INTERVIEW

De Koran is een mooi verhaal, in het begin'

De Deen Morten Storm, 38 pas, leidde al vele levens, onder meer als motorbendelid, jihadist en CIA-spion. Het boek dat hij daarover schreef, is nu vertaald. 'Ik heb niemand verraden!'

Michael Persson
null Beeld Guus Dubbelman
Beeld Guus Dubbelman

Er zijn maar weinig mensen die zo veel vrienden hebben verloren als Morten Storm. Zijn familie liet hij achter om lid te worden van een motorbende, de motorbende verliet hij om jihadist te worden, de jihadi's ruilde hij in voor de Deense en Amerikaanse inlichtingendiensten en die spionnenwereld verliet hij voor ja, voor wie eigenlijk?

Voor zichzelf, zegt hij. Zijn vrouw raakte hij ook kwijt.

Daar zit hij dan, in een kantoortje van zijn Nederlandse uitgever. Nog best op zijn gemak, gezien de doodsbedreigingen die hij uit zijn oude extremistische vriendenkring krijgt. 'De dood is iets waarmee je leert leven', zegt hij.

In Al Qaida undercover, de vorige week verschenen Nederlandse vertaling van zijn boek (in deze krant beschreven op 16 augustus jl.), vertelt Storm (38) hoe hij als ongeschoolde, kleine crimineel in een Deens provinciestadje werd gegrepen door de islam, radicaliseerde, in Jemen belandde, een netwerk aan terroristische vrienden opbouwde en die vervolgens uitleverde aan westerse inlichtingendiensten. Verschillende van zijn oude vrienden zijn dankzij zijn informatie door Amerikaanse drones geëlimineerd (hij stuurde onder meer een bruid af op Anwar al-Awlaki, topman van Al Qaida in Jemen met een koffer vol zendertjes).

En daar zit hij dan, een grote vent met een blotebillengezicht, de haren in een spuuglok, een enorme Thor-hamer op zijn rechteronderarm getatoeëerd. Hij was, zo schrijft hij, steeds op zoek naar loyaliteit.

Wat was er zo aantrekkelijk aan de radicale islam?

'Ik herkende mezelf in de Koran. Het is een mooi verhaal, in het begin. Mohammed vecht tegen de gevestigde orde en is tegelijkertijd geduldig en vergevingsgezind. Er is een God die goede bedoelingen beloont. Er zit veel kameraadschap en tolerantie in. En er zat een doel in dat bij de Bandidos ontbrak.'

Haatboek

Morten Storm heeft zijn verhaal laten optekenen door twee CNN-journalisten, Tim ­Lister en Paul Cruickshank. Zij hebben zijn ongelooflijke relaas zo veel mogelijk gecheckt, aan de hand van foto's en opnamen die Storm zelf heeft gemaakt en middels gesprekken met andere betrokkenen. Alles bleek waar. Storm sprak vorige week met filmregisseur Paul Greengrass (van de Bourne-trilogie en United 93) over de verfilming van zijn boek, dat geweldige recensies kreeg van onder meer The New York Times en Washington Post. 'Toch haat ik mijn boek', zegt Storm. 'Pas vlak voor de deadline lukte het me het te lezen. Het staat vol slechte energie.'

Wat was er zo onaantrekkelijk aan de radicale islam?

'Langzaam maar zeker liet ik me helemaal leiden door de Koran. Het is of je harde schijf helemaal wordt gewist en er nieuwe islamitische software op wordt gezet. Als je eenmaal zo ver bent, brokkelt het vermogen steeds verder af om emotioneel, rationeel en menselijk te zijn. Alles wat je doet, doe je omdat de profeet het heeft gezegd. Dan is de gewelddadige jihad volkomen logisch. Wat IS nu doet, in Syrië en Irak, is precies wat de profeet Mohammed deed.'

Dat zijn uw oude vrienden.

'Ik heb er zelf ook in geloofd. Kijk, de jihad is logisch als je denkt dat de Koran het woord van God is. Ik weet nog dat we video's zagen van onthoofdingen van Russische soldaten in Tsjetsjenië dat was als muziek, dat was Metallica. En later, toen ik in Jemen was, met een kalasjnikov in de hand, dat voelde als God, ik was degene die kon besluiten over leven en dood. Ik wilde gaan vechten. Ik stond op het punt om naar Somalië af te reizen. Maar toen belden ze dat ik niet hoefde te komen. Te gevaarlijk. Dat was het moment dat ik begon te twijfelen.'

Waaraan?

'Aan de islam. Ik moest op jihad van Allah, maar Allah hield me tegen. Toen ben ik gaan googlen: contradicties in islam. En ik kwam ik er veel meer tegen. Ik las de Koran opnieuw, nu objectief. Er staat zo veel in dat niet klopt. Als er contradicties in staan, kan het nooit het woord van God zijn. Het was gewoon door mensen geschreven. Het was een ongelooflijke ervaring.'

En toen ging u voor de geheime dienst werken.

'Ik was niet alleen minder radicaal geworden, of zachter of gematigder. Ik geloofde helemaal niet meer. Ik zag dat de Koran een mensending was. Tien jaar heb ik daarin geloofd, ten fucking years. Nu wilde ik eruit stappen. Maar ja, dan ben je een murtad, een afvallige. Nog erger dan een ongelovige. Ik was getrouwd met een moslima, ik wilde haar niet kwijt. Ik kon kiezen: verdwijnen of doorgaan met mijn leven, terwijl ik het kwaad in dat leven wel bestreed.'

Morten Storm in zijn radicale jaren. Beeld -
Morten Storm in zijn radicale jaren.Beeld -

U zette de CIA op het spoor van Al-Awlaki, topman van Al Qaida in Jemen en een goede bekende van u. Hoe is het om oude vrienden te laten vermoorden?

'Ieder van die mensen verdiende het om te sterven. Hun godsdienst is kwaadaardig. Daarom heb ik aan die operaties meegewerkt.'

In uw boek beschrijft u ze met sympathie. U heeft jaren met hen geleefd en heeft zelfs wroeging als Al-Awlaki omkomt bij een drone-aanval.

'Natuurlijk, als je met ze leeft, zijn het aardige jongens. Als je aan hun kant staat, gaan ze voor je door het vuur. Ze hebben omgangsvormen, ze zijn menselijk, natuurlijk. Maar ze doen het alleen om Allah te behagen. Dat is wat ze motiveert. En daarin zit de kwaadaardigheid.'

U heeft uw vrouw in Jemen ontmoet en bent jaren met haar getrouwd geweest. Was zij ook kwaadaardig?

'Ze was een moslima en ze was de pilaar van mijn leven. Ze hield van me, op één voorwaarde: dat ik die stomme religie zou volgen. Het was voor haar onmogelijk om van een ongelovige te houden. Dus toen ik vertelde wie ik was geworden, was ze weg.'

U heeft dat lange tijd voor haar verborgen kunnen houden, maar bent toch op een gegeven moment uit de school geklapt. U bent naar de krant gestapt, heeft uw spionnenbestaan opgegeven. Waarom?

'Omdat mijn leven in gevaar was. De CIA en de Deense geheime dienst lieten me vallen, ik was bang dat ze me zouden laten verdwijnen.

'Daarom heb ik gesprekken opgenomen, bewijzen verzameld en ben ik naar de media gestapt. De openbaarheid was mijn levensverzekering. Maar ik wist dat ik een hoge prijs zou moeten betalen. En dat gebeurde. Ik ben mijn vrouw verloren, en mijn beste vrienden.'

Heeft uw vrouw u vergeven?

'Dat weet ik niet. Ik heb geen contact meer met haar.'

Bent u een verrader?

'Ik ben op verschillende momenten in mijn leven tot nieuwe inzichten gekomen. Als mijn vrienden die inzichten niet deelden, betekent dat niet dat ik een verrader ben.

'Ik ben geen snitch. Ik heb die jongens van mijn motorbende nooit aangegeven. Ik was er gewoon overheen gegroeid. En die jihadi's in Jemen waren gevaarlijk. Ze wilden onschuldigen vermoorden. Ik weet het, want ik was ook gevaarlijk. Ik heb er in mijn radicale jaren een pamflet over geschreven: gewone burgers zijn verantwoordelijk voor het kiezen van hun regeringen en daarom mogen burgers worden vermoord wanneer hun regering de islam aanvalt. Het pamflet wordt helaas nog steeds veel gebruikt door Engelse jihadistische wannabe's. Ik was misleid, maar kwam tot inkeer. Zij niet, mijn vrouw helaas niet. Ben ik dan een verrader?'

Sommige Denen vinden u een landverrader.

'Ik heb niemand verraden! Ja, ik ben naar de media gestapt met mijn verhaal, maar dat was pure zelfbescherming. Ik moest vertellen wat er was gebeurd, anders hadden ze me laten verdwijnen, daar ben ik van overtuigd. Maar ik ben compleet loyaal gebleven. Die mannen waren mijn buddies. We waren een team, ik was op zoek naar succes voor ons team. We maakten plannen, we voerden ze uit, we dronken bier op de goede afloop. Ik heb nooit hun namen genoemd, op de foto's in het boek heb ik hun gezichten onzichtbaar gemaakt.

'Zij zijn de verraders: zij kwamen hun beloften niet na, zij wilden me kwijt. En ik zag de corruptie, de hoeren tijdens mijn debriefings. Zij hebben mij verraden, zij hebben mij mijn land doen haten.'

Morten Storm met zijn zoon, Osama. Beeld -
Morten Storm met zijn zoon, Osama.Beeld -

Had u verder willen gaan, als spion?

'Ze hebben me eruit gezet terwijl ik nog zo veel had kunnen doen. Man, ik ben zo gefrustreerd dat ik niet mee kan doen in de strijd tegen de terroristen. We should kick their ass. Ik ken nog veel mensen uit mijn netwerk, ik zou suggesties kunnen doen wie waar zit.'

Ziet u nog wel eens iemand uit uw vroegere leven?

'Nee. Ook mijn ex-collega's willen niets meer met me te maken hebben. Dat is teleurstellend. Ik ben eigenlijk het minst teleurgesteld in mijn vroegere jihadistische vrienden. Zij - mensen als al-Awlaki - zijn zeer oprechte mensen. Ze doen wat ze zeggen.

'Dat is de zieke ironie: de mannen van Al Qaida zouden me hebben beschermd met hun leven. De good guys wilden me dood hebben.'

Heeft u ergens spijt van?

'Ik betreur dat ik mijn zoon Osama heb genoemd. Ik zou kunnen zeggen dat ik dat heb gedaan omdat het een prachtige Arabische naam is, die leeuw betekent. Maar dat zou hypocriet zijn. Ik weet waarom ik hem zo heb genoemd.

'Ik hoop dat hij zijn naam verandert, als hij oud genoeg is. Je kunt altijd veranderen.'

Al Qaida undercover door Morten Storm. Xander Uitgevers, 22,50 euro.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden