De Leraar

Er broeit iets in de kelder van de leraar

'Ik ben met idealisme in het onderwijs gestapt', zegt De Kraai, leraar Nederlands op een school voor beroepsonderwijs in De leraar, de vierde roman van Bart Koubaa. De voornamelijk allochtone leerlingen automechanica spreken er belabberd Nederlands: 'Ik naar huis meneer, ik auto meneer, ik werken en kopen auto meneer, is toch werkwoord meneer.' Geen wonder dat De Kraai rond zijn 55ste zijn idealisme kwijt is en cynisch verslag doet van het behoorlijk verziekte schoolklimaat en de opgeklopte bestuurscultuur ('Alles is prachtig op papier, parels van dossiers die men in een zwijnenstal werpt').

'Ik ben een moreel wezen', stelt De Kraai, die af en toe refereert aan 'het voorval'. Er broeit iets, deze dikkige, drankzuchtige man is niet zo kalm als hij lijkt. Door achteloze zinnen als 'ik controleer de kelder' en 'als ik mijn eigen toekomst veilig wil stellen, kan ik niet anders dan in één leerling investeren' begin je te vermoeden dat hij iets zijn schild voert.

Subtiel bouwt Koubaa het drama op, de ik-figuur worstelt met de dood van zijn demente moeder, en met zijn afwezige vader, een beroepsmilitair en dronkaard die naar Amerika vertrok toen hij 6 was. Zelf houdt de leraar niet alleen van een borrel maar ook van een lekker stukje vlees. De maaltijden die hij nuttigt krijgen aan het einde van het boek wel een heel akelige bijsmaak. En dat geldt voor de roman als geheel eigenlijk ook. Tot vlak voor het einde meen je het relaas te lezen van een verbitterde docent, die zich wil wreken op een leerling. De man glijdt langzaam af, dat is wel te begrijpen. Bovendien schrijft Koubaa ontzettend goed.

Maar dan klinkt het slotakkoord en verandert De leraar in een horrorfilm. De Kraai is meer dan 'die ene rotte appel die de hele mand aantast', en al heeft zijn evenbeeld in werkelijkheid bestaan, door deze abrupte wending laat Koubaa zijn knap geconstrueerde roman als een kaartenhuis instorten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden