Column

De liefde van Bob en Daphne

Vroeger mocht je niet zomaal alle boeken lenen in de bibliotheek.

Beeld .

Tot de - weinige - boeken die ik als 12-jarige niet 'zomaar' mee kreeg uit de Haarlemse bibliotheek hoorde, behalve het obligate Turks fruit ook De liefde van Bob en Daphne. 'Van mijn ouders mag ik alles lezen wat ik wil', wierp ik tegen, en ik geloof dat het nog wáár was ook. Van het omslag kan ik me herinneren dat het erg lelijk was, in naïeve oostblokstijl, dat Daphne blond was met 'hoge borstjes' (zoals die inderdaad in het boek ook tot vervelens toe beschreven worden, ook wel als 'appeltjes') en Bob erg donker, ja, hij zag er zelfs uit als wat toen een 'neger' heette.

Dat bleek hij trouwens niet te zijn, wat ik jammer vond. Mijn moeder begon te lachen toen ze het boek zag en sprak van 'mierzoete kitsch'. Maar een verboden boek blíjft een verboden boek, en dus was er garantie op pikanterieën. Bij verschijning, halverwege de jaren vijftig, baarde het boek veel opzien; 25 jaar later viel de gehoopte vunzigheid toch een beetje tegen, maar ach, ik was 12, zoals gezegd, en dan heb je aan een half woord genoeg. Er is overal volop bloeiende kamperfoelie, glanzende rivieren en fladderende vogelwieken; 'Les sons et les parfums tournent dans l'air du soir', fluistert Bob, in het Frans, zodat ons niet ontgaat dat hij een aristocraat is; 'een magere, tamelijk lange jongen van 16 jaar met verward, lang, donkerblond haar, gekleed in een pyjama van dunne, lichtgroene zijde, die dof glansde in het warme kaarslicht'. Daarna speelt Bob nog maar eens een prelude van Debussy, midden in de nacht, waarbij 'een stroom van zilveren klanken door de kamer ruist'. 'GAAAAAAY!' zouden mijn kinderen joelen.

Maar dan komt Daphne van de veerpont, met veel meeuwengezweef, stoomgefluit en strakblauw gezomerlucht; 'twaalfjarige Daphne, zorgeloos, speels, behaagziek, gretig, levendig, sierlijk, vol aanstekelijke vrolijkheid (...) een ongegeneerd straatkind met vuile knieën en zwarte vegen op haar wangen, maar tegelijk een prinses die de rol van straatkind leek te spelen, een jongensachtige lachebek, maar tevens een vroegrijp meisje, dat een onthutsende sensualiteit uitstraalde, een goedlachs clowntje' et cetera ad infinitum, er komt geen eind aan het gefleem, maar u raadt al hoe het afloopt: Bob en Daphne gaan vieze dingen doen. Waarom ook niet? Geneukt wordt er overigens vooralsnog niet, dus alles in het nette. Mierzoete kitsch, inderdaad. Ik heb in mijn leven geen boek gelezen waar zó vaak het woord 'broekje' in voorkomt. En 'heuveltjes'. En 'naveltjes'. En 'dijtjes'. En 'blote lijfjes'. En 'dat ene, geheimzinnige, intrigerende plekje'.

Beeld .

Bij herlezing kreeg ik het gevoel alsof ik een pond borstplaat achter elkaar moest opeten. Vooral over die 'broekjes' sijmelt auteur Han Aalberse (pseudoniem van Johan van Keulen) maar door, en dan wordt al die ontluikende kinderliefde soms toch een beetje eng, vooral bij de terugblikken naar Daphnes kleutertijd: Er is sprake van getrappel met 'malse, reeds tamelijk lange beentjes' waarvan de voeten in 'lila sokjes' steken en die 'aan de andere kant bekroond worden door een bijna pijploos lila broekje van soepele dunne tricot (...) dat een royale blik gunde op het interessante bewegen van pezen en spiertjes in de liezen (...) lag zij zo met opzet te pronken?' Let wel, het kind is daar zés. De ophef, indertijd, ging over de 'vrijmoedige' omschrijving van seksuele handelingen. Dat daar kleine kinderen aan te pas kwamen, kon niemand iets schelen. Tegenwoordig is het andersom. Dat geeft te denken. Maar wát?

s.witteman@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden