De keuze maakt het verschil

Twee jonge regisseurs debuteren bij gerenommeerde theaters met twee liefdesdrama's. Beiden blijken talentvol, het verschil zit hem in de stukken die zij kozen.

Kwartet: ****
Van Heiner Müller door Toneelschuur Producties, regie Nina Spijkers.

The Woods: **
Van David Mamet door Frascati Producties, regie Jan Hulst

Scène uit KwartetBeeld Robert van der Ree

Hoe mannen en vrouwen samenleven, liefhebben, seks hebben, of juist niet, daarover zal nog lang theater worden gemaakt. De jongste generatie theatermakers toont zich in elk geval wederom gefascineerd door de (koude) oorlog tussen de seksen.

Twee regisseurs die in 2014 afstudeerden aan de Amsterdamse regieopleiding debuteren met klassiek teksttoneel hierover. Nina Spijkers (1988, dochter van Jaap Spijkers) bewerkte Kwartet, Heiner Müllers ontuchtige taalkunstwerk over twee verdorven geliefden. En Jan Hulst (1987, zoon van Kees Hulst) stortte zich op The Woods, een redelijk onbekende tekst van David Mamet. Over een jong stel dat hun vastgelopen relatie probeert op te peppen tijdens een verregende vakantie in het bos.

Dat Hulst en Spijkers talentvol zijn, blijkt direct uit de vormvaste hand waarmee ze regisseren. Beiden overrompelen hun kijkers eerst met een sterk en dominant toneelbeeld - een echt graslandschap met coniferen in The Woods; een troebele vijver in Kwartet. Vervolgens laten ze daarin hun acteurs een fysieke en tegelijk beheerste (zeker wat betreft de taal) performance geven.

Scène uit The WoodsBeeld Anna van Kooij

Bij Hulst zijn dat Thomas Höppener en Emma Pelckmans. Als een verveelde Adam en Eva hangen zij rond in het paradijs. Ze proberen elkaar tevergeefs te vermaken met sterke verhalen, over aliens en moordzaken. Om hen heen cirkelt een slang (in de vorm van acteur Tim Linde, met een flinke peniskoker).

Mysterieus is het allemaal zeker, maar daar blijft het ook bij. Het duurt lang voordat het verhaal op gang komt. Pas in het laatst bedrijf ('Armageddon' geheten), als de personages de irritatiegrens reeds lang zijn gepasseerd, zorgt een heuse confrontatie voor een opleving. Maar dan blijkt tevens dat Mamet zich bedient van weinig interessante, traditionele rolpatronen en rijst de vraag: waarom dit stuk?

Terwijl die rolpatronen bij Spijkers juist ter discussie staan. Zij laat de twee personages in Kwartet, de eveneens verveelde en redetwistende Markiezin de Merteuil en Vicomte de Valmont, spelen door twee mannen: de hier ongeëvenaarde Xander van Vledder en Justus van Dillen.

Telkens wisselend van rol en nagenoeg naakt door het water wadend, proberen ze elkaar op te winden met hun perverse fantasieën en abjecte zinnebeelden. Door deze verrassende rolopvatting en de consequent uitgevoerde symboliek in beeld en beweging lukt het Spijkers om Müllers veelgespeelde Kwartet te veranderen en te verrijken. Geen geringe prestatie, die doet uitkijken naar wat ze nog meer kan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden