FilmrecensieCuties

De kinderporno-rel rond Netflixfilm Cuties is doodzonde, want het is een goed geacteerd, uiterst sterk debuut ★★★★☆

Volgens tegenstanders zou de film over vier schaars geklede, uitdagend dansende ­11-jarige meisjes voer voor pedofielen zijn.

Amy en haar vriendinnen in Cuties.Beeld Netflix

Het is een nachtmerrie voor een beginnende filmmaker. Cuties, de film van de Frans-Senegalese Maïmouna Doucouré, was nog niet eens voor het grote publiek te zien, of de regisseur werd al beschuldigd van het vervaardigen van kinderporno. Zich verweren hielp niet. Amerikaanse senatoren, onder wie Ted Cruz, riepen afgelopen weekend zelfs op tot een justitieel onderzoek naar de film over vier 11-jarige meisjes uit de Parijse banlieue die een dansgroepje vormen.

Bij de wereldpremière op het Sundance Festival, in februari, was er nog niets aan de hand. Daar werd het debuut van de jonge regisseur, die haar eigen ervaringen als vluchteling in de film verwerkte, nog geprezen. Maar toen publiceerde distributeur Netflix een poster met de vier hoofdrolspeelsters in uitdagende poses in petieterige outfits, verscheen de trailer met prepubers die met hun billen schudden en begon het op sociale media te gonzen dat dit voer voor pedofielen was. ‘Excuus voor de misleidende marketingcampagne’, zei Netflix; ‘Kijk eerst de film’, reageerde Doucouré. Maar nu die te zien is, blijkt het brandje niet geblust. Na de release klinkt het #cancelnetflix alleen maar luider. 

De Cuties-ophef levert twee problemen op. De discussie is inmiddels zo hoog opgelopen dat tegenstanders automatisch in (extreem-)rechtse hoek worden geschoven, liefst in het QAnon-kamp, dat van complotdenkers die geloven dat er vanuit Hollywood een geheim pedofielennetwerk wordt gerund. Voorstanders worden zonder pardon pedofielen genoemd – zowel de Doucouré als Amerikaanse en Britse recensenten kregen doodsbedreigingen. Tweede probleem: blanco naar Cuties kijken kan niet meer. De dansscènes krijgen onevenredig veel aandacht.

Dat is doodzonde, want Cuties is een goed geacteerd, uiterst sterk debuut. Een fris coming-of-ageverhaal: terwijl de jonge Senegalese Amy in de moskee hoort dat schaarsgeklede vrouwen in de hel komen, ziet zij dat haar buurmeisje in haar naveltruitje een stuk vrijer in het leven staat dan haar gesluierde moeder, die plichtmatig een huwelijk organiseert voor haar echtgenoot en diens tweede, jonge vrouw. Door zich stiekem aan te sluiten bij het dansgroepje van het buurmeisje claimt Amy haar autonomie.

Aanvankelijk is er met die dansjes weinig aan de hand. De meisjes maken synchroon pasjes die je in de gemiddelde TikTok-video ook ziet. Het is Amy die het twerken en grinden introduceert – in de hoop op meer likes, meer aandacht, meer populariteit. Dat levert een tweetal scènes op die ronduit ongemakkelijk zijn, met 11-jarigen die worden gefilmd op kruishoogte, die seksbewegingen maken op de grond, die met vingers in hun mond uitdagend in de camera kijken, waarna die langs hun nog amper ontwikkelde lichaampjes glijdt. Lolita’s zijn het, die nog niet weten hoe een condoom eruitziet, maar wel via sociale media hebben geleerd dat het vrouwenlichaam een middel is om dingen mee voor elkaar te krijgen.

Dat die scènes onprettig zijn om te zien, is de bedoeling. Doucouré bekritiseert met haar film het beeld dat onbegeleide pre-tieners via internet voorgeschoteld krijgen en kopiëren. Hun gedrag wordt in de film ook alleen maar afgekeurd. En Cuties omvat veel meer: het gaat over hoe vrouwen hun bewegingsruimte zoeken binnen de maatschappij en tussen twee verschillende culturen, en over je ontworstelen aan het beeld dat anderen op je plakken.

Desalniettemin is het wel zo dat Doucouré in die genuanceerde film een stel pre-tieners geseksualiseerd in beeld brengt. Actrices die op een leeftijd zijn waarop ze de consequenties daarvan nog niet kunnen overzien – iets wat de regisseur zelf nota bene aantoont met haar film.

Kun je het erotiseren van jonge meisjes aanklagen door het zelf ook te doen? Had deze film, met deze boodschap, zonder die scènes gekund? Gebeurt het trouwens niet vaker, maar subtieler, dat seksualiseren van jonge actrices in coming-of-agefilms? Cuties had een veel interessantere, genuanceerdere discussie moeten aanslingeren dan dit simplistische welles-nietes dat inmiddels alles overschaduwt.

Cuties

Drama

★★★★☆

Regie Maïmouna Doucouré.

Met Fathia Youssouf.

96 min., te zien op NetflixTe zien op Netflix.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden