In Beeld Unbeschreiblich Weiblich door Viviane Sassen

De foto’s van Viviane Sassen gaan over kracht en vrouwelijkheid (en zijn niet voor het mannenoog bedoeld)

Beeld Viviane Sassen

Toen kunstenaar Viviane Sassen door een Duits tijdschrift werd gevraagd een wekelijkse serie over vrouwelijkheid te maken, verzamelde ze foto’s uit haar eigen oeuvre. Inspiratiebron: de zon- en schaduwzijden van haar leven.

Scheerschuim en rode verf – vraag kunstenaar Viviane Sassen (46) hoe ze ertoe kwam om het zwangere model daarmee in te smeren, en ze weet het niet precies. Het kiezen van de attributen die ze meeneemt naar fotoshoots gaat intuïtief, net als wat er op de set mee gebeurt. Het plan ontstaat meestal ter plekke en is afhankelijk van haar bui en de mensen met wie ze werkt. Maar vraag de fotograaf wat we nu eigenlijk zíén op haar foto, en het antwoord is minder vrijblijvend.

‘Dit verbeeldt hoe ik me voelde tijdens mijn zwangerschap. Ik was negen maanden misselijk. Je zag niet veel aan me, behalve die groeiende buik, maar vanbinnen waren er waanzinnige processen aan de gang. Het voelde alsof ik binnenstebuiten was gedraaid, alsof de binnenkant aan de buitenkant zat.’

De foto uit 2017 verscheen vorig jaar in Zeitmagazin, het tijdschrift van de Duitse krant Die Zeit, als onderdeel van een wekelijkse beeldcolumn over vrouwelijkheid. Met dat thema in het achterhoofd koos Sassen steeds een toepasselijk beeld uit haar oeuvre, vooral afkomstig uit de series Pikin Slee (2014), Of Mud and Lotus (2017) en Roxane II (2017). De Nederlandse schrijver en dichter Maria Barnas voorzag de foto’s van korte gedichten. Zo stond er bij de foto van de beschilderde zwangere vrouw: 

‘Beschermend’ – een woord dat gedragen kan worden als iets stevigs dat leeft. Of: ‘trots’.

Beeld Viviane Sassen

Universele beelden

Zelf vertelt Sassen zo min mogelijk over haar foto’s. Ze wil niets invullen. ‘Ik probeer universele beelden te maken, waarin iedereen iets kan herkennen, op verschillende niveaus: esthetisch, compositorisch, persoonlijk, politiek, sociaal-maatschappelijk.’ Dat geldt zeker voor de serie beelden die nu onder de noemer ‘vrouwelijkheid’ worden gepresenteerd, en die volgens haar lijden onder een ‘te letterlijke, te banale’ uitleg.

Beeld Viviane Sassen
Beeld Viviane Sassen

Want het ís zo dat de meeste van die foto’s gaan over het moederschap, vruchtbaarheid, vermenigvuldiging en celdeling. Ze ontstonden nadat Sassen de serie Umbra (2014) had afgerond, die ging over de schaduwzijde van haar leven en de dood van haar vader, en openstond voor iets nieuws, iets lichts. En omdat de gebeurtenissen in haar leven altijd ‘een katalysator’ zijn geweest voor haar werk, en ze nog niet zo lang moeder was, werd dat haar onderwerp.

‘Vrouwenkunst’, volgens sommigen, maar dat is volgens de fotograaf flauw, en te kort door de bocht. Net zo goed kunnen die foto’s gaan over persoonlijke groei, het vrouwelijk lichaam als sculptuur, onderlinge solidariteit en transformatie. De lijven die ze fotografeert zijn sensueel en seksueel, ‘maar niet bedoeld voor het mannenoog’. Eerder is in haar werk, zegt Sassen, sprake van een ‘innerlijke, vrouwelijke kracht.’

Beeld Viviane Sassen
Beeld Viviane Sassen
Beeld Viviane Sassen

En van hier en daar een scherp randje, zoals in de foto van de vrouw die half in de schaduw van een plant staat. Het blad in haar hand doet denken aan een mes, de psychedelische print op haar jurk aan een vagina.

‘Dat zag ik ook tijdens het fotograferen’, zegt Sassen. ‘Ik heb het alleen nooit uitgesproken.’

Tot en met 16 oktober is in de Stevenson Gallery Amsterdam de tentoonstelling ‘Hot Mirror’ te zien, met foto’s en nieuwe digitale collages van Viviane Sassen. Prinsengracht 371b, open op zaterdag van 12.00 tot 18.00 uur

Werk van Viviane Sassen is te zien op de tentoonstelling ‘Hot Mirror’ bij Stevenson Gallery Amsterdam, Prinsengracht 371b, t/m 16 oktober, open op zaterdag van 12.00 tot 18.00 uur.

Catalogus van de tentoonstelling: Hot Mirror, 160 pagina’s, €40. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden