De eerste en enige vrouw die aan de Giro meedeed

Hoe komt het dat we nog nooit van Alfonsina Strada hebben gehoord? Omdat je niet in Italië woont. Daar weet iedere wielerliefhebber dat zij in 1924 als eerste en enige vrouw aan de Giro heeft deelgenomen....

Konden vrouwen zomaar aan koersen meedoen? Ja. Het was weliswaar zeer ongebruikelijk, maar de reglementen in die tijd zeiden simpelweg niets over het gescheiden wielrennen van mannen en vrouwen. Dat was niet aan de orde, omdat vrouwen nauwelijks aan wielrennen deden. Vrouwen deden trouwens bijna helemaal niet aan sport. Bij de Olympische Spelen van Amsterdam in 1928 mochten bijvoorbeeld pas voor het eerst hardlopende vrouwen deelnemen. En dan nog. De organisatie vond 200 meter ver genoeg, omdat het anders te zwaar voor ze zou worden.

En Strada? Die stelde er een eer in te laten zien dat vrouwen wel degelijk zware inspanningen konden verrichten. Ze had geluk. In 1924 mocht ze aan de Giro meedoen, omdat de organisatie ruzie had gekregen met de ploegsponsors. Daardoor moest de organisatie met individuele renners in zee en greep Strada haar kans. Bont, blauw, bebloed en geschaafd van de valpartijen eindigde ze als 33ste en laatste van de negentig deelnemers na 3600 kilometer met een achterstand van 28 uur op de winnaar Giuseppe Enrici. Maar dat ze het had volbracht, gold destijds als een ongelooflijke prestatie. Dat was het ook. Maar eigenlijk is het verslag van haar avonturen in die Giro nog het minst interessante deel van haar biografie.

Hoezo? Omdat haar levensverhaal veel meer inhoudt dan alleen de deelname aan een wielerwedstrijd van een paar weken door Italië. Het is het verhaal van een meisje uit een straatarm, analfabeet daglonersgezin, dat zich door niets en niemand laat weerhouden haar eigen leven in te richten in een land, een tijd en een cultuur waarin dat vrijwel onmogelijk was. Zeker voor vrouwen.

Maar haar is het gelukt. Ja. Ze werd ook beroemd. Journalisten gingen lovend over haar schrijven, ze kreeg contracten. Maar alles bij elkaar slaagde ze er niet in rijk en gelukkig te worden.

Haar bijzonderheid maakte haar namelijk ook eenzaam. Daar leed ze onder. Haar eerste echtgenoot overleed in een krankzinnigengesticht en kinderen heeft ze wel gewenst, maar nooit gekregen. De beschrijving van die Italiaanse psychologische, politieke, sociologische en sportieve omstandigheden uit het begin van de twintigste eeuw geeft haar verhaal een gewicht, waar menig sportboek een puntje aan kan zuigen.

En dat is te danken aan de auteur Paolo Facchinetti? Helemaal.

Gijs Zandbergen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden