De internetklem

ONVERWACHTE concurrentie uit garages en zolderkamers, onduidelijke winstverwachtingen, vraagtekens over veiligheid. Nederlandse topmanagers tobben nog altijd over internet. De schreeuwerige hype is zo langzamerhand wel doorgedrongen tot de directiekamers, maar daar zit men met de handen in het haar....

Kees Kraaijeveld

De internetproblemen van grote Nederlandse concerns als ABN Amro, Achmea, ING, Randstad, en Vendex, worden beschreven in het donderdag verschenen boek 'de-onderneming.com'. Het platform Topmanagement en IT bracht met honderden interviews en een e-mail-enquête onder een paar duizend managers de ellende in de directiekamers in kaart.

De bevindingen zijn niet nieuw, maar dat onderzoek steeds weer hetzelfde aantoont, is veelzeggend genoeg. Nog altijd domineren onzekerheid en onkunde de organisaties. 'Topmanagers hebben in Nederland rechten of economie gestudeerd', zegt Marco Gianotten, auteur van 'de-onderneming.com'. 'Van hen kun je niet verwachten dat ze begrijpen wat internet voor hun organisatie kan betekenen.'

Een integrale stategie met meetbare doelstellingen ontbreekt. Amper de helft van de ondervraagde bedrijven controleert de kwaliteit van hun websites. Slechts negentien procent heeft concrete targets voor handel via internet. Kortom; men wil wel, maar men kan niet.

Toch constateert Gianotten dat de bereidheid om 'iets' met IT te doen enorm is gegroeid. Toen Topmanagement en IT vier jaar geleden werd opgericht, vonden bestuurders informatietechnologie nog een zaak voor de systeembeheerders. Dat is nu wel anders. 'Internet heeft IT sexy gemaakt', aldus Gianotten.

Is het management er zelf niet opgekomen dan hebben hun aandeelhouders het belang van internet inmiddels wel duidelijk gemaakt. Beleggers willen immers waar voor hun geld en volgens de heersende opinie wordt dat in de toekomst verdiend op internet.

Om te voorkomen dat hun aandeelhouders massaal naar de dot.com-sector rennen, moeten de leiders van de oude economie hun geloof in de digitale wereld belijden. Begin dit jaar, op de top van de internethype deden ze dat door collectief hun portemonee te trekken.

Elsevier beloofde de belegger in drie jaar tijd 2,6 miljard gulden op de digitale snelweg stuk te slaan. ABN-Amro had voor de komende vijf jaar een kleine vier miljard gulden voor zijn internetstrategie over. ING offerde met een bedrag van 4,4 miljard in drie jaar een nog groter bedrag op het altaar van de nieuwe economie.

Natuurlijk heeft men geen idee wat er met al dat geld moet gebeuren. Daarom gaan de oude grote bedrijven, net als vele andere in deze tijden van geldoverschot, als durfkapitalisten investeren in mogelijk lucratieve jonkies. ING startte internetprovider Freeler, Achmea lanceerde internetpoot Scaramea, en zelfs Heineken denk na over financiering voor de start-ups van het personeel.

Internetbedrijfjes oprichten is volgens Gianotten eenvoudiger en minder risicovol dan een bestaande organisatie veranderen. 'Al kunnen de dotcom-projecten leerzaam zijn, en op den duur zelfs geld opleveren, je lost er de problemen van de moedermaatschappij niet mee op.'

Ondernemingen durven de grote slag echter niet te maken. Ze zijn bang dat de internetactiviteiten het oude bedrijf zullen opeten. Bovendien hangen managers te zeer aan het rendement van hun bedrijf. De beoogde vijftien à twintig procent groei is bij een grootscheepse ommezwaai niet gegarandeerd.

Daar komt de aandeelhouder weer om de hoek. Ditmaal is het de belegger voor wie de bedrijfsresultaten harder tellen dan de beurskoers an sich.

Zo wordt het internetdilemma van de directieleden nog verzwaard met tegenstijdige beleggersbelangen. Enerzijds de verleidelijke koerswinsten die aandeelhouders, gokverslaafd als velen zijn, naar de dot.com-bedrijven lokken. Aan de andere kant de beleggers die als vanouds hun rendement opeisen. Zonder kleerscheuren uit die klem ontsnappen zal niet eenvoudig zijn. 'Die ommezwaai vergt lef, kennis, en leiderschap', zegt Gianotten. Met getob zal geen manager uit de internetklem ontsnappen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden