De laatste bus naar Slochteren

Met zijn droge stukken over niks bezorgt Sandman je lachtranen

Eerst woonde journalist-schrijver Herman Sandman (1965) in Stadskanaal, daarna in Winschoten, vervolgens in Groningen en nu woont hij alweer bijna tien jaar in Slochteren. Over zijn verblijf in dat dorp boven de gasbel schreef hij in de Groninger Gezinsbode - een huis-aan-huis-blad met een goede journalistieke reputatie - de afgelopen drie jaar wekelijks een column. Die heette 'De klompen weer aan'. Wat overigens onjuist bleek, want in Slochteren lopen ze liever op rubberlaarzen dan op klompen.

Een selectie uit de 120 stukken over zijn terugkeer naar het platteland is nu verzameld in De laatste bus naar Slochteren. De column is namelijk afgelopen. Sandman is, vindt hij zelf, zo'n local geworden, dat hij niet meer met de blik van de stadjer naar het dorp kan kijken. Bovendien vertrok hij bij de Gezinsbode. Hij werkt nu voor Weekblad Kanaalstreek/Ter Apeler Courant. Sandman wilde een nieuwe uitdaging, en keerde terug naar zijn roots.

Op de cover staat Sandman bij een bushokje aan de Vergetenweg. Het motto van het boek is van de onlangs overleden schrijver Nanne Tepper, ook een jongen van de streek: 'Niemand zit op je te wachten'. Gelukkig weet Herman Sandman de moed erin te houden, ook al valt het soms niet mee, onder Oost-Groningers. 'Wij gaan ervan uit dat het geluk niet voor ons is weggelegd en elk initiatief om er toch wat van te maken wordt met een grauw en een grom de grond ingeboord.'

Die zin komt uit een prachtig stuk, dat 'De Earring in Pruim? Dat gaat toch vaak niet door' heet - van de inhoudsopgave van De laatste bus kun je al de slappe lach krijgen. Het verhaal gaat over een optreden van Golden Earring in zaal Pruim te Zevenhuizen. 'Dat gaat toch vaak niet door', zeggen de ouders van een vriend van Sandman. De meeste dingen gaan niet door. Vervolgens ontploft de gitaar van George Kooymans in zijn gezicht: optreden eerder afgelopen dan verwacht. 'Zie je wel', zeggen de ouders.

In elke Sandmancolumn staat minstens één alinea die ervoor zorgt dat je het boek even aan de kant moet leggen om tot jezelf te komen, even héél diep na te denken, de tranen uit je ogen te wissen of op zoek te gaan naar iemand om haar aan voor te lezen. 'Wat opviel was hoeveel mensen van mijn leeftijd er in Slochteren wonen. Als je erheen verhuist denk je in een vergeten gat terecht te komen, met bingo en Oogstfeest als hoogtepunten van vertier, maar op de Nacht heb ik overwegend dertigers en veertigers gezien. Ik sloeg dan ook driftig aan het lobbyen voor een idee dat ik al een tijdje heb: een gezellige avond.'

Dat Herman Sandman erg grappig kan schrijven, wisten we al sinds zijn sportverhalen De dronken rechtsbuiten en andere helden uit het amateurvoetbal, en de hilarische Inburgeringscursus Groningen, die hij samen met Frank 'Rooie Rinus' den Hollander schreef. In De laatste bus naar Slochteren mengt hij humor met weemoed, een krachtige combinatie.

Sandman is een meester van de stukjes over niks. Bijvoorbeeld over patat halen bij café De Jachtweide, Jeroen de bomenman of een zondagmiddag op de pier van Termunterzijl. 'We winnen land op water, we overbruggen ravijnen, we zetten gebouwen neer die aan de wolken krabben, maar een beschaving heeft altijd een achterkant en nergens glipt het bestaan ons meer door de vingers dan aan de oevers van de Eems.'

Herman Sandman heeft zich voorgenomen de rest van zijn leven in Slochteren te blijven.

Als je De laatste bus uit hebt, begrijp je dat wel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden