Column Herien Wensink

De jury van het Theaterfestival negeert de grote seizoenssuccessen: dom

Wekelijks neemt Bor Beekman, Robert van Gijssel, Merlijn Kerkhof, Rutger Pontzen of Herien Wensink stelling in de wereld van film, ­muziek, theater of beeldende kunst.

De directeur van het Nederlands Theaterfestival had regisseurs Ivo van Hove en Marcus Azzini alvast gepolst wanneer hun producties zouden kunnen spelen op het festival in september. Het kon immers niet missen, de selectie van hun voorstellingen Een klein leven en People, Places & Things. Deze lievelingen van critici én publiek oogstten vrijwel overal vijf sterren in recensies vol ronkende adjectieven en raakten avond aan avond uitverkocht. Maar niet veel later moest hij terugbellen met een minder vrolijk bericht: zijn onafhankelijke toneeljury koos anders. Gisteren maakte de jury haar selectie bekend, en de grote klappers van dit seizoen zitten daar niet bij. Waarom deze eclatante successen negeren? Wat wil de jury hiermee zeggen?

Nee, het was niet bedoeld als statement, zei juryvoorzitter Hadassah de Boer gisteren in NRC Handelsblad. Om verder in het midden te laten waarom de jury dan wel tot zo’n opmerkelijk besluit was gekomen. Leg het mij uit, lieve jury: wat is de reden om Een klein leven niet te selecteren? Waarom is deze magistrale voorstelling, deze herculische staalkaart van lijden, niet relevant genoeg? En waarom Turks Fruit van Hummelinck Stuurman dan wel? Zeker, dat is een verrukkelijke productie: speels, sprankelend en tintelfris, bovendien een moedige en hoognodige actualisering van een onaantastbaar geachte klassieker. Maar qua ambitie, impact, artistieke inventiviteit en emotionele zeggingskracht is het geen vergelijk, sorry.

Er was niet gepolderd bij de selectie, bezwoer De Boer. Maar ik denk dat het tegendeel waar is. Deze jury nomineert namelijk ook de beste acteurs en actrices van het seizoen als kanshebbers van de toneelprijzen. En zie: Ramsey Nasr genomineerd voor de Louis d’Or voor zijn rol in Een klein leven; Hannah Hoekstra voor de Theo d’Or in People, Places & Things. Natuurlijk kunnen acteurs verbluffende acteerkunsten etaleren in verder matige voorstellingen, maar dit ruikt naar ruilhandel: ‘En Een klein leven dan?’ ‘Joh, die pakken we wel mee bij de toneelprijzen.’

Eeuwig zonde.

Niet alleen voor al die geïnteresseerden die een kans verdienen om deze seizoenssuccessen alsnog te zien, maar ook voor het festival zelf. Met zulke namen verkoop je namelijk kaartjes. Nee, principieel mag dat er niet toe doen, maar de realiteit is dat zakelijke en praktische afwegingen stiekem toch vaak meewegen: kaartverkoop is bijvoorbeeld ook de reden dat de helft van de selectie uit grote zaalproducties moet bestaan, terwijl dat artistiek vaak niet gerechtvaardigd is.

Dat is overigens nog best begrijpelijk: het festival dient ter promotie van het Nederlands theater en moet daartoe door zoveel mogelijk mensen worden bezocht. Ook daarom is het negeren van deze publiekstrekkers een gemiste kans.

Dat deze jury eigenzinnig kiest valt best te prijzen, en dat ze constateert dat de inspirerendste producties vaak ontstaan buiten de muren van het traditionele theater is interessant. Meer nog van dat soort vernieuwend theater op het festival, graag! Kleine tip: met de kaartverkoop van Een klein leven alleen had het festival een keur aan  superexperimentele voorstellingen in de kleinste zaaltjes en op de gekste plekken kunnen financieren. Als je toch moet polderen, doe het dan slim.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden