De lastige keuze tussen Lingo en Love Letters

Om het verlies van de voetbalrechten te compenseren, moet de publieke omroep bestaande programma's schrappen en nieuwe ontwikkelen. Welke moeten verdwijnen?...

Het verlies van de voetbalrechten aan John de Mol kost de publieke omroep een kwart van de kijkers en de helft van de reclame-inkomsten, zei Harm Bruins Slot, voorzitter van de raad van bestuur van de Publieke Omroep, vorige week. Tenzij het roer omgaat. Om voldoende publiek te houden, moeten bestaande programma's worden geschrapt en nieuwe ontwikkeld, zei hij.

Van welke programma's moeten de makers zich zorgen gaan maken? Joop Daalmeijer, scheidend netcoördinator van Nederland 2, noemde al één winkeldochter: Lingo, een eeuwenoud tv-spelletje dat weliswaar zo'n 700 duizend kijkers trekt, maar 'te voorspelbaar' is.

Sindsdien is het namen noemen officieel verboden, maar in de wandelgangen zijn nog wel wat titels te horen. Te land, ter zee en in de lucht bijvoorbeeld, maar ook bij sommige dierenprogramma's en Love Letters (vanaf 12 maart weer te zien) is het voor sommige de vraag of ze nog wel moeten worden uitgezonden.

De discussie past in een keuze die omroepbestuurders deze weken maken, tussen een 'verbeterd thuisnetmodel' en een 'programmeringsmodel'. In het eerste model zendt elke omroep enkel uit op het 'eigen' net, dus de KRO op 1, de VPRO op 3. In het andere model leveren omroepen programma's aan die over verschillende netten verdeeld worden. Volgens berekeningen zou dit model 30 miljoen euro per jaar aan reclameverlies schelen.

De keuze lijkt dan helder, maar in Hilversum is nooit iets bij voorbaat helder. Vooral waar iets fout gaat, wijst men graag naar elkaar. EO-directeur Andries Knevel op zijn weblog: 'Laten ze gewoon alleen bij Nederland 3 beginnen, want als deze zender zijn marktaandeel zou halen, was er de laatste jaren weinig aan de hand geweest met de publieke omroep in Nederland.'

TROS-voorzitter Karel van Doodewaerd kan zich opwinden over uitspraken zoals Joop Daalmeijer die deed over Lingo: 'Daalmeijer moet zich niet met programma's bemoeien, en zeker niet met Lingo, dat uitstekend scoort bij jongeren en allochtonen.'

BNN zette het eigen programma BNN@work na ruim vier jaar in de kast, omdat het tijd werd voor wat anders. Scheidend BNN-voorzitter Gerard Timmer, zojuist uitgeroepen tot Omroepman van het Jaar, vindt dat de publieke omroep 'geen oude schoenen moet weggooien eer er nieuwe zijn', maar een programma als Te land, ter zee en in de lucht noemt hij 'niet bepaald innovatief voor de publieke omroep'. Lastig probleem: 'Programma's als Memories (KRO) en Vermist (TROS) vind ik inhoudelijk wel waardevol.'

Programma's opheffen die al twintig jaar succesvol bestaan, noemt TROS-man Van Doodewaerd 'het domste dat je kunt doen'. 'Niemand bij Coca-Cola zal ooit opperen iets anders te gaan doen. Alsof ze bij Volkswagen de Golf uit het assortiment halen, alleen omdat die al twintig jaar bestaat.'

Offers heeft de TROS toch al gebracht, vindt Van Doodewaerd: 'Wij hebben de succesvolle serie Spangen gestaakt om plaats te maken voor de soap Het glazen huis. De afloop is bekend.'

Ton Verlind, mediadirecteur van de KRO, is blij dat er eindelijk eens over inhoud gesproken wordt bij de publieke omroep. 'Te lang is de discussie gedomineerd door bestuurlijke en organisatorische machtsvraagstukken.' Hij heeft makkelijk praten, vindt hij: Nederland 1 draait al goed. Vanwege de doelgroep van 'zijn' net (in het jargon: 'participerende burgers, standvastige gelovers en zorgzame opvoeders') kan hij zich voorstellen dat medische programma's van de EO naar Nederland 2 verhuizen. Verlind: 'Ik zie op Nederland 1 ook te veel de categorie ziek, zwak en misselijk. Aan de dood valt nauwelijks te ontkomen wanneer je naar Nederland 1 kijkt.'

Ook vindt hij het aanbod van 'zware informatie' te groot. 'Ik zou graag toegankelijker informatie willen, en geen exclusieve documentaires die niet voldoende bereik halen.'

Het klinkt als een onmogelijke opgave, maar Verlind is optimistisch: 'Ik zie veel bereidheid om me heen om dingen op te geven. Zolang het in het belang van de kijker is, en past in de doelstelling van de zender.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden