Review

De levende rivier stroom niet écht lekker door

Door de voortdurende tijdsprongetjes gaat deze natuurdocumentaire de verkeerde kant op. Dat de voice-over soms onbedoeld komisch uit de bocht vliegt, valt met wat goede wil best te scharen onder charme.

De levende rivier

Het idee van ecoloog, fotograaf en natuurdocumentairemaker Ruben Smit is natuurlijk geweldig: met een kano peddelde hij over de Rijn, van Lobith naar de Noordzee, verdeeld over vier seizoenen.

De levende rivier (***), documentaire.
Regie: Ruben Smit.
75 min., in 1 zaal.

De tamelijk gevarieerde samenstellingen van dier en vegetatie die Smit op zijn route tegenkwam, legde hij met zijn team vast in fraaie droneshots, met onderwatercamera's of door gewoon te filmen vanuit de boot. 'Vaar mee op mijn reis door een uniek, nieuw Nederland', moedigt hij de toeschouwer aan in het begin van De levende rivier, in de veelvuldig gebruikte voice-over. Smit leende een beetje van zijn voorbeeld David Attenborough, die zijn publiek ook graag bij zijn documentaires betrekt door zelf zichtbaar te zijn tijdens zijn observaties van de natuur.

Deze 75 minuten durende bioscoopversie van De levende rivier is het vierde tastbare resultaat van Smits tocht; na een tv-uitzending van drie kwartier, een vierdelige dvd van twee uur en een fotoboek. Het wordt je niet altijd even makkelijk gemaakt om op die vaaruitnodiging in te gaan.

Aan de inhoud ligt het niet. De beelden van en de verhalen bij een zwerm witte eendagsvliegen bij nacht ('zomersneeuw'), een paddenorgie ('steeds meer vrijgezellen proberen het vrouwtje te veroveren') en een groepje eenzame Schotse hooglanders in de sneeuw op het natuureiland Tiengemeenten zijn inzichtelijk en aangenaam kalm.

Smit was in 2013 een van de regisseurs van succesdocumentaire De nieuwe wildernis, maar raakte gebrouilleerd met zijn collega's. Hij verweet hen dat ze te veel aandacht hadden voor mooie plaatjes en spektakel. Kijk naar zijn lofzang op de gecultiveerde natuur rond de Rijn, die de biodiversiteit in het gebied heeft aangewakkerd, en zie hoezeer De levende rivier uit het hart van een bevlogen natuurnerd is ontstaan.

Toch werkt de documentaire niet helemaal zoals het zou moeten. Dat de voice-over soms onbedoeld komisch uit de bocht vliegt, valt met wat goede wil best te scharen onder charme ('Ik voel het: deze ochtend wordt het lente in de Biesbosch. Iedereen is opgewonden. Ik ook.'). Het ontbreken van een overzichtskaartje, prettig voor wie niet direct een beeld heeft bij de locatie van 'het natuurgebied Scheelhoek, in de oksel van het Haringvliet', is slechts desoriënterend. Het zijn vooral de voortdurende tijdsprongetjes door de seizoenen die ertoe leiden dat de rivier, en daarmee de film, eigenlijk zelden goed stroomt.

Het reisgevoel, cruciaal bij een film die er ook in de bioscoop zo op is ingericht de toeschouwer mee te nemen, wordt veel te weinig aangewakkerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden