De favoriete kroeg van de Ierse bingedrinker

Wat houdt de literaire wereld in het buitenland bezig? Onze correspondenten houden het bij. Deze week Jarl van der Ploeg over de teloorgang van een schrijverskroeg.

James Joyce Beeld anp

Het is een platitude gedrenkt in valse romantiek en opgediend op een bedje van clichés: grote schrijvers houden van slempen. En dan vooral in Italië, de bakermat van hun drankmisbruik.

Want ver voordat Hemingway schreef over de natte nachten van Parijs, kwam in Italië het Grand Toerisme op gang; rijke jongeren met schrijfambities die pappa's koets richting het zuiden stuurden om zichzelf daar dan maar te vinden.

In de praktijk zochten ze vooral elkaar op. Bijvoorbeeld in Caffè Florian in Venetië; het enige etablissement in de stad waar ook vrouwen kwamen, en dus de plek waar Johann Wolfgang von Goethe, Lord Byron en Giacomo Casanova hun borreltjes gebruikten.

In Rome ontstond rond die tijd het nog roemruchtere Caffé Greco. Inmiddels het domein van Amerikaanse vrouwen die met opzichtige trots hun exemplaar van Eten, Bidden en Beminnen doorbladeren, maar ooit vol met stamgasten als Arthur Schopenhauer, Hans Christian Andersen, John Keats en Stendhal. En uiteraard de dorstige drie-eenheid Goethe, Casanova en Lord Byron. Die waren overal.

Toch is er één Italiaanse schrijverskroeg die ver boven de rest uitsteekt, al was het maar omdat er daadwerkelijk geschreven werd. Namelijk de Pasticceria Pirona in Triëste waar aan de marmeren tafelbladen het meest onuitgelezen boek ooit ontstond: Ulysses van James Joyce.

Nu is het bekend dat Joyce niet vies was van een borreltje. Toen hij in 1904 arriveerde in Triëste zei hij zijn vrouw even voor het station te wachten terwijl hij een slaapplek zou regelen. Pas uren later kwam hij bont, blauw, bezopen en berouwvol terug nadat hij in een kroeggevecht was beland, was gearresteerd en weer vrijgelaten dankzij bemiddeling van het Britse consulaat.

Pirona was de favoriete kroeg van de Ierse bingedrinker. Hij hield er met zijn boezemvriend Italo Svevo geregeld dionysos-achtige bacchanalen. Maar die glorietijd is ervlogen, constateerde de eigenaar. Hij zette Pirona vorige week te koop wegens een gebrek aan klandizie. Een historisch moment, aldus mensen met verstand van literatuur.

Volgens hen zijn er twee conclusies mogelijk: of er komen minder schrijvers naar Italië, of ze zuipen minder. Hoe dan ook het einde van een tijdperk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden