De idioot en de tederheid is inktzwarte familieroman

Boekrecensie

Het onheil komt als eb en vloed in familieroman.

Beeld nvt

Na een leven van sloven en klagen wordt moeder naar haar laatste rustplaats gebracht. Aldaar brandt een van de zonen los: 'Na een ongelukkige jeugd trouwde je met de verkeerde man, die jammer genoeg mijn vader werd.'

Krasse taal, uitgesproken op een van de laatste bladzijden van De idioot en de tederheid, de derde roman van Yannick Dangre (1988). Eindelijk is het gezegd. Al is het te laat voor een wending.

Vol enthousiasme richt Dangre zich op de beproeving van het Utrechtse gezin Schilling. Meekijkend met zoon Arthur zien we hoe pa zijn agressieve dominantie laat gelden en hoe moe zichzelf voortdurend wegcijfert. Overspel, klappen, verbale vernederingen, en later ook nog kanker; geen mens is gezegend in deze familie. Met die wetenschap laat Dangre zijn hoofdpersoon aanhaken bij Tolstoj die Anna Karenina begon met de vaststelling 'dat alle gelukkige gezinnen op elkaar lijken, maar alle ongelukkige gezinnen ongelukkig zijn op hun eigen manier'.

Als pa met een zoveelste scharrel op vakantie gaat, besluiten de kinderen dat het genoeg is geweest. Geen woord zullen ze nog met hem wisselen. Dat werkt. Pa vertrekt. Maar zodra je denkt dat het gevaar is geweken, staat hij weer voor de deur.

De idioot en de tederheid is een inktzwarte familieroman; somber, tragisch en een tikje onguur. Mooi, maar het had beter kunnen zijn. Niet iedere formulering is weloverwogen, de overmaat aan spreekwoorden maakt Dangres taal soms wat oubollig. Daar staat tegenover dat het onheil in deze roman een fantastisch ritme heeft. Het gaat en komt als eb en vloed en pepert ons nog maar eens in dat ongelukkige families ongelukkig blijven. Een miserabele constante.

Fictie

Yannick Dangre. De idioot en de tederheid.
De Bezige Bij; 318 pagina's; euro 19,90.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.