De hoop van PCM kent iedereen bij naam

Als PCM fuseert met NDC/VBK, wordt Jan de Roos de baas van een van de grootste kranten- en boekenuitgevers...

Stralend loopt hij de laatste weken door het Noorden. Jan de Roos (50), topman van de noordelijke kranten- en boekenuitgever NDC/VBK, staat op het punt alsnog de grote sprong voorwaarts te maken, als zijn bedrijf samengaat met PCM, uitgever van onder meer de Volkskrant, NRC Handelsblad en Trouw. ‘Er was laatst een feestje ter ere van het vijfjarig bestaan van het Dagblad van het Noorden en daar liep hij behoorlijk opgewekt rond’, zegt Roel Dijkhuis, directeur/hoofdredacteur van RTV Noord. ‘Hij heeft er veel zin in. Er heerst hier ook een licht triomfantelijke stemming. Vaak worden noordelijke bedrijven filialen van bedrijven uit het westen, maar nu is het een keer andersom; dat is het gevoel. Ze zijn hier trots op De Roos, en wat hij van de NDC heeft gemaakt.’

Al maanden praten de grootaandeelhouders van PCM (de stichting Democratie en Media) en van NDC/VBK (de stichting Je Maintiendrai) over een fusie van beide bedrijven. Een principeakkoord wordt binnenkort verwacht, waarna de overeenkomst uitgewerkt moet worden.

Een ding staat vast: als de fusie doorgaat, wordt Jan de Roos de baas van het nieuwe mediabedrijf, dat met de Telegraaf Media Groep en Wegener de krantenmarkt verdeelt, de nummer twee wordt op de onderwijsmarkt met een educatieve uitgeverij, en het gros van de boekenuitgeverijen in Nederland in handen heeft.

Na Cees Smaling, Theo Bouwman en de net opgestapte Ton aan de Stegge is Jan de Roos PCM’s nieuwste hoop op een succesvolle toekomst. Anderhalf jaar geleden al werd de NDC-baas benaderd door de stichting Democratie en Media om de opvolger te worden van Theo Bouwman. Maar dat stuitte op de toenmalige PCM-eigenaar, het Britse opkoopfonds Apax.

Stephen Grabiner van Apax ontmoette De Roos op Schiphol, ging zitten en vroeg zonder enige plichtplegingen: ‘So what’s your strategy?’ Na die introductie kwam het niet meer goed tussen beide mannen; Apax trok Ton aan de Stegge aan. Daarna was De Roos in beeld bij de Telegraaf Media Groep (TMG). Maar daar klikte het niet met de familie Van Puyenbroek, de grootaandeelhouder van TMG.

Is Jan de Roos zo’n moeilijke man? ‘Nee. Hij is absoluut een diplomaat en probeert altijd consensus te vinden’, zegt Henk Dam, oud-hoofdredacteur van de Geassocieerde Pers Diensten (GPD), het persbureau van vrijwel alle regionale kranten – en waar Jan de Roos voorzitter is van het bestuur. ‘Het is een dynamische man. Heel enthousiast, heel energiek, en enorm ambitieus.’

De Roos wordt omschreven als hard, maar ook open, eerlijk en toegankelijk. ‘Hij komt zijn afspraken na’, zegt Bianca Rootsaert, secretaris van de journalistenbond NVJ. Arrogant is De Roos allerminst: portier, journalist of directeur, hij kent zijn mensen bij naam.

Zijn ijdelheid – de NDC-baas draagt graag mooie pakken, gewaagde stropdassen en modieuze brillen en staat te boek als womanizer – wordt hem in het Noorden ook graag vergeven; al was het maar omdat het goed gaat met NDC/VBK. ‘Hij is een heel joyeuze man, maar tegelijk hard en zakelijk’, zegt Roel Dijkhuis van RTV Noord. ‘Je kunt heel gezellig een borrel met hem drinken, maar als je geld van hem moet hebben, heb je een probleem.’

Als De Roos de baas wordt bij het gefuseerde PCM – ‘een natte droom van hem’, zegt een betrokkene – dan zal hij niet braaf op de winkel gaan passen. Zijn carrière in de uitgeverswereld is een aaneenschakeling van fusies en reorganisaties. De NDC/VBK-baas, zoon van een loodgieter uit de Haagse Schilderswijk, komt uit de automatisering. In 1986 begint hij als zelfstandig consultant en doet klussen bij bedrijven en overheden.

Hij ontwikkelt zich steeds meer als brede manager en komt zo in 1990 als interim-directeur bij Damiate, uitgever van onder meer het Haarlems Dagblad. Hij leidt er een reorganisatie. Datzelfde doet hij later bij Sijthoff, uitgever van onder meer de Haagsche Courant en de regionale krantenuitgever Wegener. In 1997 komt De Roos terecht bij de Hazewinkel Pers, uitgever van onder meer het Nieuwsblad van het Noorden, het Groninger Dagblad en de Drentse Courant. Die drie kranten worden samengevoegd tot het Dagblad van het Noorden, waarbij op de redacties zeventig banen verloren gaan. Zonder een wanklank van betekenis.

‘Jan de Roos is de beste dagbladondernemer die ik ken’, zegt Bianca Rootsaert van de NVJ. ‘Hij ziet de dingen op tijd en kan dus op tijd bijsturen. Bij Wegener, bij De Telegraaf en ook bij PCM gaat het eerst mis en komt de boel tot stilstand. Dan wordt er gereorganiseerd, en pas dan gaat het weer vooruit. Maar bij de NDC loopt het eigenlijk rustig door. Onrust kost geld, zegt De Roos ook altijd.’ Zijn sociaal plan bij de fusie van de Groningse en Drentse kranten hielp ook. Rootsaert: ‘Het beste dat ik ooit heb meegemaakt.’

Het lijkt verontrustend voor PCM, dat grote schulden heeft na het vertrek van Apax: De Roos kan heel goed reorganiseren zonder dat mensen boos op hem worden. Geruststellend is weer dat De Roos een echte krantenman is. ‘Hij heeft passie voor kranten en gelooft er echt in’, zegt Joop Daalmeijer, hoofdredacteur van de Wereldomroep en voorzitter van de NVJ. ‘Als hij gaat snijden in de kosten, zal hij dat zeker niet in de journalistiek zoeken. De kranten zijn de basis van alles, zegt hij. Echt een verademing om met zo iemand te praten, als je vaak te maken hebt met financiële mensen. Hij is ook fris, anders dan die oude uitgevers die niet in beweging zijn te krijgen.’

Mocht NDC/VBK samengaan met PCM, dan heeft De Roos zijn doel bereikt: een brede basis en landelijk bereik voor zijn bedrijf. Dat zit vast in het Noorden en geeft met het Dagblad van het Noorden en de Leeuwarder Courant conjunctuurgevoelige producten uit. De Roos is dan ook voortdurend op zoek naar basisverbreding, waardoor hij wordt vergeleken met Koot en Bie’s prof. dr. ir Akkermans: De Roos’ naam wordt genoemd bij alles wat te koop is.

Aanvankelijk bleef succes uit. De NDC had interesse in Het Parool, maar laat de krant uiteindelijk lopen. Ook een avontuur met de commerciële regionale zender Radio Rebecca mislukt. Een landelijke tabloid naar Brits voorbeeld – vol actie en entertainment, en met een sexy page three-girl – ligt nog op de plank.

Maar in 2005 is het raak. De NDC koopt uitgever Veen, Bosch Keuning (VBK), waarop ook PCM aast. Door de aankoop – VBK heeft Dan Brown, Nicci French en Geert Mak in de stal, naast de Dikke Van Dale – telt de noordelijke uitgever opeens landelijk mee. De eigenaar van de NDC, de stichting Je Maintiendrai, is eerst sceptisch. Maar De Roos weet de noordelijke PvdA-notabelen die de stichting regeren, te overtuigen. ‘Dat zegt toch wel wat’, vindt Bianca Rootsaert van de NVJ. ‘Die stichtingen zijn altijd heel behoudend, dat zie je ook aan Democratie en Media bij PCM.’

De NDC kocht ook de jongerenkrant Kidsweek, inmiddels overgedaan aan de stichting Democratie en Media. ‘De Roos is een ongelooflijk dynamische vent’, zegt Kidsweek-uitgever en voormalig Parool-directeur Roland Pelle. ‘En een hard onderhandelaar. Als hij het gevoel heeft in de maling te worden genomen, wordt hij furieus.’

Na het binnenhalen van VBK wil De Roos – die in 2005 de Dolf van den Brinkprijs krijgt als beste uitgever – meer. Hij probeert de kranten van De Telegraaf in Limburg te kopen, maar die gaan naar de Britse investeerder Mecom. ‘Dat was wel een tikkie voor hem’, zegt Roel Dijkhuis van RTV Noord. Ook een poging de Noord- en Zuid-Hollandse kranten van De Telegraaf te kopen, mislukt; TMG wil er niet vanaf.

Na die tegenslagen komen de fusiegesprekken met PCM dus als geroepen. Maar is De Roos ook de man die van het door Apax geplukte en jarenlang warrig geleide PCM eindelijk een succesvol bedrijf weet te maken? ‘Ik denk het wel’, zegt Rootsaert van de NVJ. ‘Hij legt de verantwoordelijkheden bij de mensen die het moeten doen. Hij laat mensen vrij. Dat past goed bij de bedrijfscultuur van PCM. ’

‘Hij doet het nu heel goed’, zegt Henk Dam van de GPD. ‘Maar NDC/VBK is een relatief klein en overzichtelijk bedrijf. Het nieuwe PCM wordt groot en ingewikkeld. Het hangt ervan af of hij de juiste mensen om zich heen verzamelt.’

Roland Pelle van Kidsweek: ‘Hij krijgt te maken met de cultuur van PCM. Ik ben zelf na zeven jaar terug en er is niks veranderd. PCM heeft journalistieke bolwerken, maar die hebben niet altijd een open oog voor wat er in de buitenwereld gebeurt. En het is vijf voor twaalf. Er moet commercieel wel wat gebeuren, terwijl die kranten heel erg behoudend zijn. Maar dat weet De Roos allemaal al lang. Hij bereidt zich altijd goed voor.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden