De lettermaniak

Afwijkinkje misschien: ik reis liever niet naar landen waarvan ik de taal niet beheers. Dat beperkt me, ik weet het, maar ik vind het minstens zo beperkend om alleen te kunnen glimlachen, tien zinnetjes uit de Wat & Hoe uit te kramen en verder afhankelijk te zijn van tussenpersonen....

Mariët Meester

Later heb ik met hulp van boeken en cassettebandjes Roemeens geleerd. Krakkemikkig Roemeens, dat wel. Ik sprak de taal net voldoende om met mensen te kunnen praten die nooit naar school waren geweest en daardoor een kleine woordenschat hadden, maar ik kon nu tenminste de kranten lezen. Naast eindeloos rondsjouwen, juist in buurten die geen toerist bezoekt, is dat volgens mij een van de beste manieren om zo snel mogelijk een samenleving te leren kennen.

Iedere dag kocht ik een paar dagbladen en vlooide ze door. Er zijn ongeveer 1,1 miljoen Roemeense Roma, 5 procent van de bevolking, maar de meeste journalisten vonden het niet de moeite waard een artikel te schrijven wanneer, ik noem maar een kleinigheid, een hysterische massa een hele zigeunerwijk in brand had gestoken. In het begin van de jaren negentig is dat een keer of vijfenveertig gebeurd, maar het stond dan misschien in één landelijke krant op pagina vijf, en die krant was alleen te koop in de belangrijkste steden. Zelfs in Oradea, een vrij grote plaats tegen de Hongaarse grens, vind je nog steeds alleen maar plaatselijke blaadjes op een soort wc-papier.

De omvang van een krant zegt ook veel. The New York Times is op bepaalde dagen dubbelgevouwen zo dik als een baksteen en weegt als twee. Je zou het er in je rug van krijgen. De Village Voice, een gratis weekblad, is ook niet bepaald dun. Je kunt hem pakken uit een plastic doos die op zowat iedere New Yorkse straathoek staat. Vooral de seksadvertenties zijn leuk. Nooit geweten dat er zoveel Amerikanen zijn die de voeten van anderen opwindend vinden, nooit geweten dat er in de VS voor iedereen wel een afkorting bestaat. Zo heb je de SWM, de MWF, de MWM en de SWF, ofwel de Single White Male, de Married White Female enzovoorts. Eén advertentie luidde: 'GBM ISO GF who's tired of the scene.' Ik denk dat het stond voor: Gay Black Male In Search Of Gay Female.

In Spanje zitten er soms cadeautjes bij verder foute kranten. Bij El Correo de Andalucía heb ik een videoband gescoord over de paasprocessies in Sevilla. Ik kreeg ook nog een zilverkleurig insigne en een map met het bloedende hoofd van Christus erop. Echt verslaafd ben ik aan El País, een krant op lekker klein formaat die deugt, met 's zondags een plastic zak vol bijvoegsels. Je moet oppassen dat je niet te lang in bed blijft liggen, anders is hij alweer uitverkocht. Als een ware lettermaniak kan ik er hardop stukken uit voorlezen die van geen enkel belang voor mijzelf zijn. 'Moet je horen, hier staat dat in Spanje gemiddeld iedere week een man zijn vrouw vermoordt. . .'

In El País mogen schrijvers als Mario Vargas Llosa, Gabriel García Márquez of Javier Marías graag ergens hun mening over geven. Jammer genoeg is mijn Spaans niet goed genoeg om de boeken van de heren in hun eigen taal te kunnen lezen, dat zou het mooiste zijn. Onlangs was ik in de trein verdiept in een Nederlandstalige roman. Bepaalde passages ontroerden me zo dat er tranen opkwamen. Ik moest een lezing geven, dus gauw het boek in de tas, gauw op zoek naar een krant, meestal zit er wel een in een prullenbak. Gek eigenlijk, dacht ik toen, van een krant hoef ik nooit te huilen, terwijl daarin toch heel wat meer ellende is verzameld dan in dit boek. Dat is nou de kracht van literatuur.

Ik had meteen een slot voor mijn lezing.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden