Recensie Orkestratie Kaija Saariaho

De hoofdrol is voor de harp in het fantastische orkest van Kaija Saariaho (vier sterren)

Even is het alsof het hele orkest één grote harp is. De ijle, hoge klanken van de harp, die door solist Lavinia Meijer met fluwelen vingers op haar knalrode instrument worden verwekt, lossen niet snel op zoals verwacht, maar resoneren door in de marimba, de vibrafoon of de piccolo. Zij zijn de akoestische microfoons van het delicate instrument.

Lavina Meijer. Beeld Stefan Vanfleteren

Een fantastische orkestratie van Kaija Saariaho, wier harpconcert Trans uit 2015 dit weekend de Nederlandse première beleefde in de Zaterdagmatinee. In het buitenaardse klankuniversum van de Fins-Franse componist speelt de harp vaak een belangrijke rol, maar niet eerder schreef zij een harpconcert. Want een harp wordt maar al te gemakkelijk overstemd door het orkest, en juist in de fijnzinnige kleuren van het instrument is Saariaho het meest geïnteresseerd. Door het orkest heel precies de texturen ervan over te laten nemen, worden ze echter verlengd en versterkt. Zo ontstaat een betoverend palet, virtuoos vertolkt door de Nederlandse Meijer en het Radio Filharmonisch Orkest, onder leiding van de Franse dirigent Ludovic Morlot.

Dirigent Ludovic Morlot. Beeld Brandon Patoc

Trans heeft de structuur van een klassiek concert, met cadenza’s en drie delen, waarvan het middelste meer verstild is. Waar Saariaho soms nog wel eens wordt verweten te statische muziek te schrijven, heeft dit werk echter een stevige puls, met een zinderend slotdeel.

‘Trans’ betekent zoal ‘aan gene zijde’, en in de overige programmering, met Mendelssohns Ouverture Midzomernachtsdroom en Stravinsksy’s Vuurvogel worden andere, mythische werelden opgeroepen. Hoe sprookjesachtig Trans ook klinkt, voor Saariaho gaat het om de harp zelf, de materialiteit ervan, en hoe muzikale ideeën doorgegeven kunnen worden aan het orkest en weer terug. Met talloze glissandi en ferme beuken op de snaren toont Meijer de rijkdom van haar instrument.

Dirigent Ludovic Morlot. Beeld Brandon Patoc

Zaterdagmatinee

Klassiek
Mendelssohn, Saariaho, Stravinsky. Lavinia Meijer, Radio Filharmonisch Orkest olv Ludovic Morlot
1/12 Concertgebouw, Amsterdam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.