DE KRACHT VAN MENEER VIG

Pernille Rose Grønkjær maakte een documentaire over meneer Vig, die graag een klooster wil stichten en daarbij hulp krijgt van de non Ambrosia....

Ronald Ockhuysen

Voor Pernille Rose Grønkjær is Amsterdam verbonden met geluk. Tijdens een wandeling door de stad stuitte ze op een reusachtig aanplakbiljet van haar documentaire The Monastery – Mr. Vig & The Nun. ‘Meteen op de foto gezet’, zegt de Deense met onverholen trots tijdens een gesprek op het kantoor van Cinema Delicatessen, het distributiebedrijf dat haar film deze week uitbrengt.

Tijdens haar bezoek aan Amsterdam gaan de gedachten ook voortdurend terug naar vier maanden geleden. Toen was The Monastery opgenomen in de Joris Ivens competitie op het documentairefestival IDFA. De film ging er prompt met de hoofdprijs vandoor. Grønkjær: ‘Voor mij was de selectie door het IDFA al een overwinning. Toen de film ook nog werd genomineerd voor de Joris Ivens Award, ben ik met mijn mensen vreselijk feest gaan vieren. Geen seconde heb ik gedacht dat die nominatie ook werkelijk verzilverd ging worden.’

De keuze van de IDFA-jury was dan ook een moedige. The Monastery ontvouwt een verhaal dat op papier nogal belegen oogt. Dat verhaal gaat over een oude man, meneer Vig, die zijn leven heeft gewijd aan het stichten van een klooster. In de herfst van zijn bestaan krijgt hij steun van een Russische non. Zij wil, op gezag van de patriarch van de Russisch-orthodoxe kerk, een gemeenschap beginnen in meneer Vigs oude bouwval op het Deense platteland.

Toen Grønkjær door een vriend op het bestaan van meneer Vig werd gewezen, dacht ze meteen aan een sprookje. ‘Een oude man met een lange baard, een droom, en ook dat landhuis van hem midden in de natuur.’ Na een kennismakingsgesprek wist de filmmaakster het zeker: deze geschiedenis moest worden vastgelegd. ‘Ik ben iemand die door gevoel wordt gestuurd. Ik was diep geraakt door de kracht waarmee meneer Vig zijn droom volgde. Die kracht wilde ik doorgeven.’

Grønkjær volgde de verstokte vrijgezel ruim vijf jaar. Ze reisde met hem naar Rusland, en ze was erbij toen hij zijn landhuis prepareerde op de komst van de nonnen. ‘We zijn lange tijd heel intensief met elkaar omgegaan. Maar in die vijf jaar waren er ook periodes dat we elkaar enkele maanden niet zagen. Als de boel stil lag, richtte ik me op mijn televisiewerk. Er moest ook geld worden verdiend.’

The Monastery – Mr. Vig & The Nun is door Grønkjær zelf gedraaid met een kleine camera. Zodoende kon ze ‘dichtbij komen en veel vastleggen’. Meneer Vig moest er in het begin aan wennen dat zij te pas en te onpas de camera op hem richtte. Hij kon zich er weinig bij voorstellen dat het interessant was hem in een metro te zien, of werkend in de tuin. ‘Na verloop van tijd ging dat over. Voor hem was het prettig iemand in de buurt te hebben die hem steunde in zijn missie.’

Toen de montageperiode aanbrak, bleek er 80 uur aan filmmateriaal te zijn. Die brij van beelden werd gekortwiekt nadat Grønkjær met een scenarioschrijver op papier had gezet hoe zij meneer Vigs verhaal ging vertellen. ‘We hebben een schema gemaakt. Precies zoals dat gaat bij het schrijven van fictie. Met een exposé, een crisis, een verhaalwending en een einde.’ Nee – die werkwijze doet ‘helemaal niets’ tekort aan het waarheidsgehalte van haar film, stelt Grønkjær. ‘Ik heb er alles aan gedaan meneer Vig en ook andere personen recht te doen. Dat neemt niet weg dat hun avonturen op een heldere wijze uit de doeken moeten worden gedaan. Daar hoort een verhaalstructuur bij. Een documentaire valt of staat bij de wijze waarop hij wordt verteld. Als je dat niet goed doet, haakt het publiek af, en verwordt de film tot een wees.’

Behalve meneer Vigs worsteling met het leven en zijn strijd met de pragmatische non Ambrosia bevat The Monastery veel buitenopnamen van sneeuwlandschappen of juist zonovergoten bomen en struiken. ‘Voor mij is de rol van de natuur in de film altijd belangrijk geweest. Die benadrukt het sprookjesachtige van dit levensverhaal. Ik zie die momenten ook als vrije ruimtes. Ze geven de bioscoopbezoekers de vrijheid hun eigen gedachten te ontwikkelen.’

Tijdens de montage kreeg Grønkjær te horen dat de gezondheid van de eigenzinnige Vig steeds brozer werd. Tijdens een reis door India overleed hij. ‘We hebben er vaak grappen over gemaakt dat de film pas klaar zou zijn wanneer hij zou sterven. Nu was het zover. Na lang wikken en wegen heb ik besloten zijn dood ook werkelijk het einde van mijn film te laten zijn. Ik koester het idee dat meneer Vig tot het bittere einde zijn droom heeft gevolgd. Dwars tegen alle modes en heersende opvattingen in.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden