BladVrij Nederland

De goede oude tijd van Vrij Nederland met de onverwoestbare Hedy d’Ancona

Wat is lezenswaardig deze week? Vrij Nederland blikt terug.

Vrij Nederland bestond 31 augustus 80 jaar en voor de gelegenheid werden zes oudgedienden samengebracht om te praten over de goede oude tijd, de tussenjaren en – je kunt er niet omheen – de neergang. Treffend citaat, zeker voor wie nog steeds actief is in de schrijvende journalistiek: ‘Je mocht met gemak twee weken over een stuk doen.’

Het verhaal over weemoed en verlangen werd geschreven door een oud-medewerker van het blad, Coen Verbraak. Als ontmoetingsplek werd gekozen voor het pand aan de Amsterdamse Raamgracht waar de redactie van VN jarenlang was gevestigd. Ook daar is alles anders. ‘Alleen het uitzicht is nog hetzelfde.’

Het verhaal mondt uit in een lofzang op VN, het óúde VN. Natuurlijk wordt de toon gezet door nostalgie. VN was gezaghebbend en vernieuwend tegelijk, er was geld in overvloed, het linkse gedachtegoed was populair en de redacteuren konden lekker hun eigen gang gaan. Intussen haalden ze het bloed onder elkaars nagels vandaan, dat ook.

De relativeringen komen grotendeels van de twee vrouwen in het gezelschap, Ingrid Harms en Margalith Kleijwegt. Harms: ‘Een zekere arrogantie was VN natuurlijk niet vreemd.’ Kleijwegt, samenvattend: ‘Het was de som der delen die VN bepaalde. Daardoor was VN veel groter dan je zelf ooit kon zijn. Zelfs die akelige ruzies dwongen je om nog scherper na te denken.’

Elders trekt de legendarische poprecensent (en dichter) Elly de Waard de aandacht. Ze is gefotografeerd op een grote ‘zitmaaier’. De tuin rond haar huis in de duinen is ruim vier hectare groot. Ze is verzot op haar grasmaaier: ‘Als hij het goed gedaan heeft, krijgt hij een klopje op de motorkap. Braaf!’

Niet alle stukken hebben een link met het jubileum. Een uitzoekverhaal van Nikki Sterkenburg over de Haagse Schilderswijk ‘waar het steeds beter gaat’ is wat ongelukkig gepland, gezien de recente zomerrellen. De kop, ‘Hoe de Schilderswijk weer leefbaar werd’, is desondanks gepast, zo blijkt.

De show wordt gestolen door een vrouw die ouder is dan Vrij Nederland, Hedy d’Ancona. Ze strooit met opgewekte wijsheden en straalt van de levenslust. Over mannen: ‘Ik zou nooit verliefd worden op een overheersend geval.’

Cynisch is ze geen tel, berusting is haar vreemd. ‘Ik ben niet minder verontwaardigd en verbijsterd over wat er gebeurt in de wereld dan veertig of dertig jaar geleden (…). Ik zal nooit denken: laat nu maar zitten, het zal mijn tijd wel duren. Als ik opsta, voel ik me strijdlustig, elke dag.’ Voorbeeldig – óók voor (oud-)journalisten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden