FilmrecensieNuestras madres

De ingetogen arthousefilm Nuestras madres laat zien hoe Guatemala leeft met de doden en vermisten ★★★☆☆

Deze Camera d’Orwinnaar is het sterkst op de momenten dat regisseur César Díaz zijn persoonlijke betrokkenheid bij de Guatemalteekse genocide voelbaar weet te maken.

Armando Espitia in ‘Nuestras madres’.

De botten van een menselijk skelet worden in de beklijvende openingsscène van Nuestras madres één voor één op een tafel bij elkaar gelegd. Het kleurrijke kussentje waarop de schedel belandt valt extra op; niet zozeer omdat het hoofd zo netjes op zijn plek blijft liggen, maar vooral vanwege het gevoel van eerbied dat achter die handeling schuilgaat.

Eerherstel is een belangrijk aspect van het werk van de jonge antropoloog Ernesto, druk doende met de identificatie en reconstructie van slachtoffers van de Guatemalteekse genocide. Terwijl anno 2018 op radio en tv verslag wordt gedaan van de laatste getuigenissen in het proces tegen leden van het voormalige militaire regime van Guatemala, waaronder tijdens de burgeroorlog in het land (1960-1996) naar schatting 200 duizend mensen het leven lieten, levert Ernesto aan de lopende band bewijsmateriaal.

De film schetst die klus als krankzinnig routinewerk: voortdurend worden nieuwe massagraven geopend (‘niet wéér’, verzucht Ernesto op een gegeven moment) om de lichamen die tot dan toe slechts als verdwenen te boek stonden op fatsoenlijke wijze aan de nabestaanden over te dragen. Die routine wordt doorbroken wanneer de oudere Nicolasa (gespeeld door de onervaren Aurelia Caal, een sterke, dragende rol) bij Ernesto aanklopt met een foto van haar verdwenen echtgenoot, waarop hij zijn eigen vader denkt te herkennen. Een kunstgreep van debuterend regisseur-scenarist César Díaz, geboren in Guatemala en woonachtig in België, waarmee zijn film op klassieke wijze tot een persoonlijke zoektocht transformeert.

Het sterkst zijn de momenten waarop Díaz erin slaagt zijn persoonlijke betrokkenheid bij deze geschiedenis voelbaar te maken. Zijn eigen vader werd tijdens de oorlog vermoord, maar die kennis is tijdens het kijken nauwelijks nodig om te weten om welke scènes dit gaat. Vooral een van de rest van de film geïsoleerde documentaire-achtige sequentie waarin een aantal vrouwelijke nabestaanden van slachtoffers zwijgend in de camera staart (de moeders uit de titel, ongetwijfeld), tilt de film op.

De politieke situatie vormt gaandeweg een soort achtergronddecor (de Amerikaanse invloed die het regime in het zadel hielp, blijft zelfs onbesproken), terwijl het individuele verhaal van Ernesto alle ruimte krijgt. Díaz, vorig jaar op het filmfestival van Cannes als beste debutant bekroond met de Caméra d’Or, maakt met Nuestras madres in de eerste plaats ingetogen arthouse volgens het boekje: niet te groot en veelomvattend.

Nuestras madres zit zodoende weliswaar vol onbenut potentieel, maar het is tekenend voor Díaz’ talent dat ook die aanpak een mooie film oplevert.

Nuestras madres

Drama

★★★☆☆

Regie César Díaz

Met Armando Espitia, Aurelia Caal, Emma Dib, Julio Serrano Echeverria

78 min., te zien op Picl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden