Review

De familie Mansøn swingt en appelleert aan sensatiezucht

De familie Mansøn is een fijne voorstelling die in de donkere dagen na Halloween niet gek getimed is. Het stuk is fraai vormgegeven, swingt en appelleert aan een zekere sensatiezucht.

De familie Mansøn, gespeeld door De Nieuwkomers/Lars Doberman. Beeld Ben van Duin

Misschien werd hij als jongetje door een akelige stiefvader misbruikt. Omdat hij een gek liedje zong over de schoonheid van kleur in de wereld. Of omdat hij expres binnensmonds sprak, zodat iedereen nog een keer moest vragen wat hij nu eigenlijk zei. Misschien hield hij van Bing Crosby en had hij helemaal niets met The Beatles. En was hij helemaal geen sekteleider, maar trok hij gewoon een tijd op met gelijkgestemden. Was hij psychotisch? Misschien.

Hij is een cultfiguur, dat staat vast. Charles Manson (1934), die nog steeds in de gevangenis zit, die misschien dan zelf geen moord pleegde, maar wel een stel mensen (bekend geworden als The Family) aanzette tot een reeks uiterst gruwelijke daden met de dood tot gevolg. De sekteleider die (een) gezicht van het kwaad werd - hij inspireerde muziektheatergroep Lars Doberman tot 'De familie Mansøn', een fijne voorstelling die in de donkere dagen na Halloween niet gek getimed is

Lars Doberman

Lars Doberman is het collectief van Reinout Scholten van Aschat, Matthijs van de Sande Bakhuyzen, Mattias Van de Vijver en Jip van den Dool. Jonge makers die binnen Orkater eigen voorstellingen kunnen maken via talentontwikkelingstraject 'De Nieuwkomers'. Hun eerste, 'Een Bebop Verhaal' uit 2013 was geïnspireerd op jazzicoon Chet Baker, en net als dat succesvolle debuut is 'De familie Mansøn' nu niet zozeer een lineair biografisch verhaal maar een associatief, fraai vormgegeven swingend muzikaal stuk - met als uitgangsfiguur dus de enigmatische Charles Manson.

Hoezo die scando-achtige ø in de titel? Vanwege de sprookjesachtige Lars van wie even sprake is in de voorstelling, tevens een verwijzing naar de groepsnaam? Misschien. Charles wordt nooit één op één gespeeld, maar zijn geest waart voortdurend rond. De spelers kruipen in zijn jasje, om en om, en zijn ook moeder, een slachtoffer, dader, de interviewer, een prediker in steeds wisselende setting.

Beeld Ben van Duin

Links op toneel staat een podium waarop de ze regelmatig plaatsnemen achter hun instrumenten. Vormgever/beeldend kunstenaar Jochem van Laarhoven volgt de acteurs met een camera, de beelden worden geprojecteerd op panelen, die ingenieus draaien en en keren. Korte scènes ontstaan, als een intrigerende puzzel waaraan je je graag waagt. Delen van de vloer worden omgedraaid om weer ander beeld te onthullen: van baarmoeder tot een wereldbol, van stars tot stripes en opeens ontwaar je dat zebrapad uit 'Abbey Road', het Beatles-album dat voeding gaf aan het gerucht dat Paul McCartney dood zou zijn. Zo brengt de voorstelling een stroom aan associaties op gang, zachtjes voortgestuwd op dat wat we menen te weten van de spraakmakende gebeurtenissen uit eind jaren zestig, begin zeventig.

Spannend en appellerend aan een zekere sensatielust: uiteindelijk is dat kwaad ook interessant en prikkelen getoonde foto's van de 'Manson moorden' de nieuwsgierigheid. Gevraagd naar wie Manson nu eigenlijk is, luidt het antwoord: degene in de spiegel. Kijkt u maar. En zo organiseren de Dobermannen een eigen soort magical mystery tour door een duister universum, eindigend met een fraai gezongen 'In My Room': een jongenskamertje, een eigen wereld, een gevangenis.

De familie Mansøn door Orkater/De Nieuwkomers/Lars Doberman. Regie: Suze Milius. Theater Ins Blau, Leiden, 11 november. Tournee t/m 15 december.



The Manson Murders

In de nacht van 8 op 9 augustus 1969 drongen leden van de zogenaamde Manson Family het huis binnen van actrice Sharon Tate, echtgenote van cineast Roman Polanski. De acht maanden zwangere Tate werd samen met een aantal daar aanwezige vrienden vermoord. Een dag later werden de zakenman Leno La Bianca en zijn vrouw in hun huis gedood. Deze 'familie', uiteindelijk verdacht van nog meer moorden, bestond uit volgelingen van Charles Manson (1934), een charismatische crimineel die het grootste deel van zijn leven in de gevangenis had doorgebracht. Weer op vrije voeten, vestigde zich in 1967 in San Francisco en vormde The Family. Kort daarop vertrokken ze naar Los Angeles. Onder meer geïnspireerd door het Beatles-nummer 'Helter Skelter' en het Bijbelboek 'Openbaring' raakte Manson overtuigd van een op handen zijnde ramp. Na de moorden vluchtte de groep naar een ranch in Death Valley; Manson vertelde zijn volgelingen dat de wereld verging en dat dit de enige plek was waar ze veilig waren. Daar werden ze opgepakt. In maart 1970 bracht Manson het muziekalbum 'Lie' uit om zijn verdediging te kunnen betalen. Zijn doodvonnis werd uiteindelijk omgezet in levenslange gevangenisstraf.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden