Albumrecensie Klassiek

De drie symfonieën van Leonard Bernstein laten stuk voor stuk wat te wensen over (drie sterren)

Albumrecensie - Antonio Pappano (klassiek).

Bernstein: The 3 Symphonies.

Hoe geliefd Leonard Bernstein ook was als dirigent en componist van West Side Story, zijn drie symfonieën zijn geen stamgasten in de concertzaal. In augustus zou hij 100 zijn geworden, reden om de stukken toch eens op de lessenaars te zetten. Antonio Pappano deed het bij zijn Romeinse Orchestra dell’Accademia Nazionale di Santa Cecilia. Bernstein was erepresident van dat orkest van 1983 tot zijn dood in 1990.

De eerste symfonie, Jeremiah (1942), is een stuk dat luistert als filmmuziek bij de profetieën van Jeremia. In het slotdeel laat Bernstein een mezzosopraan (hier de diepe stem van Marie-Nicole Lemieux) aantreden. Bernstein werd geboren in Massachusetts als zoon van Joods-Oekraïense ouders. In de eersteling valt op hoe zijn muzikaal vocabulaire verankerd is in Oost-Europa. Sommige maten doen denken aan een gladgestreken Moessorgski.

De tweede symfonie (1949, gereviseerd in 1965) heet The Age of Anxiety en is gebaseerd op het gelijknamige gedicht van W.H. Auden. Dat speelt zich af in een bar in New York in oorlogstijd, maar in de symfonie is geen tekst te bekennen; ze is eerder een verkapt pianoconcert. Dat Bernstein de pianist voorstelde als een ik-figuur die zichzelf gespiegeld ziet door het orkest, wijst erop dat orkest en piano maar beter niet moeten mengen, en dat doen solist Beatrice Rana (25) en orkest dan ook niet. Het stuk duurt net wat te lang.

En dan is daar die derde symfonie: Kaddish uit 1963 (ook later nog eens aangepakt), naar het joodse gebed. Dit stuk is het meest vernieuwend, maar ook het meest vatbaar voor het kitsch-verwijt. Een spreker (Josephine Barstow) is vrijwel constant aan het woord. De muziek eronder is soms onuitstaanbaar jolig en soms ook zo verkwikkend dat je denkt: praat er nou niet de godganse tijd doorheen.

Als toegift klinken de Prelude, Fugue & Riffs for Solo Clarinet and Jazz Ensemble. Deze jazzy Bernstein is een stuk vertrouwder. De Romeinen spelen met flair en vol overtuiging.

Antonio Pappano (drie sterren)

Klassiek

Bernstein: The 3 Symphonies

Warner Classics

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.