De Grote Prins Claus Prijs wordt uitgereikt aan Chimurenga. Chimurenga?

Vandaag wordt de Grote Prins Claus Prijs 2011 uitgereikt aan Ntone Edjabe, de hoofdredacteur van het Afrikaanse culturele tijdschrift Chimurenga.

Ntone Edjabe. © Najib Nafid / de Volkskrant

Ntone Edjabe is veel. Kunstenaar, schrijver, curator, dj, basketballcoach. En hij drijft een cultuurpakhuis in het centrum van Kaapstad, in Zuid-Afrika. Daar binnen staan stalletjes met handvaardigheid van coöperaties en individuele artiesten, sieraden, souvenirs, bedrukte doeken, muziek, schilderijen. Alles in het hippe. Edjabe werd geboren in 1970 in Douala, trok naar Nigeria om te studeren maar was meer te vinden in de Kalakuta Republic van zijn held, de rebelse afrosoul-legende Fela Kuti. In 1996 verkaste hij naar Zuid-Afrika, de toen bruisende nieuwe 'regenboognatie' onder Mandela. Hij richtte daar in 2002 het tijdschrift Chimurenga op - drie keer per jaar een themanummer, elke dag de website www.chimuren­ga.org.za. Chimurenga betekent vrijheidsstrijd in de Zimbabwaanse taal Shona, en het is ook een muziekstijl. Het blad is zelfbewust, dwars, vals en esthetisch. Elk nummer is een kunstwerk. Het hoogtepunt is het speciale nummer Chimurenga Chronicle, ook wel The Chronic (oplage: 8.000). Het thema in het nieuwsdeel van deze krant (type zaterdagkrant met veel bijlagen) is het geweld in Zuid-Afrika tegen immigranten uit andere delen van Afrika, die hun geluk en werk komen zoeken in Johannesburg, Kaapstad en andere steden. De afgelopen jaren keren Zuid-Afrikanen in de townships zich tegen hen, huizen werden in brand gestoken, buitenlanders in elkaar geslagen, er vielen doden. Tot zover lijkt The Chronic een gewone krant, maar er is iets vreemds aan. Bijvoorbeeld de datering: 18-24 mei 2008.

Waarom is dat? Ntone Edjabe, deze week in Nederland om zijn prijs in ontvangst te nemen: 'We wilden teruggaan in de tijd. Het had ook vijf jaar geleden kunnen zijn, of tien. Wel zochten we een historisch beladen moment, dat was de week tussen 18 en 24 mei 2008, de week waarin het geweld in Zuid-Afrika tegen Afrikaanse immigranten begon.'

Het lijkt een oude krant met oude verhalen.
'Maar alles is dit jaar geschreven, en alle stukken zijn fictie. Al onze medewerkers hebben geschreven alsof ze in 2008 waren. We maken een krant die relevant is voor nu, op basis gebeurtenissen uit het verleden. Toen de rellen en brandstichtingen tegen migranten begonnen, wisten de Zuid-Afrikaanse kranten er geen raad mee. Eerst was er bijna geen berichtgeving, daarna kwamen er alleen beschrijvingen van gebeurtenissen, alsof het niet om de hoek was, maar in een ver en exotisch land. Er kwam geen analyse, geen reflectie op wat er aan de hand was. Wij proberen te onthullen hoe slecht onze media zijn toegerustom ons over onze levens te vertellen.'

Lees de rest van dit verhaal in de Volkskrant van vandaag
.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.