De eigentijdsheid van Manette Salomon

De Goncourts schrijven met zintuiglijke precisie.

Door hun dagboeken, die ze bijhielden tussen 1851 en 1896, zijn de aristocratische broers Edmond en Jules de Goncourt de geschiedenis ingegaan als de chroniqueurs van het moderne leven in Parijs in de tweede helft van de negentiende eeuw. Ook voor hun realistische romans zijn de beau- en demi-monde een belangrijke inspiratiebron, net zo goed als de kunstenaars, de klaplopers en het canaille.

En of het nu gaat om de vervallen kamer (wandluizen, één raam met zicht op een blinde muur) waar Anatole, een van de hoofdpersonen in de roman Manette Salomon, verzeild raakt, of het vol met snuisterijen gestouwde, behaaglijke atelier van zijn beste vriend Coriolis dat wel lijkt op een oriëntaalse uitdragerij, compleet met een aapje als huisdier: de De Goncourts beschrijven elk detail met een zintuiglijke precisie. Je ziet het licht op de brokaten stoffen, je hoort het aapje krijsen, je voelt het harige pantervel op de divan. Daardoor én door de korte hoofdstukken - de roman verscheen in 1867 eerst als feuilleton in dagblad Le Temps - krijgt deze iets versplinterds en eigentijds. Er is geen groter idee, geen urgentie die de personages voortstuwt. Dingen lijken min of meer toevallig te gebeuren, net als in het leven zelf. Anatole, een flierefluiter met wel wat talent voor tekenen en schilderen maar zonder doorzettingsvermogen, neemt het leven zoals het komt, ziet nergens kwaad in en is uiteindelijk het beste af.

fictie

Edmond & Jules de Goncourt
Manette Salomon
Uit het Frans vertaald door Anneke Pijnappel.
Voetnoot; 418 pagina's; €25,-.

De naam van de vrouw uit de titel komt pas op pagina 152 ter sprake. De verleidelijke en opportunistische Manette Salomon (inhaligheid zit deze mooie Jodin volgens de schrijvers in de genen) is schildersmodel en de ultieme femme fatale. Coriolis, een schilder van goede komaf met talent, ideeën én doorzettingsvermogen, wordt verliefd. En is verloren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.