De kosmos voor beginners

Wat is het heelal nou eigenlijk? Hoe is die ons omringende zwarte massa met lichtpuntjes ontstaan en wat doen wij als mens daarin?...

Serge Mouthaan

De meeste complexe antwoorden op vragen binnen de wetenschap van de kosmologie zijn voor de leek abracadabra. Voor hem is een toegankelijke inleiding in deze wetenschap erg handig. Die is er nu. Wetenschapsjournalist Govert Schilling heeft in Big Bang voor in je binnenzak een meestal geslaagde poging gedaan om het heelal overzichtelijk te rangschikken.

In vier delen zet de auteur de belangrijkste theorieën en begrippen uiteen. Bij menige in de kosmologie geïnteresseerde beginneling kunnen de haren overeind gaan staan bij het horen van al die termen. Begrippen als neutronen, protonen, elektronen, roodverschuiving, kromming, supernova’s, antropisch universum en multiversum figureren niet in het alledaagse spraakgebruik.

Maar door dit boekje gaan de haren al snel weer liggen. Schilling legt de vaak lastige materie uit aan de hand van simpele vergelijkingen zonder kinderachtig te worden. Vergelijkingen met bijvoorbeeld een elastiek dat je uitrekt of een rozijnenbrood dat rijst, zijn makkelijk te visualiseren.

Sommige hoofdstukken blijven moeilijk te doorgronden, maar dat ligt niet aan de beschrijving van het onderwerp. Het is vooral de hoeveelheid informatie die niet altijd makkelijk te behappen is.

Bijvoorbeeld het hoofdstuk waarin de elementaire deeltjes waaruit het heelal is opgebouwd, aan bod komen. Het is een optelsom van moleculen, atomen, protonen, neutronen, elektronen, op-quarks, neer-quarks, neutrino's, donkere materie, et cetera en daar weer diverse combinaties van. Wie dit maar één keer doorneemt, kan later in het verhaal de draad behoorlijk kwijt zijn. Hier zouden illustraties een uitkomst zijn geweest. Dat is ook het enige minpunt van het boek. Illustraties en foto's kunnen, zeker voor een leek, heel verhelderend werken.

Het boekje, dat inderdaad in de binnenzak past, begint met een korte beschrijving van de geschiedenis van de kosmologie. Vanaf de tijd waarin de aarde centraal stond in de kosmos tot en met de oerknaltheorie. Big Bang behandelt verder alle belangrijke wetenschappelijke ontdekkingen, waaronder de uitdijing van het heelal, achtergrondruis en supernova's.

Aan het eind van de pocket is de lezer een hoop kennis rijker. Maar, aldus de schrijver: ‘Niemand weet waarom het heelal is zoals het is en of het eventueel ook anders had kunnen zijn.’

Serge Mouthaan

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden