ANALYSEPERSCONFERENTIE CORONAMAATREGELEN

De gewraakte vraag op Ruttes persconferentie

Premier Mark Rutte en Jaap van Dissel van het RIVM tijdens de persconferentie.Beeld BSR Agency

Nadat premier Rutte dinsdagavond had uitgelegd waarom Nederland nog niet van slot kan, kwam de NOS-verslaggever van dienst met ‘de stompzinnigste vraag ooit’.

Premier Rutte had het zichtbaar moeilijk toen hij dinsdagavond op de persconferentie aankondigde een groot deel van de coronamaatregelen te verlengen. Hij zuchtte en zei dat hij er de afgelopen dagen ‘ongelofelijk mee geworsteld’ had. Een kwartier lang legde hij uit waarom het voor échte versoepeling nog te vroeg was.

Nadat ook Jaap van Dissel van het RIVM aan het woord was geweest, kreeg NOS-verslaggever Albert Bos de microfoon. ‘Meneer Rutte’, zei hij verontwaardigd, ‘al weken zegt u dat Nederland zich voorbeeldig gedraagt en wat krijgen mensen ervoor terug? Nog eens drie weken verlenging. Hoe rijmt u dat met elkaar?’

Bekijk hieronder het fragment, vanaf 30:17

De hoon volgde snel. ‘Met 1,5 kilometer afstand de stompzinnigste vraag ooit gesteld’, schreef journalist Rob Wijnberg op Twitter. Cabaretier Claudia de Breij: ‘Die eerste verschrikkelijke vragen. Welke diamant aan de kroon van de NOS stelde die nou?’ Alexander Klöpping, baas van Blendle, schreef: ‘NOS weet, er kijken 7 (miljoen) mensen. De eerste vragen hebben groot publiek. Zou er dan overleg zijn met hoofdredactie over de lijn van de vraag? En zou het idee daar echt geweest zijn: ‘De mensen zijn het zát om offers te brengen, maak dat maar de kern van je vragen’?’

Waarom stelde Bos die vraag?

Bos baalt van zijn formulering, zegt Marcel Gelauff, hoofdredacteur van NOS Nieuws. ‘Hij zei tegen me dat hij tijdens het stellen van de vraag al doorhad dat zijn toon ongepast was. Die had zakelijker gemoeten. Maar ja, het is live-televisie, er kijken veel mensen, je moet zo’n vraag zo bondig en helder mogelijk stellen. Het kan misgaan.’

Bos is niet beschikbaar voor commentaar, zegt Gelauff. ‘Als hoofdredacteur ben ik verantwoordelijk voor onze uitingen.’

Een ruw geformuleerde vraag kan effectief zijn, zegt Joost Vullings, voorzitter van de Parlementaire Persvereniging. ‘Je lokt een reactie uit. Misschien laat iemand daardoor iets meer het achterste van zijn tong zien. Je zag het ook aan Rutte: Hoho, ík doe dit niet. Dit is het virus, zei hij. Dat was strak en helder.’

Voor journalisten zijn de persconferenties ‘niet leuk’, zegt Vullings. ‘Toen ik ooit in Den Haag begon zei iemand tegen me: ‘Het allerengste is het om vragen te stellen tijdens de persconferenties van Wim Kok.’ Die werden niet eens live uitgezonden, maar je zat er wel met al je collega’s. Je stelt de vragen naakt. Stel dat jij mij nu een domme vraag stelt, dan schrap je die gewoon. Maar stel dat 7 miljoen mensen meeluisteren en op Twitter over je heen denderen zodra je even niet lekker formuleert. Het hoort erbij, maar leuk is anders.’

Albert Bos heeft zijn vragen niet met de hoofdredactie besproken, zegt Gelauff. ‘Als verslaggever moet je vooral je eigen woorden kunnen kiezen.’ Wel heeft hij over de invalshoek gediscussieerd met collega’s in Den Haag en Hilversum.

Voor deze invalshoek is gekozen omdat dat die voor het publiek over het belangrijkste thema zou zijn gegaan, zegt Gelauff. ‘Het aantal slachtoffers is niet meer zo heel hoog, mensen kregen het gevoel dat maatregelen misschien toch versoepeld zouden worden. Dit was voor velen toch een teleurstelling.’

De premier had zijn afwegingen al uitgebreid besproken in zijn inleidende verklaring. Waarom hem er opnieuw naar vragen? Gelauff: ‘Op deze manier maak je voor je publiek zichtbaar wat volgens jou als nieuwsorganisatie de essentie van Ruttes boodschap is, en dat die allerlei vragen oproept. Je kunt ook over een ander onderwerp beginnen, maar dan loop je het risico dat Rutte zegt: ‘Dat is een interessante vraag, maar ik wil het nu bij dit thema houden.’’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden