Nieuws

De Doelen verzuimde 12 jaar pensioenpremies te betalen voor oproepkrachten bij bar en garderobe

Het Rotterdamse concert- en congresgebouw de Doelen heeft twaalf jaar verzuimd pensioenpremies af te dragen voor zijn oproepkrachten. Het gaat om meer dan tweehonderd mensen die tussen 2006 en 2018 werkzaam waren als portier of als medewerker bij de bar, de garderobe en de ontvangst in de zaal. Sommigen werkten er enkele weken, anderen vele jaren.

null Beeld ANP
Beeld ANP

De Doelen heeft een bedrag van ‘enkele tonnen’ gereserveerd om het pensioengat van de (oud-)werknemers te repareren, zegt directeur Janneke Staarink. De schadepost komt op een slecht moment: het concert- en congresgebouw heeft het als gevolg van de coronacrisis financieel zwaar. In de herfst zag het zich gedwongen negentien personeelsleden te ontslaan.

Het verzuim kwam aan het licht door vragen van personeelsleden op basis van hun loonstrook vlak voordat Staarink in de zomer van 2018 aantrad. Sindsdien is de afdracht wel geregeld. ‘Pensioen is een principekwestie. Het moet er zijn, daar is geen discussie over. Maar het is een hele puzzel. Sommigen hebben hier jaren geleden als student een paar maanden gewerkt en zijn uit beeld verdwenen. Ik slaap slecht van dit dossier.’

Kunstenbond

De regeling die de Doelen heeft voorgelegd aan het betrokken (oud-)personeel stuit op kritiek van de Kunstenbond, die namens de werknemers onderhandelingspartner is voor de cao ‘Nederlandse podia’. De Doelen wil dat werknemers het liefst vóór 31 december 2021 zelf een eigen deel van de niet-afgedragen premies inleggen om tempo te houden. Dan meldt het concertgebouw hen alsnog aan bij pensioenfonds ABP en legt het werkgeversdeel bij.

‘De bijdrage vanuit de Doelen kan alleen gedaan worden op voorwaarde van betaling van het werknemersdeel door de werknemer’, staat in een aan de betrokkenen gestuurde brief van de Doelen, die in handen is van de Volkskrant. Als (oud-)medewerkers dat niet willen of kunnen, bestaat ‘de mogelijkheid om vrijwillig afstand te doen van deze correctiemogelijkheid’.

‘Het is de omgekeerde wereld’, zegt Pepijn ten Kate van de Kunstenbond. ‘Werkgevers zijn volgens de cao verplicht hun werknemer aan te melden bij het pensioenfonds. Zij betalen de pensioenpremie, en houden dan een deel in op het salaris van de werknemer. Dat is hier niet gebeurd. De Doelen kan dat niet herstellen door nu eerst geld van de werknemers te vragen. Ze moeten iedereen aanmelden, premie betalen en dan het werknemersdeel terugvragen. Bovendien is pensioen een recht waar je geen afstand van kunt doen.’

Het is misgegaan met het afdragen van de pensioenpremies na de verzelfstandiging van de Doelen in 2006. Directeur Staarink wil niet precies reconstrueren wat daar is gebeurd, maar mogelijk is er gehandeld naar een verkeerd ingewonnen advies. De Kunstenbond vindt dat moeilijk te geloven, omdat de toenmalige directeur van de Doelen aan tafel zat bij de cao-besprekingen waarin de pensioenvoorziening is vastgelegd.

‘Er is zeker geen kwade opzet in het spel geweest’, zegt Staarink. ‘Ook accountants hebben hier jarenlang overheen gekeken.’

De pensioenkwestie van de Doelen is een zeldzaam geval, reageert Erik Lutjens, hoogleraar Pensioenrecht aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. ‘Hiervoor bestaat geen standaardoplossing. De partijen moeten het in redelijkheid oplossen, maar dat is nog niet eenvoudig nu een deel van de werknemers niet meer in dienst is en hun premies niet met toekomstige loonbetalingen kunnen worden verrekend.’

De werknemers hebben hoe dan ook recht op pensioen als ze zich met hun arbeidscontract en loonstroken uit zichzelf bij het ABP melden, zegt Lutjens. Het ABP moet in zo’n geval uitkeren. ‘Dan voelt het niet redelijk als zij zelf helemaal geen premie hebben betaald. Maar de werkgever heeft het fout gedaan, dus die kan hen ook niet onder druk zetten.’

Pensioenfonds ABP weet sinds 2018 van het ‘abusievelijk’ verzuim van de Doelen en wacht sindsdien aanmelding van werknemers af. ABP is naar eigen zeggen geen deelgenoot aan een afspraak waarbij werknemers afzien van hun pensioenrecht.

‘In de Pensioenwet staat dat werknemers recht hebben op pensioenopbouw als de werkgever hen een pensioentoezegging heeft gedaan. De rechten van deelnemers die niet door de werkgevers zijn aangemeld, gaan dus niet verloren. De werknemers kunnen altijd een beroep doen op de werkgever om die toezegging na te komen. Daarnaast heeft de werkgever zich in het contract met ABP verplicht om alle werknemers voor hun pensioenopbouw bij ABP aan te melden. In het geval werknemers zich rechtstreeks bij het fonds melden, zal ABP alsnog bij de werkgever de premie innen.’

Steun van bedrijven

Om kunst en cultuur in de coronacrisis te redden, moet Rotterdam snel het bedrijfsleven vragen mee te betalen. Dat adviseerde de gemeentelijke kunstraad RRKC. Het is ‘niet ondenkbaar’ dat gemeenten de komende jaren bezuinigingen te wachten staan na de verstrekte coronasteun. ‘Het vraagstuk dat dan ontstaat is te groot voor de gemeente alleen.’ Van alle pogingen om elders geld vandaan te halen is ‘het Rotterdamse bedrijfsleven tot nu toe het minst zichtbaar’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden