Achtergronddigitale coutureweek

De eerste digitale coutureweek: knappe kleding maken is een vak, maar goede video’s daarover produceren óók

De eerste digitale coutureweek ooit zit erop, zonder fysieke catwalks en zonder publiek, maar met een veelvoud aan videopresentaties – waaronder die van drie Nederlandse modehuizen.

Carice van Houten in de video van Iris van Herpen.Beeld Valentine Bouquet

Haute couture digitaal tonen? Niet doen, zou je zeggen. Want: niet te doen. Een volstrekte contradictio in terminis, immers: haute couture is het orgelpunt van exclusief handwerk, een onlineshow is het summum van openbaar en digitaal. Toch besloot de Fédération de la Haute Couture et de la Mode, die al 152 jaar elke zes maanden de Parijse coutureweek organiseert, in verband met de samenscholingsrestricties voor deze editie louter virtuele shows op te tuigen. De Fédération liet de veertig ontwerpers die op de officiële couturekalender meedraaien geheel vrij of ze iets wilden presenteren, en hoe. Bijna driekwart deed mee, in de vorm van een videopresentatie.

De coutureweek begon maandag met een soort troonrede van model Naomi Campbell die opriep om inclusiviteit serieus te nemen. Ze citeerde Nelson Mandela: actie zonder visie is tijdverdrijf, visie zonder actie is vooral dagdromen. Daarna volgden de video’s, nu eens minidocumentaires over de vele vaardige handen van de makers, dan weer rechttoe-rechtaan gefilmde ‘gewone’ shows op een locatie zonder publiek. Soms was het niet meer dan twee dansende modellen in een studio (zoals bij Chanel), af en toe kwam er een sprookjesachtige minispeelfilm (Dior) voorbij. Grote gemene deler: het veelvuldig inzoomen op details als kraaltjes, veren, borduursels of fonkelende pailletten. Want: uitmuntend vakmanschap en zorg voor de allerkleinste details, dát is haute couture.

Als de video's al iets duidelijk maakten, dan was het wel dat knappe kleding maken een vak is. Wat ze tegelijkertijd illustreerden is dat boeiende video’s maken over knappe kleren óók een vak is. Tien minuten naar een couturecollectie kijken lijkt kort, maar een weinig expressief model dat in steeds wisselende jurken een eindeloze trap afdaalt gaat al na een halve minuut de keel uithangen.

Hoe de Nederlanders het eraf brachten? Primadeluxe! Op maandag toonde Iris van Herpen de ultrakorte film Transmotion, die knipoogde naar het werk van graficus Escher. Daarin speelde behalve één jurk ook één draagster de hoofdrol: actrice Carice van Houten, die een kleine drie minuten lang zwijgend Van Herpens werk toonde in het Amsterdamse Conservatoriumhotel, wat geen seconde verveelde. De jurk, gemaakt van geplooide witte zijdeorganza en lasergesneden zwart duchessesatijn was getooid met stamperachtige baleinen met zwarte kristallen erop. Het geometrische patroon op de jurk kwam van de Amerikaanse kunstenaar Ruth Asawa en stelde een netwerk van boomwortels en schimmels voor.

Viktor Horsting en Rolf Snoeren toonden woensdagmiddag een video (met geestig theatrale voice-over van de zanger Mika) waarin diverse modellen drie minicollecties toonden van elk drie stuks: een nachthemd, een kamerjas en een buitenjas waarin dankzij grote uitstulpingen anderhalve meter afstand houden vanzelf gaat. Bij het eerste trio stond boosheid centraal, bij het tweede verwarring en bij het derde liefde. De collectie was een creatieve reactie op de lockdown. Horsting, desgevraagd: ‘We hebben lang geworsteld: wat gaan we doen? Gáán we iets doen? Eigenlijk waren wij een beetje verlamd, maar ons team zei: doe iets! We hebben een visie nodig.’ Snoeren: ‘Creativiteit is dan je enige manier om iets positiefs bij te dragen.’ Horsting: ‘We merkten dat de afgelopen periode een rollercoaster van emoties is geweest. Dat je op één dag of binnen één uur kunt gaan van verontwaardigd en boos naar totaal verward naar een soort berusting. Toen dachten we: laten we dat scala aan emoties nou als uitgangspunt nemen. En erbij zeggen: alles is oké.’

De collectie van Viktor en Rolf.Beeld Casper Kofi

De derde Nederlandse presentatie, die van Ronald van der Kemp, was het meest gelaagd. Van der Kemp, sinds 2014 warm pleitbezorger voor duurzame couture, had midden in de lockdown al gereageerd op de toestand in de wereld door de onaangekondigde coronaproof performance Army of Love te organiseren op de balkons van het Amsterdamse Hotel De L’Europe, waar gemaskerde modellen met witte vlaggen zwaaiden: een overgave aan een duurzame toekomst. Zijn videopresentatie van dinsdagavond was een vervolg op die performance. Net als in L’Europe werden er jurken uit Van der Kemps eerdere collecties getoond, in combinatie met verse creaties van hergebruikte legerkleren, vergeten stoffen en tweedehands spijkerbroeken. Waarmee Van der Kemp al voor de twaalfde keer laat zien hoe chic en modern hij ‘afdankertjes’ kan maken – de verknipte witte vlaggen uit Army of Love kwamen als jurk voorbij. ‘Deze coutureweek worstelen we met een harde realiteit’, verklaarde Van der Kemp na de presentatie. ‘Een tijd om alles wat we weten te heroverwegen, inzicht in een nieuwe wereld te ontwikkelen en verantwoordelijkheid te nemen.’ Zijn presentatie bestond uit acht ultrakorte video’s, gemaakt door en met verschillende creatieven, samen goed voor een bonte mix van mode, muziek, make-up en mensen van alle leeftijden, seksen en kleuren. 

En zo werd couture niet alleen exclusief, maar ook inclusief. Visie plus actie is verandering, Nelson en Naomi zeiden het al.

Ronald van der Kemp.Beeld Ronald van der Kemp

Haentje de voorste

Onder de eclectische groep modellen, fotografen, filmers, dansers, muzikanten, kappers en visagisten die Ronald van der Kemp inschakelde voor zijn couturevideo’s was behalve Dana Lixenberg en Wende Snijders ook Jelle Haen, het androgyn ogende model dat liet zien dat Van der Kemps couture niet alleen tot z’n recht komt op hyperfeminiene mannequins. Haen heeft behalve mode showen meer noten op zijn zang, letterlijk: samen met dj Joost van Bellen vormt hij het popcollectief Beau Battant. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden