Review

De erfenis laat zien hoe verlammend depressie kan zijn

Joris Postema laat zien dat Daan van der Elsken meer lijkt op zijn beroemde vader dan hij denkt. Wat maakt een mens een mens? Genen, opvoeding of eigen keuze?

Vanaf het moment dat hij geboren werd, was er een camera op Daan gericht. Letterlijk: zijn vader, fotograaf en cineast Ed van der Elsken (1925-1990) filmde de bevalling. De zwangerschap liep als een rode draad door zijn film Welkom in het leven, lieve kleine (1964).

Daan Dorus, 'een hele mooie zoon, een dikke vette', aldus de verloskundige, dook vanaf dat moment vaker op in de films van zijn vader. Is dat een teken van liefde? Daan zelf heeft dat in elk geval nooit zo ervaren, blijkt uit de documentaire De erfenis. Hij vond zijn vader, met wie hij vaak ruzie had, dwingend, dominant en afstandelijk. Een man die hem leerde dat lopen nooit genoeg was, dat hij altijd moest rennen.

In De erfenis vraagt Daan zich af of dit alles kan hebben bijgedragen aan zijn inmiddels overwonnen heroïneverslaving, zijn destructieve gedrag, zijn perfectionisme en zijn depressies. In een zoektocht langs familieleden probeert hij te herleiden in hoeverre zijn problemen zijn toe te schrijven aan de moeizame relatie met zijn vader.

Wat maakt een mens tot wie hij is? Wat is doorslaggevend: genenpakket, opvoeding of eigen keuzen? Het zijn ingewikkelde vragen die aan bod komen in deze documentaire, waarbij regisseur Joris Postema het ook nog eens behoorlijk te stellen had met zijn hoofdpersoon; Daan van der Elsken geeft de regie niet makkelijk uit handen. Te zien is hoe hij zich tijdens het draaien bemoeit met licht, geluid en beeld. Daarbij bleef hij soms dagenlang depressief op de bank liggen en probeerde hij draaidagen regelmatig af te bellen - de film laat ook pijnlijk eerlijk zien hoe verlammend en destructief een depressie kan zijn.

De erfenis
Documentaire
Regie Joris Postema
85 min., in 9 zalen

Dit is des te knapper omdat Daan niet alleen Postema's onderwerp is, maar ook een goede vriend. Toch gaat Postema lastige zaken niet uit de weg en laat hij bijvoorbeeld ook subtiel zien hoe Daan meer op zijn vader lijkt dan hij denkt.

Postema maakt slim gebruik van fragmenten uit Ed van der Elskens persoonlijke films. Door het verhaal van Daan en een aantal familieleden komen zijn dictatoriale trekjes scherper naar voren. Maar niet alleen het beeld van de kijker kantelt voorzichtig bij elke nieuwe spreker - ook dat van Daan. De erfenis benadrukt dat karakters zelf veel complexer zijn dan herinneringen doen voorkomen.

Lees morgen in de Volkskrant het interview met Daan van der Elsken over zijn vader.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden