De ideale politica

Eva is voor Jan Blokker de ideale politica. Hij plaatste haar als hoofdpersoon in een nieuwe politieke satire van de VARA....

POLITICI deugen niet. Ze liegen, manipuleren en bedriegen. Het zijn machtsbeluste gladjanussen met een verborgen agenda, die hun weg zoeken via het achterkamertjes overleg.

Jan Blokker, publicist, columnist, voormalig parlementair journalist en oud-adjunct-hoofdredacteur van de Volkskrant, gaf deze stereotiepen een ruime plek in het scenario dat hij schreef voor een nieuwe politieke satire: Oh oh Den Haag (vanaf 13 april bij de VARA).

De politiek kwam er ook al niet genadig van af in de vorige politieke tv-serie die hij schreef, Het jaar van de opvolging (VPRO, 1998). Nu, in Oh Oh Den Haag, zit er een politica tussen die wel deugt. Zij ontstijgt de 'klassieke', Ad Melkert-achtige fractievoorzitter, de politiek adviseur die met alle winden meewaait en het opportunistische jonge Kamerlid dat probeert haar naar de kroon te steken.

Ze heet Eva.

Eva is veertig, mooi, slim, onconventioneel, en ze dient veel moties in - zelfs tegen de wil van haar eigen fractievoorzitter. Als het moet, zet ze daarvoor alles opzij. Eva is de ideale politica, zegt Jan Blokker.

Blokker (72) zit in zijn privé-bibliotheek op de tweede verdieping van zijn Amsterdamse grachtenpand. In de kasten om hem heen staan duizenden boeken - over Hitler, over Bismarck, over macht, geschiedenis en politiek.

Tweede-Kamerlid Femke Halsema (33) van GroenLinks zit op de canapé. Ze zag ertegenop om hier te komen, zegt ze. Vanwege Blokkers scherpe tong. Vanwege de column Gans over vriendin Marjet van Zuijlen en haar dagboek. 'Joop ter Heul op het Binnenhof', schreef Blokker.

Waarom, vraagt Halsema, is de ideale Blokker-politicus een vrouw?

'Ik vind vrouwen gewoon leuker', mompelt Blokker.

'Jij hebt nog nooit een mannelijke politicus gans genoemd', zegt Halsema.

Blokker: 'Nog wel erger.'

Halsema: 'Je columns zijn bijzonder raak, maar als ze over vrouwen gaan hebben ze altijd met hun vrouwelijkheid te maken. ''Meisje Maij'', Sorgdrager.'

Blokker: 'Ik ben veel beledigender geweest naar mannen. De reusachtige Nuis heb ik vier jaar lang uitgescholden.'

Halsema heeft een deel van het scenario van Oh oh Den Haag gelezen. Ze was er somber aan begonnen. Ze had gedacht dat ze een hopeloos gevecht moest gaan leveren tegen het negatieve imago van de politiek.

En terecht. Want niemand is als Eva, zegt Blokker. Niemand komt ook maar in de buurt van Eva.

'Waarom is jouw Eva nou zo'n groot politicus?', vraagt Halsema. 'Omdat ze een motie durft in te dienen die wordt afgestemd? Ik ken zoveel politici die dat doen. Omdat ze een klap durft te geven aan een zwarte man in een asielzoekerscentrum die in haar kont knijpt?'

Maar daar gaat het Blokker niet om. 'Eva durft tegen modes in te gaan', zegt hij.

'Dat vind ik niet uitzonderlijk', reageert Halsema.

'Ze gaat tegen de modes van de eigen club in', zegt Blokker. 'Ze zegt dingen die niet gezegd kunnen worden binnen de partij, binnen de discipline. Ze heeft onafhankelijke standpunten. En dat is wel uitzonderlijk.

'Politici hebben geen gezaghebbende meningen meer. Ze worden steeds kleiner, steeds machtelozer. De gezaghebbende meningen hebben ze prijsgegeven aan de Paul Scheffers.'

Halsema: 'Laten we die vooral niet heilig verklaren.'

Blokker: 'Nee, ik wil alleen zeggen dat Paul Scheffer - met alle mitsen en maren bij zijn stuk - tenminste de móeite neemt om iets aan te kaarten. Waarom komt zoiets niet uit de politiek?'

Halsema: 'Als het stuk geschreven was door een politicus, zou het dan hetzelfde effect hebben? Ik ben het wel met je eens: we hebben te weinig gezaghebbende meningen. Maar als ik dat stuk had geschreven, dan was het terzijde geschoven door de NRC met de woorden: o, dat is weer zo'n GroenLinks-stukje, die mening kennen we nu wel.'

Blokker: 'Als jij een interessant...'

Halsema: 'Standpuntje?'

Blokker: '...standpunt hebt, dan vlieg je onmiddellijk de Volkskrant of de NRC in. Daar ben ik van overtuigd.'

Ze heeft het geprobeerd, zegt Halsema. De NRC gebeld met de vraag of ze kon reageren op Scheffer. 'Moet dat nou, zo snel al een reactie uit de politiek?', had de NRC-redacteur gevraagd. Ze mocht een stuk schrijven, maar of ze het kort wilde houden.

Ook de media maken de politiek steeds minder geloofwaardig, geeft Blokker toe. 'Maar het is niet allemaal de schuld van de media. Daar gebeurt alleen maar hetzelfde als in de Kamer en in de politiek.'

Kan Halsema de nieuwe Eva zijn? 'Ik heb jou nog nooit betrapt', zegt Blokker, 'op een opvatting waarvan ik zeg: je hebt ontzettend gelijk, maar helaas, het is geen GroenLinks.'

Halsema: 'Ik weet het nog, ik zat een maand in de Kamer..'

Blokker: 'Welk incorrect gelijk had je dan?'

Halsema: 'Ik kwam in het geweer tegen de veroordeling van Leen van Dijke. Hij had in de Nieuwe Revu gezegd dat homo's even erg zijn als dieven. De rechter had hem veroordeeld vanwege het feit dat hij politicus was en een voorbeeldfunctie had.

'Ik vond het belachelijk dat politici een slot op de mond kregen. Ik zei toen als grap dat ik vrijuit wilde kunnen beledigen. Daar haalde ik de voorpagina mee. Eerlijk gezegd vind ik dat nog steeds. Maar de mate van intimidatie die op zoiets volgt, is niet mals. Dat ik het überhaupt op had durven nemen voor zo'n homohater. Nou, nou, nou.'

De politiek, zegt Halsema, zet geen premie op onafhankelijk gedrag. Maar: 'Wat mij somber stemt, is dat jij, Blokker, een ideaal schept dat volgens jou nooit bereikt kan worden. Eigenlijk is dat heel cynisch. Ik heb het idee dat die Eva een heel gemiddeld mens is. Er zijn wel degelijk goede politici. Als jij nou eens ophoudt de politiek te wantrouwen.'

Blokker: 'Als burger heb ik de hyperplicht om jullie te wantrouwen. Voortdurend, aan één stuk door te wantrouwen. Ik ben absoluut niet cynisch. Het is mijn democratische plicht.'

Halsema: 'Ik heb wel bezwaar tegen het beeld dat de serie schetst. Alsof politici alleen maar willen scoren. Het is wel belangrijk, maar het is niet het enige. Het moet een doel hebben. Kom maar eens een week stage lopen op het Binnenhof.'

Blokker: 'Maar natuurlijk moet je scoren. Dat jij wil scoren, dat is uitstekend. Dat wil Eva ook. Jij doet het zelfs nog te weinig.'

Halsema: 'Ik hoor weleens anders.'

Blokker: 'Scoren is een typisch journalistenbegrip. Alsof er iets tegen zou zijn. Je moet verdomme elke dag scoren. Kluivert moet ook scoren.'

Halsema: 'Was meisje Maij Eva?'

Blokker: 'Nee.'

Halsema: 'Hedy d'Ancona?'

Blokker: 'Nee.'

Halsema: 'Ik zal het Blokker-archief eens doorgaan.'

Blokker: 'Kost je te veel tijd. Ga nou maar aan het werk.'

Halsema: 'Ja ja. Gezaghebbende stukken schrijven.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.