LezersenquêteVolkskrant Magazine

De grote Volkskrant Magazine Lezersenquête: wie bent u, en wat denkt u over het leven (en van uw magazine)?

Voor dit duizendste nummer zochten we duizend lezers die in een enquête wat meer over zichzelf wilden zeggen. Dat deed u en masse. Zonder enige wetenschappelijke pretentie nemen we met u de antwoorden door. Voorlopige conclusie: van een e-bike word je niet (altijd) gelukkig.

Beeld Paul Faassen

Goedemorgen beste lezers, wat heeft u massaal gereageerd op onze oproep de Grote Volkskrant Magazine Enquête in te vullen. Duizend lezers wilden we aan het woord laten in dit duizendste nummer; we wilden van u weten wie u bent, wat u belangrijk vindt en hoe u in het leven staat. En wat u van ons vindt – we komen elke zaterdag bij u over de vloer, tenslotte, en we hopen vurig dat we een beetje goed gezelschap zijn.

Ruim tweeduizend van u gingen er eens goed voor zitten. Het dubbele aantal inzendingen dus, dan waarop we mikten – 2.020 (!) lezers vulden de enquête in. Dat vonden we verrassend veel – we vroegen u het hemd van het lijf en het kostte redelijk wat tijd om alles in te vullen – maar het is in de verste verte niet genoeg om wetenschappelijk pretenties te hebben met deze enquête. Het aantal van 2020 is weliswaar groot, maar omdat de deelnemers zichzelf hebben aangemeld, kan de uitslag niet representatief worden genoemd. Dat is ook helemaal niet de bedoeling; we zien de enquête als een nadere (of hernieuwde) kennismaking met u, onze gewaardeerde abonnee. Niet meer, maar zeker ook niet minder. Als huisvriend – die pretentie hebben we wél – kunnen we op zijn minst af en toe uitvoerig informeren naar wat er bij u speelt.

Het duizendste Volkskrant Magazine is verschenen. Scroll, swipe en klik door die 1000 magazines en zie hoe vaak er een VVD’er op de cover stond. Hoe vaak een hond. Op welke covers we kozen voor naakt, welke fotograaf hofleverancier was en hoeveel Anton Corbijn er afleverde.

Welaan, ruim tweeduizend van u gaven openhartig antwoord. Mannen (56,5 procent), vrouwen (42,2 procent) en zes lezers die ‘anders’ invulden (0,3 procent). Voor ons een ­bewijs dat we die laatste mogelijkheid terecht hebben geboden. O, en dan was er ook nog 1 procent die voor het antwoord ‘zeg ik liever niet’ koos.

Het zijn jongeren en ouderen, al bleef de jongere doelgroep achter en waren het vooral senioren (41,9 procent) die de tijd namen (en hébben, na de pensioengerechtigde leeftijd) om uitgebreid antwoord te geven op de vijftig vragen die we hadden gesteld. Lezers die voor het grootste deel samenleven met een partner en eventuele kinderen (72,5 procent), hoogopgeleid zijn (hbo of universiteit: meer dan 90 procent), niet of niet meer gelovig zijn (72,9 procent), in een huishouden wonen waarin elke dag zelf gekookt eten op tafel staat (81,2 procent) en daar regelmatig een biertje of een glas wijn bij drinken (62 procent).

Beeld Paul Faassen

Tot zover de grootste gemene delers, want verschillen zijn er natuurlijk (en gelukkig) ook. 2 van de 2.020 mensen die de enquête invulden hebben alleen basisonderwijs gevolgd – een man van boven de 65 en een man die tussen de 35 en de 50 is. Eén persoon gebruikt Snapchat. Facebook wordt met 25 procent het meest gebruikt van de sociale media.

33 mensen zijn werkzoekend (1,6 procent). 55 mensen geven aan biseksueel te zijn (2,7 procent). 27 mensen zijn veganist (1,3 procent). Bijna 9 procent van de deelnemende lezers verdient meer dan 120 duizend euro bruto per jaar; 4,3 procent verdient minder dan 20 duizend euro bruto per jaar en 3,4 procent van de mensen zegt niet te weten hoeveel ze verdienen. 20 personen (1 procent) hebben bij de afgelopen verkiezingen op 50Plus gestemd.

Nogmaals: het zijn allemaal feitjes die niets zeggen over de gemiddelde Volkskrant-lezer, ze zeggen alleen iets over de 2.020 magazinelezers die de vragenlijst invulden. Maar daarmee is de uitslag voor ons niet minder interessant.

Over gemiddelden gesproken: u, deelnemende magazinelezer, bent behoorlijk gelukkig met uw leven; u geeft het gemiddeld een 7,9.

Uw seksleven waardeert u lager, maar een voldoende krijgt het wel: een 6,3 gemiddeld. Eén lezer geeft het een -7 (‘toch echt wat anders dan een 7-’), maar er zijn ook 22 lezers die het met een dikke 10 waarderen. ‘Ik heb pas weer verkering, haha’, meldt een van hen er als verklaring bij. Veel van de lage cijfers worden, andersom, geweten aan de lengte van de relatie: ‘We zijn ruim dertig jaar samen en de ­seksualiteit is langzaam verdwenen’, schrijft iemand die een 4 geeft. Een lezer die ‘een dikke onvoldoende’ geeft, meldt: ‘Het is geen leven, maar dood.’ Dat het anders kan, blijkt ook: ‘Een 9. Al 33 jaar een relatie en nog steeds ontdekken we meer van elkaar’, schrijft iemand. Een ander: ‘Een 8 na twintig jaar samen. Nog steeds zo kunnen genieten ervaar ik als heel bijzonder.’ Hoe het antwoord ook luidt, bijna niemand van u had moeite met de vraag. Slechts een enkeling schrijft iets als: ‘Irritante vraag, alsof het volstrekt normaal is dat je een seksleven hebt.’ Of ronduit: ‘Waar bemoeien jullie je mee?’ Storender was het – en daarvoor onze excuses – dat de vraag met ‘minimaal 2 tekens’ beantwoord moest worden; nogal onhandig als je om een cijfer vraagt.

Dat was, suf, ook zo bij de vraag naar het cijfer dat u voor uw leven als geheel geeft; gelukkig waren de meesten van u zo handig om ‘een acht’ of ‘8.0’ in te vullen (het gemiddelde is, als gezegd, nét iets lager, een 7,9). ‘Er zijn veel leuke momenten als je zelf de slingers ophangt’, schrijft zo’n 8-gever. Een greep uit de andere reacties: ‘7, ik ervaar veel stress door de combinatie werk, school en privéleven, maar verder voel ik me een gezegend mens.’ ‘Op het moment een 7 omdat mijn vriend het net heeft uitgemaakt, daarvoor een 10’. ‘Een 9. Na een burn-out ben ik veel minder gaan werken.’ ‘Het verschilt van dag tot dag, maar over het algemeen voel ik me een zondagskind’, schrijft iemand die een 8 geeft. ‘Ik heb enorm geboft: gezond, geliefd, welvarend’, schrijft de gever van een 9. Een lezer die een 7 geeft: ‘Ik krabbel weer op nadat mijn man onverwacht is overleden.’ Veel van u verklaren hun hoge cijfer door het vrije en welvarende land waarin we leven (‘Een 9, er kan van alles veel beter, maar ik heb het gewoon heel goed in vergelijking met veel andere aardklootbewoners’). Lage cijfers gaan meestal gepaard met uitleg over ziekte of verlies. Sommigen lukt het niet om simpelweg één cijfer te geven aan alle verschillende aspecten van het leven. Geen probleem was dat, daarom hadden we juist ruimte voor een toelichting geboden. ‘Voor gezondheid een heel laag cijfer’, zo splitst een lezer de zaken uit. ‘Voor ­financiële situatie een heel laag cijfer. Voor werk een heel hoog cijfer, voor vrienden een hoog cijfer, voor omgang met mijn kinderen een heel hoog cijfer, voor mijn woonsituatie een enorm hoog cijfer. Alles bij elkaar een 8.’

De enquête bestond ruwweg uit drie onderdelen. Een deel waarin u over uw persoonlijk leven werd bevraagd, een deel met vragen over uw visie op de maatschappij en een laatste blokje over wat u vindt van het Volkskrant Magazine – we willen er wat van opsteken, tenslotte.

Beeld Paul Faassen

Dat was en is overigens het enige doel. Dat we vroegen of u een airfryer of elektrische fiets bezit, of weleens Uber gebruikt, was niets anders dan ordinaire nieuwsgierigheid. Sommigen van u dachten dat hier marketing­doeleinden achter schuilgaan, maar zo slinks is het allemaal niet. Commercie en redactie zijn bij de Volkskrant strikt gescheiden en dat willen we tot in lengte van dagen zo houden.

Wel zijn er cijferfreaks op de redactie die het geinig vinden allerlei totaal willekeurige dwarsverbanden te leggen. Dan blijkt dat het bezit van een airfryer noch dat van een elektrische fiets significant bijdraagt aan het ­levensgeluk; het gemiddelde rapportcijfer van de haves is niet hoger dan dat van de havenots (al vormt ú, ­meneer of mevrouw, misschien een uitzondering).

Lezers die af en toe een ritje maken met Uber zeggen wél gelukkiger te zijn dan gemiddeld; zij geven hun leven een 8,2 en hun seksleven een 6,5. Waar dat aan ligt? We kunnen er van alles bij verzinnen, maar de app installeren kan in elk geval geen kwaad.

In het onderdeel ‘persoonlijk leven’ vroegen we u behalve naar de twee rapportcijfers ook naar wat u op dit moment het meest bezighoudt. De vraag werd 1.790 keer beantwoord, voor een groot deel in één of enkele woorden. Het vaakst genoemd: ­corona (252), kinderen (190 keer), ­gezondheid (178 keer), werk (132 keer). Sommigen van u geven een uitgebreider antwoord. ‘Het reviseren van een Land Rover Defender om op reis te gaan’, schrijft een lezer. ‘Hoe ik me zo weinig mogelijk focus op hoe stom het is dat ik online moet les­geven’, schrijft een ander. ‘Beetje positief blijven en er iets zo leuk mogelijks van maken.’

De moed erin houden is sowieso een thema in uw (en ons) persoonlijk leven. Antwoorden als ‘gezond blijven en niet aftakelen’, ‘met dierbaren gezond de eindstreep halen’, ‘mijn leven zinvol invullen’, ‘het leuk houden ondanks corona’, ‘corona en hoe ik mijn werk leuk blijf vinden, zonder collega’s is het saai’ en ‘zorgen dat ik me niet overal aan irriteer’ getuigen van de wisselende resultaten van dat ­streven.

Nog een kleine bloemlezing, waarin onder meer de menselijke veerkracht opvalt: ‘Dat mijn vriend het heeft uitgemaakt en het geluk van mijn kinderen (wel in deze volgorde, moet ik tot mijn schaamte zeggen).’ ‘Tuin, longkwaal, films, echtgenote’ ( – ook in deze volgorde). ‘De huizenjacht van onze kinderen.’ ‘Mijn aanstaande scheiding.’ ‘Mijn drie Chinese bonusdochters van 10, 16 en 17 jaar.’ ‘De psychopathische ex op afstand houden.’ ‘Mijn 18-jarige dochter die ineens een genderoperatie wil.’ ‘Hoe ik mijn start-up succesvol kan maken en houden.’ ‘Een beetje opknappen met mijn gammele lijf.’ ‘Het conflict met mijn leidinggevende – nog een andere baan zoeken op mijn leeftijd?’ ‘Eind maart is mijn partner gestorven. Ik moet het leven als het ware opnieuw uitvinden, wat overigens heel aardig lijkt te lukken.’

We vroegen wat u het meeste stress bezorgt. Met stip op nummer 1 en 2: werk (255 keer van de 1.748 antwoorden) en corona (142 keer). Ook nogal eens genoemd worden buren (‘Mijn buurman die een Airbnb is begonnen’, ‘Mijn buren die een houtkachel stoken’, ‘Geluidsoverlast door buren’), ­familie (‘Mijn schoonzus wordt een beetje vervelend’), relatie (‘Narcistische echtgenoot’), kinderen (‘Pubers!’) en, opmerkelijk, kapotte telefoons en laptops – er wordt wat afgetobd met de techniek. In sommige reacties (‘Als dingen niet werken!!!’) proef je de frustratie, maar er zijn er ook genoeg van u die koeltjes reageren met ‘stress, wat is dat?’, ‘nergens van’, ‘weinig’, ‘n.v.t’ – pakweg 1 op de 10 deelnemers gaat er niet onder ­gebukt.

In een enkel geval wordt verklaard waarom niet (meer): ‘In 2019 ben ik als docent Nederlands na zestien jaar lesgeven uit het onderwijs gestapt en voor mezelf begonnen. Weg stress!’

Dan de vraag wat u het meeste geluk brengt. 1.825 antwoorden kwamen er en de top-3 laat zich voorspellen: ­familie/gezin (289 keer genoemd), kinderen (239 keer ) en vrienden (153 keer). Ook buiten zijn, (wandelen in) de natuur en de tuin scoren hoog, net als genieten van kleine dingen: ‘De verrassende uitjes in onze prachtige omgeving Noord-Holland, hij op de fiets en ik met mijn scootmobiel. Pakje stoofaal in Jisp en heerlijke koffie bij De Lepelaar. De weg terug.’ Een paar voorbeelden van andere, heel concrete geluksbrengers: hardlopen, zeeroeien, masturberen, lekker rommelen in het weekend, zonsopgang in een mistlandschap, offpiste snowboarden na naar boven gewandeld te zijn, ‘meneer Zalm (mijn kat)’, ‘mijn verzameling kwartetspellen’ en ‘mijn zaterdagse terrasbezoek met een vast clubje. Het zijn geen vrienden, maar we zijn gewoon met z’n allen komen aanwaaien aan de stamtafel op een gegeven moment.’

En is het geluk een tijdje weggeweest, dan komt het des te mooier binnen, getuige dit antwoord: ‘Mijn kinderen, buiten zijn op een mooie voorjaars- of najaarsdag. Deze zomer zwemmen in zee en voor het eerst weer voelen dat ik gelukkig was.’

Wat de beste beslissing is die u ooit hebt genomen? Kinderen krijgen (108 keer genoemd), voor mijn partner kiezen (132 keer), gaan scheiden, verhuizen, ons huis kopen (‘op het dieptepunt van de markt’), van baan veranderen, stoppen met werken en voor mezelf beginnen – dat zijn de antwoorden die het meest werden gegeven. Overigens worden een aantal precies dezelfde life events genoemd als antwoord op de vraag welke beslissing u het liefst zou willen terugdraaien: 14 lezers hebben spijt van hun scheiding, 17 van hun huwelijk – hun huidige, welteverstaan. In Utrecht gaan wonen is opmerkelijk genoeg ook een paar keer genoemd als beste én slechtste beslissing ooit genomen, net als kinderen krijgen, overigens, al komt die in de laatste categorie gelukkig een stuk minder (maar toch tien keer) voor. ‘Ik heb nergens spijt van’, zeggen sommigen van u – spijt is immers wat de koe schijt en as is verbrande turf. ‘Ik heb overal spijt van’, zegt een lezer. Een ander wordt filosofisch: ‘Bestaat dat eigenlijk wel, zoiets als vrije wil?’ Tja, het beginnen van een foodtruck lijkt geen onbewuste keuze – slechtste beslissing ooit genomen door een van u. Nog een paar: maar één kind krijgen, een smartphone aanschaffen (22 procent van u vreest eraan verslaafd te zijn), ‘Niet naar de begrafenis van mijn oma maar op zakenreis gaan.’

In de categorie beste beslissingen: ‘stoppen met drinken (ik ben alcoholist)’, ‘een buitenechtelijke relatie ­beëindigen’ en ‘een elektrische fiets kopen’. Ha, hier de uitzondering die er wél significant gelukkiger van wordt.

Om uw blik op de maatschappij te peilen, bedachten we een aantal stellingen.

‘De meeste mensen deugen.’ Bijna 80 procent van u is het daarmee eens, al is er een flink aantal dat in de toelichting een nuancering toevoegt als: ‘De meeste mensen deugen, ja, maar niet continu.’

Beeld Paul Faassen

‘Vroeger was alles beter.’ Echt niet, zegt 72,5 procent van u. Wat opvalt in de toelichtingen: naast betere gezondheidszorg, welvaart en techniek signaleert u dat we aardiger en respectvoller met kinderen omgaan dan vroeger – en dat er nu goddank een e-bike is. Een man van voor de oorlog schrijft: ‘Ik zie mijn moeder nog staan, buiten in de vrieskou met een grote zinken teil met kookwas, door mijn vader naar buiten gezeuld. Of mijn opa die na een lange dag hard werken zei: ‘Meneer heeft me vandaag gegroet.’’

Op de stelling ‘Wir schaffen das’ (de uitspraak van Merkel over het vluchtelingenvraagstuk) antwoordt 60 procent van u: mee eens.

Iets minder, 56 procent, antwoordt ‘mee oneens’ op de stelling: ‘de coronamaatregelen maken meer kapot dan je lief is’. Ruim 20 procent weet het niet, ruim 20 procent zegt ‘eens’ Let wel: dit was vóór de tweede lockdown.

‘Een beter milieu begint niet bij jezelf’ stelden we tenslotte. De grootste groep, 52 procent, is het daarmee oneens. ‘Een beter milieu begint bij de grote vervuilers’, schrijft iemand. ‘Deze kreet is een politiek zoethoudertje’ – misschien hadden we de stelling iets te cryptisch geformuleerd. ‘De kracht van de consument is groot’, schrijft een ander. ‘Ik heb ooit een ­supermarkt gevraagd om biologische melk. Dat was lastig; ze moesten zes pakken melk tegelijk inkopen. Die kocht ik elke week en vervolgens kwam er meer vraag en moest ik ­reserveren.’

De lijst met toelichtingen staat bol van dit soort hoopgevende anekdoten en het liefst zouden we ze allemaal citeren, al was het maar om definitief te bewijzen dat de Volkskrant Magazine-lezer de verstandigste en meest betrokken en goedgezinde wereldburger is die er maar bestaat, maar de ruimte ontbreekt en we moeten dóórrr met de belangrijkste maatschappelijke problemen van dit moment.

Met stip op 1, niet verrassend gezien het voorgaande: klimaatverandering wordt meer dan vierhonderd keer genoemd. Verder scoorden hoog: polarisatie, ­populisme, verharding, (complottheorieën over) corona en, een stuk minder maar ook nog redelijk vaak, huisvesting en overbevolking. ‘Hmm, mensen, sowieso’, schrijft iemand. De ‘dikke ik’ wordt af en toe genoemd. Maar ‘het is altijd een ander’, schrijft een lezer, ‘ikke heeft nooit iets gedaan.’

En uw stemgedrag? Dat hebben we niet heel nauwkeurig in kaart kunnen brengen en dat is onze eigen stomme schuld: door een technische fout stond D66 niet in het rijtje keuze­mogelijkheden. Velen van u maakten ons daarop attent en kruisten vervolgens – vermoedelijk – ‘anders/zeg ik liever niet’ aan; dat is met ruim 20 procent van de stemmen de op een na meest gekozen categorie. Bovenaan staat GroenLinks, met 31,5 procent van de stemmen, op drie de PvdA met 19,5 procent van de stemmen. Op de Partij voor de Dieren stemmen precies twee keer zo veel van u als op het CDA: 140 om 70 (respectievelijk 7 en 3,5 procent). De VVD heeft ruim 7 procent van de stemmen vergaard in deze minipeiling; de SP 5 procent, de ChristenUnie 2 procent, FvD, PVV, SGP en 50Plus alle vier (nog geen ) 1 procent. Nul stemmen waren er voor Denk – net zoals nul deelnemers bij de vraag naar hun geloof invulden moslim te zijn.

Tenslotte uw blik op het Volkskrant Magazine – na duizend nummers wilden we graag weten of u nog blij met ons bent, wat u op zaterdagochtend steevast als eerste leest en welke verhalen u altijd zijn bijgebleven.

Wat dat laatste betreft: wat een feest voor ons om te horen hoe u sommige interviews (Marc de Hond, Karin Bloemen, Gerri Eickhof) nog steeds bij u draagt, hoe bepaalde citaten thuis gezegden zijn geworden. ‘Uitspraak van Piet Paris: een uitje valt nooit tegen. Als een van ons geen zin heeft om weg te gaan, is dit dé uitspraak om er toch op uit te gaan’.

Beeld Paul Faassen

En hoe sommige stukken speciaal voor u geschreven leken. ‘Ik vond de serie van Toine Heijmans over zijn vader met alzheimer heel aangrijpend, omdat ik tegelijkertijd hetzelfde met mijn vader meemaakte. Nu weer: tranen in mijn ogen.’

En wat goed om te weten dat u in groten getale fan bent van Eva Hoeke – ze werd 242 keer genoemd bij de vraag wat uw favoriete rubriek of column is – en van Thomas van Luyn en Lust & liefde. En dat u met een heleboel tegelijk op de vraag wat u veranderd zou willen zien antwoordt: niets, precies zo laten.

Natuurlijk heeft u ook opbouwende kritiek; we vroegen erom en u bent betrokken lezers tenslotte, dus dat waarderen we enorm. Sterker: we kunnen niet zonder. De antwoorden zijn zo divers – er zijn lezers die minder lifestyle blieven, anderen bewaren de mode- en designnummers tot in de eeuwigheid – dat ze niet zo een-twee-drie hier samen te vatten zijn, maar we gaan er rustig op studeren en, waar nodig, de komende maanden mee aan de slag. Grote kans dat u uw hoogstpersoonlijke voorstellen voor verbetering terugziet in het magazine. Van uw suggesties voor te interviewen personen leggen we een lijst aan om uit te putten. Als we ze recent al niet geïnterviewd hadden, want sommige veel genoemde namen – Sigrid Kaag, Rutger Bregman – waren net aan de beurt geweest. Maar u kunt niet alles bijhouden, en voor ons is het alleen maar een bevestiging dat we vaak op het goede spoor zitten qua interviewkandidaten.

De vaakst genoemde, Mark Rutte (ruim honderd keer genoemd, soms met de vraag: ‘Hou houdt u het vol?’), hadden we graag in dit duizendste nummer gehad, maar hij bedankte voor de eer. (‘Door nee te zeggen op de meeste interviewverzoeken’, vermoedelijk.) We blijven hem benaderen, dus die houdt u tegoed.

We vroegen u ook het Magazine in drie woorden te beschrijven. Los van een enkele criticus die bondig ‘vrijwel volkomen overbodig’ schreef of ‘te hip, punt’, stemden de antwoorden op die vraag ons ook al zo blijmoedig. ‘Diepgang, humor, gedegen’, schreef de een, ‘prettig begin weekend’ de ander. Vaak genoemde woorden zijn ook ontspannend, informatief, verrassend, gezellig, creatief, interessant, vertrouwd, inspirerend.

In een prachtantwoord als ‘Wekt vertrouwd ongemak’ zien we een schop onder de kont om moedig voorwaarts te gaan, lieve, beste lezers – minstens nog weer duizend nummers lang.

Met medewerking van Serena Frijters voor het onderzoek

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden