De gouden Sylvana

Het is het jaar van de onverwachte mediadoorbraak van Griet op de Beeck, Bertie Steur en Astrid Holleeder, maar dat zijn geen hoofdprijswinnaars. We tellen af van 40 naar 1.

Beeld Aisha Zeijpveld

40. Donny Bonsink (-)

En zo richten we de schijnwerpers eerst maar eens even op de mopperende blanke man, de kankerpit die het in 2016 allemaal niet meer pikte en zich ontpopte tot een fel verdediger van iets wat 'onze manier van leven' of zoiets werd genoemd. Kennen we hem nog, Donny Bonsink, ook wel Donny Morero genoemd, de Haagse horecajongen die in het voorjaar op Facebook een 'uitzwaaidag' voor Sylvana Simons organiseerde?

Stond hij toch maar mooi met een groot verhaal in NRC Handelsblad, deze patriot. De avondkrant vroeg hem naar zijn beweegredenen en lichtte een paar tegels. De vondst was, niet verrassend, PVV-drek. En erger.

Nee nee nee, het was allemaal niet racistisch bedoeld mensen, het was een 'ludieke actie' tegen een aandachtstrekker, Simons, die in de slachtofferrol kroop, aldus Bonsink/Morero. Tienduizenden Nederlanders vonden het trouwens best wel een goed idee, zo'n uitzwaaidag op 6 december.

39. Tim Hofman (-)

Voor Tim Hofman was 2016 het jaar dat hij met Spuiten en Slikken verhuisde naar primetime, de televisietijdgeest bijbeende met een eigen programma op YouTube (#BOOS), daar gedoe over kreeg met de baas van NPO3 en uiteindelijk die ruzie netjes bijlegde. Maar hallo, 2016 was voor Tim Hofman natuurlijk vooral die cover van l'Homo, waarop hij naakt stond te zoenen met collega Jan Versteegh, een happening waarover iedereen wel een mening had.

38. Anna Nooshin (-)

Vlogger, online-ondernemer en lingeriegezicht annex -lichaam Anna Nooshin wil binnen nu en anderhalf jaar haar eerste miljoen op de bank hebben, tekende glossy Beau Monde op. Ze werd alvast lifestyledeskundige bij RTL Boulevard en jurylid bij Holland's Next Top Model, waarna ze een krabbel zette onder een tweejarig contract met RTL. Ze wil het geld vooral zakelijk gebruiken, zei Nooshin, al sluiten wij een diepte-investering in een nieuwe bulk Gucci-loafers niet uit. Wat zou u doen met een miljoen?

37. Henry Schut (-)

Als we eerlijk zijn: het was gewoon een waardeloze sportzomer. Dafne Schippers haalde geen goud, Tom Dumoulin viel en het Nederlands elftal deed niet eens mee met het EK. In die woestijn van dorre wanprestaties en teleurstellingen bloeide de roos van Henry Schut welig. De hele zomer was hij primetime op televisie te zien. Eerst tijdens het EK met Studio France en kort daarop tijdens de Olympische Spelen in NOS Studio Olympic Park. En als zelfs René van der Gijp op een gegeven moment over je zegt 'Die Henry Schut trok ik gewoon niet meer. Ik was zó klaar met die gozer', dan weet je dat je het goed gedaan hebt.

36. Hans Nijenhuis (-)

De nieuwe hoofdredacteur van het Algemeen Dagblad wil een krant maken die dicht bij de mensen staat en 'smoel' heeft. Kom er dus maar in linksbasher Wierd Duk (zie nummer 21) plus een berg columnisten van wie er een, Halina Reijn, in een akelig incident verzeild raakte (iets met een zeekoe).

Een grote Britse vlag op de cover na de Brexit, een open brief van Hugo Borst over de behandeling van zijn moeder in een verzorgingstehuis, Hans 'Ik ben een jongen van de presentatie' Nijenhuis maakt het nieuws persoonlijk en het persoonlijke nieuws. Het AD zit De Telegraaf op de hielen. Het werkt, zowaar.

Zij die het net niet haalden

De touwtjes uit de brievenbus van Jan Terlouw, de egotrip van Lauren Verster naar Ibiza en de uitstekende interimpresentatie van André van Duin; het was niet voldoende voor een plaats in de Top-40. De oproep van de EO om te bidden voor de zieke Knevel? Ook niet. Onder de mensen die het net niet haalden, waren René van der Gijp (De wereld volgens Gijp), Sunny Bergman (documentaire), Humberto Tan (Sonja Barend Award) en Halbe Zijlstra (moord op kinderfeest).

Hans Nijenhuis Beeld Frank Ruiter

35. Erland Galjaard (-)

Drie Kamerfracties willen toezicht op hulptelevisie nadat de NRC daarover, onder veel meer, onthulde dat deelnemers wurgcontracten en omerta moeten tekenen en ze, ook niet onbelangrijk, nogal slecht worden geholpen - de tandenkliniekscène vergeten we niet licht. Programmadirecteur Galjaard van RTL moest eindelijk op de knieën: na jarenlang publiekelijk te hebben gefulmineerd tegen het wantrouwen jegens de goede bedoelingen van zijn zender liet hij bekendmaken dat er inderdaad fouten waren gemaakt en beloofde hij beterschap. Anders dan veel wordt gedacht is dat geen deuk in zijn imago een beetje alfaman in commercieland vaart uitstekend bij het imago van bewezen nietsontziend k******kje. Hij modelleert zijn gezicht niet voor niets naar Gordon 'Greed is Good' Gekko.

Buiten de boot

Hoe is het eigenlijk met de eerdere winnaars van de Gouden-trofee? Met een keurige 28ste plaats verdedigde Peter R. de Vries (2015) zijn terrein met verve. Dat konden andere winaars niet zeggen. Onno Hoes (2014), Badr Hari (2013), Bram Moszkowicz (2012) en Ivo Niehe (2011) lieten het er lelijk bij zitten. Zelfs good-old Arie Boomsma, in 2009 de eerste winnaar van De Gouden en sindsdien immer aanwezig, viel buiten de boot. Hij werd dit jaar vader, dat dan weer wel.

34. Michael Schaap (-)

Als De Hokjesman zijn mooie bruine pak uitdoet, verlaten ook de subtiele spot en de beschaafde zachtaardigheid hem. Michael Schaap is in het echt een grove Abou Jahjah-lookalike met megalomane trekjes. Nadat hij de Zilveren Nipkowschijf was misgelopen, wat hij - zie je wel! - al had voorspeld, mocht iedereen het weten: de beste had weer eens verloren in dit bekrompen kutland. Geen kwaad woord over Zondag met Lubach, maar hij vond het helemaal niets; veel te braaf. Om nog maar te zwijgen over die langs de Yangtze reizende Ruben Terlou, met zijn fototoestel en zijn vloeiende Mandarijn, brrrr wat een slapjanus. Toegegeven, slecht verliezen was nog nooit zo verfrissend. Hopelijk keert Michael Schaap snel terug op tv, in wat voor rol dan ook, maar het liefst niet als zichzelf.

33. Sywert van Lienden (-)

2016 begon voor Sywert niet zo best. In januari beweerde de politieke deskundige in DWDD dat 1 op de 20 tot 1 op de 30 allochtonen verdacht zijn van zedendelicten. Daar klopte natuurlijk geen hol van en Sywert bood netjes zijn excuses aan. Maar daarmee was de kous niet af. In november kreeg hij de woedende Twitter-adelaars achter zich aan nadat hij wat had gezegd over Sylvana. Er gingen ook dingen heel goed. In juli verklapte Wilfred Genee op de radio dat Sywert vader werd. En hij heeft een baan buiten de media gevonden, dus dit is voorlopig Sywerts laatste entry in De Gouden.

Beeld Joost van den Broek

32. Griet Op De Beeck (-)

Niet dat ze daarvoor onbekend was (ze schreef in 2015 zes columns voor ons V Zomer-magazine, mind you), toch was de mediadoorbraakste mediadoorbraak van 2016 die van Griet Op de Beeck, die 480 duizend Zomergasten-kijkers en hun twitterende moeder naar de boekhandel kreeg en daarmee haar drie(!) romans pardoes de CPNB-top-10 in charmeerde. Ze drukte dan ook op elke led-knop die Nederlandse kijkers verandert in weerloos bibberende bakjes vanillevla met een smiley erop (#verliefdopgriet): de Vlaamse tongval, het knappe gezicht met benaderbaar haar, ogen die Nederlanders het woord passie laten roepen, en de consequente afwisseling van tristesse (haar gekozen fragmenten) en motivational mantra's (zijzelf).

31. Bertie Steur (-)

De keuken van Bertie Steur in Renesse was het ongemakkelijkheidsepicentrum van het achtste Boer zoekt vrouw-seizoen. Gevonden liefde Esther paste dit voorjaar op de boerderij terwijl Bertie naar de Filipijnen vertrok om mee te doen aan Expeditie Robinson. Ze was het beste dat de productiemensen van het RTL5-programma kon overkomen; de gewoonste, opvallendste en cultheldhaftigste kandidaat ineen, tussen de rappers, soapsterren, Miss Nederland, Dave Roelvink en de nummers 38 en 20 van deze lijst. En ze won nog ook. 'Yes, motherfuckers!'

30. Laura Ponticorvo (-)

Na jaren ploeteren in realityseries en op blogs beleefde Laura Ponticorvo als vlogger eindelijk haar welverdiende doorbraak dit jaar. Dat ging niet zonder een traan, want hé, je hele leven in de etalage zetten en als wandelende reclamezuil rondlopen, is niet makkelijk. 'Geloof me, het is echt pittig, wat we doen, de online-influencers', zei Ponticorvo in het filmpje MIJN MENING OVER AL HET COMMENTAAR. De verhuizing viel haar zwaar (Met een snik: 'Wooo, dit is de laatste keer dat ik hier ga douchen... héél emotioneel'), de verwijdering van haar buikvet en moedervlekken gelukkig minder. We keken en leefden mee, inderdaad: héél emotioneel.

29. Albert Verlinde (-)

Het was een dreun die nog dagen, weken nagalmde op mediaredacties door het hele land. In augustus werd bekend dat Albert Verlinde zou vertrekken bij RTL Boulevard. Maar hoe kon dat? Boulevard = Verlinde = Boulevard. In de nieuwe opzet mocht de vileine showbizzcommentator slechts nog als gast aanschuiven bij Boulevard, een rol waarvoor hij met twee geheven middelvingers bedankte. Verlinde ging de nieuwe talkshow RTL Live presenteren, wat hem misschien wel wat minder kijkers opleverde, maar ook een lekker relletje met RTL-icoon Viola Holt, die Verlinde een gebrek aan 'interviewtechniek' verweet. Met zulke vijanden...

28. Peter R. de Vries (1)

Het kan vriezen en het kan dooien. Het ene jaar ben je de Gouden Peter R. zelve, het volgende jaar doe je het met plaats 28. Niet dat de winstpakker van 2015 een dozijn magere maanden achter zich heeft liggen. In tegendeel, ook in 2016 deed Peter R. tal van zegjes in praatprogramma's. Mijlpaal: in Pauw vertelde hij over de doorbraak in de Posbankmoord. Laten we ook niet voorbijgaan aan de blijk van zelfspot die hij gaf door mee te werken aan de satirische Volkskrant-rubriek Kom er maar in, Peter! In ruil voor een fooi ventileerde hij zijn doorgaans duurbetaalde mening over zaken buiten zijn misdaadstraatje. Peter R. onthulde onder meer dat hij ooit een balpen pikte in wijlen V&D. 'Je zou kunnen zeggen dat de 'kruimeldief' toen veranderd is in de 'crimefighter'. Met dank aan V&D.'

27. Mart Smeets (-)

Mist u hem al? Nee hè? De Mart is met pensioen, maar vaker in beeld dan ooit. Zijn afscheid in fases doet denken aan de Never Ending Tour van Bob Dylan: sinds 2012 leefden we mee met Marts laatste Spelen, zijn laatste Avondetappe, zijn laatste wielerverslag en zijn laatste basketbalcommentaar. Er was een saluut in DWDD, hij werd overal geïnterviewd, schoof aan in talkshows (nee, die privé-onthullingen van Thomas Dekker vond Mart maar niets) en schreef nieuwe boekjes. Mart zit inmiddels bijna op negentig boeken, dus die Nobelprijs voor Literatuur kan hem nu echt niet meer ontgaan, als we toch Dylan-vergelijkingen aan het maken zijn.

Mart Smeets. Beeld Frank Ruiter.

26.Floortje Dessing (-)

Golden Girl Floortje. NRC-recensent Hans Beerenkamp noemde haar, naar aanleiding van het tweeluik Floortje terug naar Syrië, 'de vrouw van de televisieherfst'. In februari bezorgde ze Twan Huys als gast in College Tour enorm goede kijkcijfers. En in oktober zagen we haar oude vader uit elkaar knallen van geluk toen ze de Gouden Televizierring won met Floortje naar het einde van de wereld. Albert Verlinde (wie anders, wie anders) zag het in februari al aankomen: 'Ze gaat de wereld over, pakt haar eigen ritme, brengt het prachtig in beeld en combineert die mooie beelden met prachtige menselijke verhalen. Dat is een gouden combinatie.'

25. Henk Krol (13)

Geen enkele dode gefeliciteerd, geen onthullingen over vermeend gesjoemel bij de Gay Krant: het zelfbenoemde boegbeeld der babyboomers beleefde een rustig jaar, voor zijn doen. De aarzeling bij de vakjury om Krol op te nemen in deze top 40 verdween pas toen Ben 'Ik ben maar een clown' Cramer het podium beklom en, nadat een keer of acht het verkeerde bandje was gestart, eindelijk het nieuwe lijflied van 50Plus kon worden gezongen:

'Blijf van mijn poen af,

Ik waarschuw niet meer.'

Eigen portemonnee eerst, heet het liedje. En wég waren de maskers van de cijferontkenners.

24. Thomas Erdbrink (-)

Vaandeldrager van de hoopvolle gedachte dat je ook als persoon mét veel kennis en verstand van zaken - Teheran, met name - geliefd, beroemd en gelauwerd (Nipkow 2015, NPO Gemist Award en twee Tegels 2016) kan worden. Met als voorlopige tiara op het werk het presentatorschap van Zomergasten, het non plus ultra in acclamatie voor de betere mediafiguur. Wat hij zo charmant deed dat hem, geheel tegen de #zg-zeiktraditie in, twee onvervalste reclameuitzendingen werden vergeven; voor respectievelijk de VVD (Rutte) en uitgeverij Prometheus (Op de Beeck). Zijn eerste klap, een gesprek met een lekker hoog octaangehalte met Dyab Abou JahJah, was dan ook gewoon raak.

23. Gordon (12)

Gordon kondigde twee afscheidsconcerten in het Amsterdamse Concertgebouw aan. Hij zou stoppen met zingen, was het idee. Michiel van Erp maakte een documentaire over 25 jaar Gordon. Er kwam een laatste album: Compleet, volmaakt. Een Facebookpost: 'Gelukkig, ook na 25 jaar weer niet genomineerd voor een Edison met m'n laatste album! Godzijdank! Hahahhahhahahahahh.' Een JFK Magazine-cover: 'Ik ben moegestreden.' Toen het gedaan was met Gordon, de zanger (Gordon, het fenomeen heeft zichzelf diep ingegraven in het medialandschap) informeerde iedereen die hem afscheidsinterviewde voorzichtig of het echt zijn laatste concert zou zijn. Einde van het liedje: dat kon Gordon niet beloven.

22. Twan Huys (-)

Mart Smeets staat tot wielrennen als Twan Huys tot de Amerikaanse politiek, bleek uit Huys' duiderschap bij DWDD. En dan had hij ook nog eens het tv-moment van het jaar te pakken door hi-techkunstenaar Daan Roosegaarde in College Tour ineens (boe!) kritisch om de frisse oren te slaan met een gefilmde beschuldiging van charlatanisme, wat hem op een wegloper en een 'fuck you' kwam te staan. Maar de absolute zenit van twanhuyzigheid: het oprichten van de ( =misschien slechts door premierschap van Geert W. gesloopte) traditie van het Correspondents' Dinner, de Aunt Jemima Pancake Syrup onder de sentimenteel-Amerikaans-politieke importproducten. 2! Komma! 7! Miljoen! Kijkers!.

21. Wierd Duk (-)

Hij werkt voor één van de grootste kranten van Nederland, het bijna altijd goedgemutste AD, en is vast praathoofd bij Pauw. Verder heeft Wierd Duk, reizend commentator en spreekbuis van verketterde PVV-stemmers, helemaal niets met de MSM (mainstreammedia, weet u wel). Die bezwijken onder politieke correctheid en wegkijkgedrag, waar Duk fier tegen strijdt door het kanaliseren van onderbuikgevoelens - ieder zijn eigen agenda. Op Twitter is zijn radicalisering in realtime te volgen, maar pas op als je in gesprek wil: Duk is zelf voor rede vatbaar maar zijn volgers allerminst, voor je het weet word je ondergescheten door islamhaters, complotgekkies en kremlinvriendjes. Luisteren naar de gewone man zal je, gutmensch.

20. Thomas Dekker (-)

Matthijs van Nieuwkerk had liever niet geweten dat Thomas Dekker en Michael Boogerd zich het betaalde schompes neukten aan de vooravond van de Tour de France. En dat Dekker en Steven de Jongh eerlijke topsport minder serieus namen dan een aftrekwedstrijd in een hotelkamer. Maar ja, hij moest Dekkers dopingmemoires Mijn Gevecht lezen, want de oud-wielrenner kwam met ghostwriter Thijs Zonneveld naar De Wereld Draait Door. Dekker zette aan de talkshowtafel alvast een sprint in, naar de bovenste regionen van de bestsellerslijsten.

19. Halina Reijn (19)

Wat kijk je? Zeekoe! Heb ik iets van je aan of zo? Of wil je toevallig even gratis naar me staren omdat ik de grote Halina Reijn ben, gelauwerd actrice, graag geziene tafeldame en feilloos beoefenaar van ironie. Ik wilde gewoon even lekker anoniem op liefdesvakantie met mijn nieuwe vlam Daniel de R., voormalig gymnasiast en profvoetballer, nu werkzaam in de NOS-babbelbranche. Maar sinds die documentaire over mijn baarmoeder kan ik nooit meer rustig een column schrijven waarin ik tongue in cheek wat gewone mensen bespot. Tssss.

18. Douwe Bob Posthuma (19)

Zanger Douwe Bob Posthuma zou ergens tegen het einde van zijn lied tien seconden zijn mond houden, een gimmick waar de mensen niet over uitgesproken raakten. Met Slow Down en strak geregisseerd geknipoog naar de camera's haalde Douwe in Stockholm de finale van het Eurovisiesongfestival, die hij niet won. Met 'I love you too baby', verbrak Douwe Bob de niet-stilte van het jaar. Come on!

17. Arjen Lubach (16)

Eén plaatsje gezakt ten opzichte van vorig jaar, omdat hij niet meer deed dan zijn positie als Van Kooten & De Bie, Wim Kan of Gebrand Adriaensz. Bredero van de jaren 2010 definitief te maken. Mediagenieke politici (hoipipeloi, Jesse) juichen als ze bij hem onder het John-Oliverscherpe fileermes mogen, want mediageniek. Het minzame 'niet meer deed dan' mag u lezen als jaloezie.

16. Mattie Valk (-)

Qmusic-dj Mattie Valk kende een nogal heftige lente. Hij bleek niet de biologische vader te zijn van de tweeling waarvan zijn vriendin beviel. Nadat hij het nieuws zelf bekend had gemaakt, nam Valk een tijdje vrij om bij zinnen te komen. Maar hij kwam snel weer terug en probeerde verder niet al te veel aandacht meer te besteden aan het hele voorval. Dat was tegen het zere been van Privé-persoonlijkheid Jan Uriot: 'Ik vond zijn verhaal niet zo geweldig.' Give the guy a break, Jan.

15. Hugo Borst (-)

Na een afwezigheid van maar liefst vijf jaar keerde de Rotterdamse journalist terug in de Champions League van de media, mét baard. Het ging eens een keer niet over bondscoach Danny Blind, buitenspel of Sparta. Met een vlammend stuk in het AD gaf hij samen met historica Carin Gaemers het debat over de kwaliteit van de ouderenzorg een nieuwe impuls. Honderden lezers reageerden, het ene geval was nog schrijnender dan het andere. Hugo Borst, activist: plaats 15 is dik verdiend.

14. Jaap de Groot (-)

Op 24 maart overleed Johan Cruijff. Minder dan zeven maanden later verscheen Johan Cruijff, mijn verhaal van Jaap de Groot, sinds jaar en dag namens De Telegraaf de slippendrager van Cruijff. Het werd een bestseller, wereldwijd, maar dat kwam door Cruijff, niet door De Groot.

De Financial Times fileerde het boek. 'Het grootste deel bestaat uit oninteressante onzin', schreef recensent Simon Kuper. Hij had natuurlijk gelijk, maar op zulke kritiek zat niemand hier te wachten, want Johan Cruijff is nu eenmaal Johan Cruijff; onze Johan Cruijff.

13. Jan Dijkgraaf (-)

Jan Dijkgraaf staat elke ochtend héél vroeg op, in Friesland, en vanaf dat moment begint hij te twitteren. Eerst nog aardig, 'Goedemorgen, lieve mensen', maar nadat hij een driftig briefje naar een BN'er in staccato kinderzinnetjes heeft getikt, is hij op dreef: liefst trolt hij de hele dag door twitteraars, die inmiddels - ach, wat sneu - niet meer reageren. Hij was dus klaar voor een nieuwe uitdaging: Dijkgraaf werd politicus. Of eigenlijk stemkastje, van GeenPeil. Dat een grote mond achter het toetsenbord nog altijd wat anders is dan op een podium, bleek toen het stemkastje een speech hield op de partijlancering. Er was helaas geen drummer ingehuurd, waardoor je padoem-pats niet wist wanneer je moest lachen.

12 Fajah Lourens (-)

'Ik ga dit jaar vaker mijn rust pakken', schreef Fajah Lourens in januari op Instagram. Maar toen stond haar boek Killerbody dieet ineens wekenlang aan de top in de CPNB bestseller 60 en kwam haar babyneefje om het leven in een familiedrama. Omziend naar wat je een bewogen jaar kunt noemen, wenste Lourens zichzelf dus wederom meer rust. In december maakte ze een heftige, demonische zielenreis (haar woorden), hetgeen leidde tot de kop 'Fajah braakt zes uur lang na drinken plantenbrouwsel' op de site van het AD. Trippen op ayahuasca maakte haar niet alleen aan het marathonkotsen, maar ook aan het huilen. Lourens wil meer genieten van 'het zijn in het moment', zei ze in een vlog op YouTube. 'De agenda moet gewoon leeg, want ik trek het gewoon echt niet meer.' #mykillerbodymotivation voor 2017: 'Geluk moet van binnenuit komen.'

11. Johan Derksen (-)

Johan Derksen in 2016: noemde Jort Kelder een 'publiciteitsgeile klootzak', vond Jandino Asporaat 'net zo vervelend als Humberto', stelde dat amateurvoetbalclubs 'naar de klote gaan omdat er te veel Marokkanen spelen', had 'volkomen schijt aan Sylvana Simons', 'versprak' zich later over diezelfde vrouw met het breed uitgemeten 'zo trots als een aapje', maakte excuses, maar noemde haar vervolgens nog even een 'hysterisch wijf', vond een Esquire-redacteur met wie hij samen te gast was bij RTL Live een 'muts' en pleitte later nog maar eens voor het behoud van Zwarte Piet. Een zwaarbevochten elfde plek dus.

10. Abou Jahjah (-)

Abou Jahjah heeft het niet zo op zionistenpijpers, maar is verder dol op de Joodse medemens, hoor. Nee echt, islamofobie, dát is pas erg, zeg maar antisemitisme 2.0. Presentator Thomas Erdbrink kreeg geen grip op deze woordgoochelende Zomergast, de spil van het literaire relletje van het jaar. Leon de Winter op de kast krijgen is geen kunst, maar als je zoals Abou Jahjah eigenhandig 72 jaar uitgeefgeschiedenis van de Bezige Bij op losse schroeven zet, dan ben je een hele grote, olifant-in-de-porseleinkast-technisch. Jammer dat de impact van het boekje waar het allemaal om te doen was, in het niet viel bij de ophef vooraf.

9. Ajé Boschhuizen (-)

Het voorjaar was amper begonnen toen de Hoofdpiet en Pietje Paniek, twee typetjes in wie Erik van Muiswinkel en Jochem Myjer konden worden herkend, er de brui aan gaven. Het Sinterklaasjournaal zou nooit meer hetzelfde zijn - althans, dat hoopten ze.

En wie zat er weer met de gebakken peren? De eindredacteur annex scriptschrijver van het Sinterklaasjournaal, Ajé Boschhuizen. Hier kon niet tegenop worden geschreven. Het ene kamp verweet hem dat hij de Nederlandse cultuur verkwanselde (want: roetveegpieten, en geen authentiek zwarte), het andere dat hij niet alle Zwarte Pieten ontkleurde.

En zo was het Sinterklaasjournaal alweer het meest omstreden kinderprogramma sinds de Stratemakeropzeeshow uit de jaren zeventig, niet in de laatste plaats dankzij Martin Bosma van propiet-partij PVV. Deze keer was het niet de deftige dame uit de Stratemakeropzeeshow die de scheten voor haar rekening nam, maar deed Bosma het, in zo'n voorspelbare aanval op de NPO. De stank was onverdraaglijk.

8. Shula Rijxman (-)

Shula Rijxman, half mens, half beleidsstuk, schreef op een opiniepagina van de Volkskrant dat de oublieke omroep moest 'leren van de overwinning van Trump' (whut?) door er beter voor te zorgen dat ze 'alle gevoelens in de samenleving' (whut??) 'een plek geeft' (whut???). Lees: 'OMG, PVV-stemmers!'. En zo riep de voorzitter (sinds 1 september) andermaal een hooncycloon over haar toch al zo geplaagde PO af. Waarop ze in DWDD en NRC reageerde met zo veel bestuursjargon dat alle criticasters alsnog versneld in slaap vielen, behalve Ebru Umar, die in haar Metro-column krijste dat ze nooit op de publieke omroep werd uitgenodigd omdat ze een andersdenkende journalist is, nou, dan weet je dat je alle beginnersfouten wel zo'n beetje gemaakt hebt.

7. Thierry Baudet (-)

Thierry Baudet (Frans voor Diederik Ezel) is in grachtengordelkringen al jaren een fenomeen: hij maakt zich even makkelijk hard voor Bach en Bernstein als voor aanranding of EU-uittreding. De zelfverklaarde 'belangrijkste intellectueel van Nederland' beklom eens succesvol een piano en zal ook ooit de berg die zijn ego is bedwingen. Eerst wil hij afrekenen met de elite. Het kantoor van zijn splinterpartij Forum voor Democratie is handig op de Herengracht gelokaliseerd, zodat hij het systeem van binnenuit kan opblazen. Nu nog even die aardappel in zijn keel doorslikken.

6.Giel Beelen (-)

Na een jaar afwezigheid helemaal terug - en hoe. Het was me het jaar wel voor de bebrilde plaatjesdraaier. Waar zullen we eens beginnen? Bij de 'apengrap' over Sylvana Simons? De bekendmaking van zijn jaarsalaris (565 duizend euro)? De ineenstorting van 3FM? Hij einde van zijn ochtend op diezelfde zender, na ruim twaalf jaar? De Gouden Giel, jazeker, het had dit jaar zomaar gekund.

Als 'shockjock' was Beelen een voorloper, maar er is een tijd van komen en een tijd van gaan, waarbij niet uit het oog moet worden verloren dat hij al die jaren niet alleen zichzelf, maar ook de popmuziek en de luisteraars een grote dienst heeft bewezen. Famous last words: 'Na twaalf jaar ga ik weg, fuck it. Ik ga er gewoon vandoor.' Nou, noem het maar gewoon.

5. Ismail Ilgün (-)

Geen Gouden Treitervlogger, wél woord van het jaar. In september rukten de media massaal uit naar het Zaanse Poelenburg om de 19-jarige vlogger Ismail Ilgün en zijn maten gezelschap te houden bij hun hangplek, de Vomar. Mark Rutte noemde hem 'tuig van de richel'. De nationale rel eindigde met een platenlabel dat Ilgün een contract aanbood. Journalisten die met de 'haakneustreiterturk' (GeenStijl) of 'stem van een generatie' (TopNotch) wilden terugblikken, kregen het verwijt zijn straatje schoon te vegen. Wierd Duk presteerde het een interview met Ilgün in NRC 'net zo plat en amoreel' te noemen als Willem Holleeder in College Tour.

4. Astrid Holleeder (-)

Interviews in de Volkskrant en De Telegraaf, halve uitzending RTL Late Night, voorpublicatie in Het Parool: naadloze landelijke dekking in het mediaoffensief van het jaar, ter verkoop van haar boek Judas, waarin ze haar leven met psychopate broer Willem beschrijft. Apple-achtige schaarstemarketing plantte het boek ferm op 1 in de nationale bestsellerlijst. We hebben iets te vaak The Usual Suspects gekeken om na 576 pagina's Nederhorror niet met de 0,05 procent kans rekening te houden dat Astrid toch de Kaiser Soze blijkt, al is dat gezien haar verhaal natuurlijk volkomen ongepast.

3. Ebru Umar (-)

Voor een columnist van treinkrant Metro en een interviewer van Libelle, scoorde Ebru Umar op de aandachtsmeter dit jaar verrassend hoog. De voorvechter van het vrije woord was overal, nadat Erdogan en zijn handlangers haar na wat minder vleiende tweets hadden vastgezet in Turkije.

In Metro richtte Umar het woord tot 'Nederturken': 'GEFELICITEERD met jullie totaal mislukte Nederlanderschap (...) met jullie loyaliteit aan een stel berggeiten uit Turkije, geitenneukers zo je wilt, die jullie volgen zodra ze oproepen tot NSB-gedrag.' De tweet over Marokkanen na de diefstal van haar telefoon zullen we maar niet herhalen. 'Iedereen die me kent weet dat ik anders ben dan mijn imago. Aardig, empathisch, geïnteresseerd', zei ze in de Volkskrant. Daar klampen we ons dan maar aan vast.

Beeld Linda Stulic

2. Jan Roos (4)

Laat er geen enkele twijfel over bestaan: alles wat Jan Roos doet, doet hij om zo hoog mogelijk op deze lijst te eindigen. In 2014 nog lijstduwer, vorig jaar klom Roos op naar de vierde plaats. Dit jaar bleef alleen Sylvana Simons (over wie Roos zei dat ze - hahaha - alleen maar de politiek in was gegaan voor de aandacht) hem voor. Een straatlengte hoor, daar niet van. Als deze trend doorzet... nee, daar willen we niet aan denken. In augustus maakte Roos de overstap naar de politiek, werd hij lijsttrekker van VNL en zag hij vervolgens tot zijn gigantische verbazing zijn oude makkers van GeenPeil ook de politiek in gaan. 'Misschien is dit ook wel een ego-ding', verklaarde Roos die stap in het AD. Misschien wel ja. Misschien moet het allemaal niet veel gekker worden. Nee, serieus.

1. Sylvana Simons (37)

Ooit was ze presentator van het type 'ik wil een nieuwe kant van mezelf laten zien' (en de vrouw die een bril opzette om een boekenprogramma te presenteren); intussen beheerst ze al twintig jaar de elegante kunst kijkers voor zich te winnen - zo heeft ze met afstand de boeiendste mediacarrière van haar TMF-generatie, om maar wat vergelijkingsmateriaal erbij te pakken. Zelfde medaille, andere kant: ze jaagt kijkers de gordijnen in, tot randdebiele KKK-filmpjes aan toe. Nou jaagt ze de bullshitdectector af en toe fiks in het rood (Paravisie, Trap-er-niet-in-gate, 'Ik heb bewegende beelden van dat Trump-interview gezien'), maar Bullshit is het nieuwe Effectief en haar barricades tegen discriminatie, alledaags en onalledaags, zijn consequent en totaal inhoudelijk. En al heeft ze de air d'r hele zijn te zien als een goed bestudeerde presentatieklus, haar authenticiteit begint procentueel onmiskenbaar in te lopen op haar imagovaardigheden. En dan het jaar eindigen met een publicitaire bang door DENK te verruilen voor Lijst Simons. Prima logo ook, dat Artikel 1.

Sylvana Simons. Beeld Aisha Zeijpveld

Hoe staat het met onze vorige winnaars?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden