BOEKENOMSLAG

De klassieke onheilsbode op boekomslagen: het vliegtuigsilhouet

De oorlogsroman kan niet zonder vliegtuigsilhouet. 

Uitgeverij Born, mei 1940.

Samen met De avonturen van Bulletje en Boonestaak en De roes der misdaad rekende de journalist H.J.A. Hofland het tot de ‘levensboeken’ uit zijn jeugd: Oorlogsvliegtuigen der belligerenten, een in de eerste oorlogsmaand van 1940 verschenen gidsje met foto’s en silhouetten ‘der Duitsche, Engelsche en Fransche oorlogsvliegtuigen’.

Uit de geïllustreerde handleiding van luitenant-kolonel J.G.W. Zegers, met een jongensboekachtig luchtgevecht op het omslag, leerde de destijds 12-jarige Henk Hofland dat de angstaanjagende machines die in mei 1940 zijn geboortestad Rotterdam verwoestten Heinkel III’s waren.

Met hun roofvogelsilhouetten zijn jachtvliegtuigen en bommenwerpers klassieke onheilsboden en om die reden ontbreken ze zelden op romans over de Tweede Wereldoorlog. Combineer de contouren van een Britse Spitfire of Duitse Junkers met een naar de hemel turende man of vrouw (de turende man is in de minderheid, de vrouw kan alles zijn: verraadster of verzetsheldin) en je hebt de dimensies van het oorlogsdrama in één beeld te pakken.

Mozaïek, 2019.

Met Photoshop kun je fantaseren wat je wilt: in een handomdraai is de eenmotorige jager op Susan Meissners The Last Year of the War op de Nederlandse vertaling Het laatste jaar van de oorlog (Mozaïek, 2019) veranderd in een viermotorige joekel waarvan luitenant-kolonel Zegers vast had opgekeken.

A.W. Bruna, 2015.

Maar vaak ook zijn de afbeeldingen wel historisch correct. Zoals die op Nancy Richlers De oorlogsbruid (A.W. Bruna, 2015) en Kelly Rimmers The Things We Cannot Say (Headline, 2019). Op beide omslagen figureren Avro Lancasters, de viermotorige Britse toestellen die bij duizenden nazi-Duitsland bombardeerden en waarvan in Nederland nog altijd neergestorte exemplaren worden geborgen.

Headline, 2019.

Bonafide is ook de pasfoto op Vrijheid van Imogen Kealey, de schrijversnaam van Imogen Robertson en Darby Kealey. Vrijheid, oorspronkelijk verschenen als Liberation, is het op feiten gebaseerde verhaal van de formidabele Nancy Wake (1912-2011), een van de grote verzetsvrouwen van de Tweede Wereldoorlog. In de pasfoto zien we Wake in het uniform van de verzetsorganisatie SOE, met correct ingemonteerde Spitfires. De twijfel rijst hier bij het korte zomerjurkje: valt daarin fatsoenlijk te fietsen op een herenfiets met stang?

De Fontein, 2020.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden