RecensieMartin Eden

De grens tussen heden en verleden vervaagt in het vervreemdende Martin Eden ★★★★☆

Hoofdrolspeler Luca Marinelli, die volop vuur in zijn blik stookt, is spectaculair om naar te kijken en luisteren. 

Martin Eden.

De held van de film, somber voor zich uit starend op zijn bed. Vervolgens een misschien wel honderd jaar oude archiefopname van een man die schuifelt naar het einde van een pier. Trieste geliefden in een bootje, een zinkend zeilschip: het is alsof cineast Pietro Marcello in Martin Eden steeds de netten uitgooit en volle trossen beelden opvist.

Marcello, die sinds La bocca del lupo (2009) consequent naar de versmelting van fictie en documentaire zoekt, van nieuwe opnamen met historisch beeldmateriaal, volgt in Martin Eden nooit zomaar klakkeloos de gelijknamige roman (1909) van Jack London. Om te beginnen verplaatsten hij en coscenarist Maurizio Braucci het verhaal van Oakland naar het Napels van begin vorige eeuw, waar zeevaarder Eden (Luca Marinelli) uitgroeit tot een even visionair en geliefd als verguisd auteur. Nadat hij een rijkeluiszoontje heeft gered bij een vechtpartij, is Eden meer dan welkom in diens gezin. Aldaar leert hij zijn geliefde Elena (Jessica Cressy) kennen, en dankzij haar de kracht van kunst en taal. De ambitie om groots te schrijven en denken voert Eden naar het politieke front van zijn tijd, waar liberalisme en socialisme in een doodstrijd verwikkeld zijn en Eden koppig de waarde van het individu verdedigt. Met zichzelf als lichtend voorbeeld.

Het op 16 millimeter gedraaide Martin Eden lijkt geregeld een levend schilderij, van de impressionistische landschappen tot de groepsportretten in vroeg-20ste-eeuwse realistische stijl. En dan schiet opeens een moderne passagierstrein voorbij, of zie je op de achtergrond mannen in strakke T-shirts lopen. Vervreemdend alledaagse accenten, die de setting fascinerend onbestemd maken. Bovendien gaan de gespeelde scènes vaak naadloos over in archiefopnamen van bijvoorbeeld de Napolitaanse markt omstreeks 1960, zodat de grens tussen heden en verleden verder vervaagt. Marcello’s Martin Eden is letterlijk en figuurlijk een man van alle tijden.

Hoofdrolspeler Luca Marinelli, die op het filmfestival van Venetië de Coppa Volpi voor Beste mannelijke acteur won, gaat helemaal op in het personage. Hij stookt volop vuur in zijn blik, terwijl hij gedurende de film alsmaar groter en massiever lijkt te worden. Edens woorden rollen als verbale donder van zijn tong. Dat blijft spectaculair om naar te kijken en luisteren, ook wanneer Eden de trekken van een poseur krijgt en Marcello de grip op zijn Nietzscheaanse proletariër verliest.

Martin Eden

★★★★☆

Drama

Regie Pietro Marcello

Met Luca Marinelli, Jessica Cressy, Carlo Cecchi, Vincenzo Nemolato, Marco Leonardi.

129 min., in 22 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden