'De krant, Vrij Nederland, was zijn echte liefde'

Dinsdag overleed Joop van Tijn, hoofdredacteur van Vrij Nederland. De krant, zoals hij zijn blad altijd bleef noemen, was zijn kasteel....

HOOFDREDACTEUR Joop van Tijn zou woensdagmiddag voor de laatste keer de redactievergadering van Vrij Nederland voorzitten. Een week eerder had hij, gedwongen door een niet te genezen tumor in de slokdarm, zijn vertrek al aangekondigd bij het weekblad waar hij sinds 1965 werkte. Maar de eerste grote redactiebijeenkomst van na de zomer wilde hij nog meemaken om eigen en andermans ideeën voor de toekomst van 'zijn krant' te bespreken.

Dinsdag echter werd Joop van Tijn (58) dood gevonden in zijn woning, overleden door de genade van een hartaanval.

VN-redacteur Gerard van Westerloo zou gistermiddag afscheid nemen. Per 1 oktober gaat hij het weekblad De Groene Amsterdammer leiden. Om zich heen kijkend in de vergadering zonder Van Tijn realiseerde hij zich 'met een schok dat Joop de laatste van de Gideonsbende was die in de jaren zestig, zeventig de grote politiek-culturele omwenteling bij VN teweegbracht en daarmee de Nederlandse journalistiek vrijer heeft gemaakt'.

Twintig jaar zat H.J.A. Hofland onder voorzitterschap van Joop van Tijn in het vrijdagse radioprogramma Welingelichte Kringen, en hij wil 'twee, nee drie dingen' noemen die Van Tijn tot 'een zeer zeldzaam journalist' bestempelen. 'Samen met Rinus Ferdinandusse heeft hij Vrij Nederland tot een toonaangevend blad gemaakt van hun generatie. Iedere week weer. Daaruit vloeide ook hun vereenzelviging voort met VN. Midden jaren tachtig is het hen gelukt het blad totaal te vernieuwen. Ten derde was Van Tijn een verschrikkelijk begaafd interviewer. Van Agt, Steenkamp, Duynstee, door hem zal ik ze niet vergeten.'

Vijfien jaar geleden is het inmiddels en nadien heeft hij hem nooit weer gesproken, maar oud-premier Van Agt herinnert zich met graagte Joop van Tijn als 'gesprekspartner met een vlijmscherp intellect, humor en charme die, ook als de geïnterviewde zich weerspannig gedroeg nooit bits werd in de communicatie'. Van Tijn was allesbehalve een geestverwant, maar Van Agt twijfelde geen seconde aan het gehalte van zijn bedoelingen. 'Hij was een linkse man met een verschrikkelijk open mind. Je kon ook lichte kout met hem doen zonder dat-ie je verwijtend aankeek. Nogal uitzonderlijk in die tijd, toen de pers nogal gepreoccupeerd, om niet te zeggen gepredestineerd was.'

Het enige interview waardoor hij onthouden zou willen worden, zei Van Tijn eens, is dat met CDA'er Piet Steenkamp en zijn uitspraak: 'Het eigen geweten is bij ons katholieken niet voldoende ontwikkeld.' De oprichter en geestelijk vader van het CDA geeft principieel geen commentaar of interviews meer. Maar toch, ja, hij is er ook trots op. ' Van Tijn heeft over mij altijd gezegd: van Piet Steenkamp kan ik geen kwaad woord horen.'

De naam van (prinses) Irene van Lippe-Biesterveld stond gisteren in de 'enige en algemene kennisgeving' van de familie in de avondbladen over het overlijden van Joop van Tijn. Het typeert de 'eeuwige trouw' tussen Van Tijn en zijn vrienden en ex-geliefden. 'De krant, Vrij Nederland, was zijn echte grote liefde', zegt Peter Brusse, vriend sinds hun gezamenlijke tijd bij de Haagse Post.

'Zijn krant was zijn kasteel, onaantastbaar. En over zijn eigen sores sprak hij nauwelijks. Hij was altijd de dierbare vriend die naar jóu luisterde. Ik heb hem eigenlijk ook nooit gehoord over zijn Indische jeugd en het Jappenkamp. Hij wilde er niet over praten. Hij heeft er ook nooit over geschreven.

'Hij was enorm politiek gedreven. En ik heb me wel eens afgevraagd waarom hij schoonheid niet belangrijker vond dan politiek. Hij las dagelijks gedichten, kon smullend genieten van mooie dingen: muziek, wijnen, servetten, beeldende kunst, voetbal, een fraai pak, vriendschap, een goed stuk. Leugenachtigheid was hem een gruwel.'

Sietse van der Hoek

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden