De hand van Pauline

DE pasgeboren baby is haast niet te zien. Het zijn de ouders die het beeld vullen met blijdschap. De foto lijkt een berg geluk....

De fotograaf was iemand van het operatieteam van het Velpse ziekenhuis. Als de wereld een schouwtoneel is, dan zitten de kraamkundigen, de verplegers en de dokters op de eerste rij. Wat zij zien is vaak te wreed, te bloederig of te onmenselijk om te fotograferen. Bij geboorten kan dat wel, zelfs na een keizersnede, als de baby gezond is.

De moeder heet Pauline en het is haar eerste zoon die daarnet geboren is. Guus. Op de foto ligt hij nattig en vers tegen haar wang. Op het uurwerk aan de pols van de vader lezen we twintig na vijf. Op zijn gezicht ligt een brede glimlach, maar bij deze foto zijn het de handen die vertolken hoe het daar is. Het zijn drie handen, twee van de vader en één van de moeder, ze omkaderen de intieme gebeurtenis. Het zijn stille handen op dit moment, ze zijn een beetje onzeker. Ze zijn mooi.

In de arm van de moeder - nauwelijks zichtbaar in de duisternis van de foto links - steekt een infuus. Laten we dit niet vergeten: ze werd pas geopereerd. En toch toont ze een sierlijke hand. Die hand raakt niets aan. Ze maakt alleen een beschermende houding, een rustgevende aanwezigheid. Handen zijn vaak ontroerend om te zien. Het zijn zintuigen. Extremiteiten ook. Ze kunnen grijpen, tasten, tonen en soms zijn ze een klein reservoir. Handen kunnen alles. Ik kan niet naar deze foto kijken zonder vooral deze ene hand te zien. De hand van Pauline.

De vader staat erbij. Dat gaat zo bij bevallingen. Daar staat hij dan met zijn twee handen en zijn bril en zijn afgezakt monddoekje en zijn vaderschap. Ik stel me de foto voor zonder de vader. Hij is wat groot voor dit beeld. Zijn lichaam neemt veel ruimte in. Hij is de buitenste schil. Zijn handen houden zich gedeisd. Het is zijn eerste zoon, hij is nog onervaren en groen. Letterlijk ook, hij draag een lichtgroene muts en het donkergroene operatiepak. Hij is hier niet thuis. Of toch wel, hun kleine thuis bevindt zich nu in de driehoek tussen de drie handen. Met die handen hebben ze een nest gemaakt.

De vrouw is in tweeën verdeeld. Er is het bovenste stuk met haar hoofd, haar hand en de baby, en er is het onderste stuk met de buik en de benen. Tussen die twee delen werd een scherm geplaatst. Het onderste stuk is niet te zien, het is verdoofd en er wordt aan gewerkt. Bovenaan op de foto zien we een schijfje van het hoofd van iemand die daarmee bezig is. En toch was de buik daarnet nog het centrum van het gebeuren. Daar is het allemaal begonnen, daar heeft het maandenlang getoefd, daar is er iets mis gelopen, daar is gesneden geweest.

Maar dat was vroeger, enkele minuten geleden. We krijgen de indruk dat de tijd bij de grote momenten sprongen maakt. Wild en ontregeld slaan de minuten door elkaar.

De foto werd gemaakt zonder flits. In operatiekamers is dat ook niet nodig, daar is veel licht en daar is ook verspreid licht. Als een foto scherp is, dan weten we dat er veel licht is, want dan is het diafragma een klein gaatje en dan is de belichtingstijd kort. Een klein gat in het objectief geeft scherpere foto's en een korte belichtingstijd voortkomt bewegingsonscherpte. Het vele licht komt zacht van boven. Het moduleert de witte doeken, het beschaduwt het gezicht van de vader, het streelt het voorhoofd van de moeder, het scheert langs haar handen. Het operatiekamerlicht heeft ook zijn mooie kanten. Foto's die gemaakt zijn bij veel licht zijn niet witter dan de foto's die gemaakt zijn bij weinig licht.

De foto heeft een punaisegaatje. In het midden bovenaan. Deze foto wordt gekoesterd, en toch is er een nevenverschijnsel. De foto werd gemaakt op 22 april 1994. De moeder schrijft: 'Inmiddels heeft Guus een broertje, Sam, is er aan het ouderlijk geluk een einde gekomen en zijn ook zij kinderen van gescheiden ouders, maar deze foto blijft een speciale plek innemen in mijn huis en in mijn hart. Met vriendelijke groeten, Pauline Güth, Arnhem.'

Johan de Vos

Dit is de tweede aflevering van een rubriek. Foto's voor De allermooiste foto van de wereld zijn welkom en kunnen worden gericht aan de Volkskrant, Dag in Dag uit, postbus 1002, 1000 BA Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden