Poëzie Goed & Slecht

De herhaling: bezwerend of een stoplap voor slomeriken?

Bij Daniël Dee ziet Arjan Peters zinloze herhalingen, bij Anne Kawala hebben ze wel een functie. 

Beeld The LIFE Picture Collection / Getty / Bewerking Studio V

Er bestaat nog steeds poëzie met een boodschap, ook in Nederland. Dichter Daniël Dee kwam wellicht op een idee toen hij boodschappen deed. In zijn nieuwe, titelloze bundel neemt hij het op voor witte sokken, want die zitten in het verdomhoekje (Passage; € 19,99). De tweede strofe gaat als volgt:

‘maar er is helemaal niets mis met witte sokken
kennedy droeg alleen maar witte sokken fred astaire droeg witte sokken
michael jackson droeg witte sokken weliswaar met glitters maar ja
witte sokken zijn prachtig er is niks mis met witte sokken’

Het is een beproefde methode, je punt herhalen in de hoop je gehoor te overtuigen. Als je alle herhalingen uit dichtbundels zou schrappen, werden ze nóg dunner. De herhaling, vaak de stoplap van het ambacht, is een uitkomst voor de slomerik, en daar zijn er nogal wat van onder Nederlandse dichters. Maar één keer is genoeg, Dee. Van je witte sokken gaat niets uit. Je bezweert niets en laat ons niet anders kijken.

Want dat kan een effect van herhalingen zijn. Onlangs trad Anne Kawala op in Amsterdam, van de Franse dichter was de laatste bundel vertaald, door Kim Andringa, als In het hart van het hart van de schrijn (Perdu/ Poëziecentrum/ Terras; € 20,-). Vijf eeuwen geleden stierf de Franse koningin Anna van Bretagne, drie keer getrouwd, bijna 37 jaar geworden, en haar gebalsemde hart werd een tijd bewaard in een gouden schrijn in Nantes. Tot het verging. De schrijn is er nog.

Kawala reconstrueert het leven en de dood van Anna, en ontdekt dat er weinig over haar bekend is:

‘de invloed van de vrouwen is historisch niet helemaal bewezen
wordt me gezegd de bronnen die je vindt
wordt me gezegd de bronnen die bewijzen
worden door jou, een vrouw, gelezen
door jou, partijdig want een vrouw, die de invloed van de vrouwen wil bewijzen’

En zo, voortdurend botsend tegen vooroordelen en geconfronteerd met leemtes, moet Kawala haar weg vinden. Ze reconstrueert het leven van Anna, tot en met de scène in 1514, als haar hart uit het lichaam wordt gesneden. Zo kan Kawala een poging doen de ongeschreven geschiedenis te achterhalen. Zoekend, zich telkens hernemend. Door de herhalingen wordt het verdwenen leven losgeklopt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden