De kraamkamer van Oranje stroomt vol

Dat is nog eens een mooi en lekker dik en prachtig geïllustreerd sportboek. De serie Oranje Toen en Nu is het magnum opus van Matty Verkamman, uitgever te Kats (Zeeland), oud-sportjournalist (van Trouw) en sinds zijn jeugd volledig in de ban van het Nederlands elftal....

Hoeveel delen volgen er nog? Verkamman is net over de helft. In 2001 verscheen het eerste deel. Dit is nummer 8 en in 2015 komt nummer 15 uit.

En Taco van den Velde? Is verslaggever bij Voetbal International. In de serie neemt hij het actuele deel voor zijn rekening. Deze keer is dat het seizoen 2007/2008, met het EK in Zwitserland en Oostenrijk en aansluitend de rentree van Mark van Bommel in Oranje. Van Bommel-fan Van den Velde is daar trouwens zéér over te spreken. Maar wegdromen kun je beter met het eerste, door Verkamman geschreven historische deel, over de jaren 1964-1969.

De geboorte van een topland! Oók, ja. En niet meteen hoor. Met Elek Schwartz en later Dennis Neville als bondscoaches zit er aanvankelijk weinig schot in. In 1963 wordt zelfs een historisch dieptepunt beleefd, een nederlaag in Rotterdam tegen Luxemburg.

Maar ook wordt de basis gelegd voor de grootste bloeiperiode van het Nederlandse voetbal, met Europa Cup-overwinningen van Feyenoord (1970) en Ajax (1971, 1972, 1973) en het WK 1974. In de kraamkamer wemelde het plotseling van het talent. Johan Cruijff, Rob Rensenbrink, Ruud Krol en Willem van Hanegem maakten tussen 1964 en 1969 hun interlanddebuut, Piet Keizer, Coen Moulijn en Rinus Israël hadden dat al gedaan.

Mooie tijden. En verwarrende tijden. Het voetbal in Nederland wordt geprofessionaliseerd en de voortekenen van een gouden toekomst zijn onmiskenbaar. Maar de periode wordt ook gekenmerkt door aandoenlijk amateurisme.

Voorbeelden? Een foto van twee internationals, allebei Amsterdammers. De DWS’ers Joop Burgers en Rinus Israël zijn aan het werk, als stratenmakers. Zo ging dat toen. Er moest toch brood op de plank komen.

En die advertenties! In die periode (1964) kon het voorkomen dat de KNVB enkele advertenties plaatste om een nieuwe bondscoach te vinden. Tevergeefs, trouwens. In het bondsblad De Sportkroniek wordt later gemeld: ‘Bij de sollicitanten zijn enkele Nederlanders, Hongaren, Engelsen, een Joegoslaaf en een Oostenrijker. Het laat zich aanzien, dat hier geen geschikte kandidaat bij is. De kans is nu groot, dat het Bondsbestuur zal besluiten de aanstelling van een nieuwe Bondscoach tot het volgend jaar uit te stellen.’

Ongelooflijk. Het voetbal zou zijn onschuld snel verliezen. Het tijdperk van Johan Cruijff breekt aan. De sfeer rond Oranje wordt harder, zakelijker en professioneler. De romantiek verdwijnt, maar de resultaten worden veel beter, zoals Verkamman in deel 9 van Oranje Toen en Nu zonder twijfel duidelijk zal maken.

Paul Onkenhout

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.