De kleine verlossing of de lust van ontlasten

Ode aan de poep - Midas Dekkers treft de juiste toon

De 17de eeuwse arts Reinier de Graaf is vooral bekend om zijn onderzoek naar de menselijke voortplanting, maar zijn ware verdienste voor de mensheid ligt toch echt ergens anders. De Graaf is de uitvinder van de doe-het-zelfklisteerspuit. Hij monteerde een rubber slang tussen de waterpomp en het in de kont te steken buisje, en schiep zo het ideale hulpmiddel voor iedereen die eventjes heerlijk in z¿n eentje zijn endeldarm wil spoelen. Zonder pottenkijkers, zonder dokter - zonder doktersrekening. Het gevolg van deze technologische doorbraak was, in de woorden van Midas Dekkers, 'een ware orgie van billen en spuiten¿. Klisteren (tegenwoordig heet dat netjes colontherapie) was goed tegen alle denkbare kwalen. Koning Lodewijk XIV, die aan darmkrampen leed, 'liet zichzelf tweeduizend keer uitspoelen¿. De keurigste adellijke dames vroegen hun kamermeisje of zij de adellijke aars even wilde doorspuiten, 'wat des te gemakkelijker ging¿, aldus Dekkers, 'omdat men nog geen onderbroekjes droeg¿. Er waren eenvoudige, chique en prachtig versierde klisteerspuiten. En de heren doktoren lieten het er niet bij zitten: met behulp van extra grote exemplaren en speciale smeermiddelen veroverden ze een deel van de markt terug.

Poep en pies - je kunt er een boek over schrijven maar alleen Midas Dekkers weet daarbij de juiste toon aan te slaan. Vol verbazing, altijd nieuwsgierig en gespeend van elke conventionele gêne. En wilde hij in Rood (zijn ode aan rood haar) soms ver afdwalen van het hoofdonderwerp, in De kleine verlossing krijgt hij nauwelijks de kans. Er is zo veel te vertellen. Over hoe een drol ontstaat, over dat heerlijke gevoel wanneer de drol de aars passeert, over wat poepgeur kan vertellen en waarom walvispoep zo kostbaar is. Verlekkerd wentelt Dekkers zich in deze donkere materie. En hier ligt dan - glimmend, zelfverzekerd, dampend - het ultieme boek over poep.

Een paar kritiekpuntjes, toch. De poep-en pieshumor, het genre van de kleuter, ontbreekt. Hetzelfde geldt voor scatologische koosnaampjes en voor defeceren als belediging - een onderwerp met een diepe historie. En met die ene verwijzing komt John Snow te karig aan bod. De man die in 1854 door het verwijderen van de pompzwengel in de Londense Broad Street een einde maakte aan een verwoestende cholera-epidemie. Een pompzwengel die er voor zorgde dat de buurtbewoners hun eigen besmette poep en pies omhoog haalden en opdronken. Even vreesde deze recensent dat Dekkers Joseph Pujol over het hoofd had gezien - maar nee, daar is hij, op pagina 221! Le petomane! De man die al schetend de Marseillaise liet klinken!

De kleine verlossing eindigt zoals we van Dekkers mogen verwachten: met een loflied op de anale seks en een apologie voor coprofagie. Stront eten. Het is, kortom, een passend eerbetoon aan, zoals alleen Dekkers dat kan formuleren: 'een kostbaar product, een sluitsteen van de levenskringloop, een creatieve uiting en een vehikel voor de liefde tussen de mensen.¿

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.