De late kwartetten van Beethoven zullen altijd revolutionair blijven

CD (klassiek) - Quatuor Mosaïques

Over de late kwartetten van Beethoven kun je je je hele leven blijven verbazen. Nog even, en deze vijf kwartetten, geschreven in 1825 en 1826, zijn tweehonderd jaar oud. Maar ze zullen altijd revolutionair blijven.

Quatuor Mosaïques, het uit Concentus Musicus voortgekomen strijkkwartet, dat musiceert op instrumenten uit Beethovens tijd en daarvoor, heeft zich in de dertig jaar van zijn bestaan diepgaand beziggehouden met de late Beethovens, maar ze pas nu op de plaat gezet. Die jarenlange omgang met de muziek hoor je natuurlijk terug, maar minstens zo belangrijk is dat deze spelers bij dat proces de hete adem van de volvette postbeethoveniaanse romantiek verre van zich hebben kunnen houden. Natuurlijk is het geen lichtgewichtmuziek, natuurlijk graaft Beethoven altijd diep en moeten de musici het uiterste geven. Maar bij Quatuor Mosaïques hoor je geen pathos of woelend vibrato en zitten de expressieve contrasten eerder in een rijk geschakeerd palet aan timbres, uitgekiende tempokeuzes, en het vermogen om een grote klaarheid te handhaven, waarin op gezette tijden juist ook plaats is voor luchthartigheid.

Beethoven: The Late Quartets (3 cd's) (*****), klassiek
Quatuor Mosaïques, Naïve

De late kwartetten bevatten twee lakmoesproeven: het innige, elegische derde deel van op. 132, Heiliger Dankgesang eines Genesenen, en de gecompliceerde, onstuitbare Grosse Fuge, die de oorspronkelijke afsluiting van op. 130 vormde. Het kwartet doorstaat ze beide met glans. De minder extreme finale die Beethoven later voor het werk componeerde, hebben de musici niet op de plaat gezet, in de overtuiging op die manier recht te doen aan Beethovens oorspronkelijke bedoelingen.

Quatuor Mosaïques.