tv-recensiegijs beukers

De fragmenten van Vermeiren zorgden niet voor een fijne kijkavond, maar waren als alinea’s van een manifest

Artikel - TV recensie - Gijs Beukers Beeld x
Artikel - TV recensie - Gijs BeukersBeeld x

‘Dit is de ideale televisieavond van Robert Vermeiren.’ Janine Abbring kondigde haar gesprek met de Vlaamse hoogleraar jeugd- en kinderpsychiatrie bij Zomergasten op gebruikelijke wijze aan.

Maar dat van die ideale televisieavond klopt niet. Althans, het lijkt me sterk dat Vermeiren (53) met plezier kijkt naar beelden van het lichaam, het geraamte haast, van de Noorse anorectische fotograaf Lene Marie Fossen. Of naar een documentaire waarin het Vlaamse meisje Emilie (24) alvast met vriendinnen haar begrafenis bespreekt, omdat ze vanwege psychisch lijden euthanasie wil plegen.

Nee, de fragmenten van Vermeiren zorgden niet voor een fijne kijkavond, maar waren als alinea’s van een manifest. Dat is niets nieuws: al jaren bouwen de meeste gasten hun uitzending om één centrale, vaak nobele boodschap. Misschien vinden ze het ijdel om kijkers drie uur lang met hun particuliere voorkeuren op te zadelen of zonde om zo’n prestigieus platform niet in te zetten voor de goede zaak. Of beide.

Psychiater Robert Vermeiren en Janine Abbring in het tv-programma Zomergasten.
 Beeld VPRO
Psychiater Robert Vermeiren en Janine Abbring in het tv-programma Zomergasten.Beeld VPRO

Vermeiren herhaalde zijn boodschap viermaal: er moet een ‘paradigmaverandering’ komen in de jeugd-ggz: minder kijken naar het individu, méér oog voor de voorgeschiedenis en omgeving ervan. Dat moet leiden tot betere behandelingen.

Hij opende de avond met een optreden van de Zweedse dj Avicii op het festival Tomorrowland: vuurwerk, lichtshows, zingende vrouwen zittend op schouders. Het gevoel van verbinding dat zo’n festival brengt, mist de jeugd door corona nu al lang, zegt Vermeiren. De gevolgen zijn desastreus: de jeugd-ggz wordt ‘overspoeld’ door jongeren die zichzelf verwonden of suïcidaal zijn.

Kwetsbare jongeren hebben in Vermeiren een geweldige bondgenoot. De bron van zijn betrokkenheid komt na het fragment over de Vlaamse Emilie naar voren. Vermeiren was in zijn puberteit ook eenzaam, onzeker, zelfs suïcidaal. Het verklaart zijn woede als even later de dramatische gevolgen van bezuinigingen op en decentralisatie van de jeugdzorg ter sprake komen, bedacht door het kabinet-Rutte-II. Vermeiren: ‘Er zijn momenten dat ik dacht: doe het zelf maar. Zorg maar voor al die kinderen.’

Vermeiren vervalt nog weleens in jargon, maar dan fluit Abbring, scherp als altijd, hem terug en moet hij het verschil tussen classificatie en diagnose uitleggen. Soms hoop je dat Vermeiren zijn rode draad even durft los te laten, maar negentien seconden na een filmpje waarin een extatische Roberto Benigni een Oscar ontvangt voor La vita è bella, valt het woord ‘paradigmaverandering’ alweer.

Na Benigni volgt de clip over de anorectische Lene Marie Fossen, gevolgd door de euthanasiedocumentaire over Emilie, gevolgd door koningin Máxima die spreekt over de zelfmoord van haar zusje, gevolgd door klimaatactivist Greta Thunberg die praat over haar problemen: ‘Ik was ziek en verhongerde bijna.’ Iets meer lichte kost was welkom geweest.

Maar aan het slot van het gesprek verklaart hij zijn keuze voor ‘die heftige filmpjes’. ‘Ik wilde tonen dat de kinderpsychiatrie echt een ding is.’ Een kind in nood moet op dit moment tien (!) maanden wachten op een behandeling, zei Abbring. Als de zware avond met Vermeiren ervoor zorgt dat dat ook maar één dag minder wordt, is die het meer dan waard geweest.

Praten over gedachten aan zelfdoding kan bij de crisislijn van 113 Zelfmoordpreventie. Bel 0900-0113 voor een gesprek. U kunt ook chatten op www.113.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden