Tv-recensieharoon ali

De docuserie Na de klap is een hoopgevend eerbetoon aan de menselijke veerkracht

Rampen halen niet per se het beste naar boven in journalisten, zei conflictreporter Tom Kleijn onlangs in M. Ze komen met z’n duizenden op het drama af, vanuit alle hoeken van de wereld, en moeten allemaal een persoonlijk verhaal lospeuteren bij ontredderde slachtoffers. Een paar dagen later trekt de karavaan weer verder. Daar staan bewoners dan, in de doodse stilte, tussen het puin, nauwelijks beseffend dat hun leven nooit meer hetzelfde zal zijn. Hoe betrokkenen daarmee omgaan, onderzoekt Kleijn in de vijfdelige docuserie Na de klap, op NPO 2. In mei was de eerste aflevering te zien, twintig jaar na de vuurwerkramp in Enschede. Zondag werd er teruggeblikt op de torenflatbrand in Londen.

Kleijn laat op indringende wijze de fasen van rouwverwerking zien. Jaren later is er nog veel woede en onbegrip. Hoe heeft het zo mis kunnen gaan? In de aflevering over Enschede zien we dat betrokkenen het verleden niet kunnen laten rusten, zolang ze niet weten wie verantwoordelijk was voor de explosie. Zolders staan vol met dossiers, filmpjes worden eindeloos teruggekeken. Ook in Londen is men kwaad. Iedereen wist dat de Grenfell-toren was verwaarloosd. Iedereen wist dat de panelen aan de buitenkant brandgevaarlijk waren, maar niemand deed er wat aan, want er woonden toch alleen maar arme immigranten.

Woede kan een mens op de been houden, maar verdriet verlamt. Frances verloor zijn vriendin Zaineb en hun jonge zoontje in de brand. Hij stond beneden terwijl hij haar van de 14de verdieping naar beneden probeerde te praten. Toen de telefoonverbinding wegviel, wist Frances: zij is er ook niet meer. Het is het aangrijpendste moment van de aflevering, als Frances naast de toren vertelt dat hij Zaineb daarna nog hoorde roepen, wat onmogelijk lijkt, omdat hij beneden stond. Toch weet hij zeker dat het haar stem was die zijn naam riep. Frances krijgt er nog steeds de rillingen van. Kleijn pakt zijn schouder en knijpt hem stevig vast. Hij zegt niks, want welke woorden dekken de lading?

Frances (links) en Tom Kleijn in de docuserie Na de klap.Beeld KRONCRV

Uit nieuwsgierigheid heb ik vast de derde aflevering bekeken, over de ingestorte brug in Genua, die al op NPO Plus staat. Ook in Italië is nog veel woede jegens de autoriteiten en verdriet over de doden, die Kleijn met veel empathie aanhoort. Hij blijft weg van ramptoerisme, maar neemt de tijd en focust vooral op de fase die erna komt, namelijk de vurige wens om iets van het leven te maken. Zowel in Londen als Genua zien we hoe betrokkenen elkaar opzoeken. Ze koken, voetballen en tuinieren samen, treffen elkaar bij herdenkingsbijeenkomsten. Er wordt ook weer gelachen, door de tranen heen. Ieder slachtoffer vindt een andere manier om het trauma een plek te geven.

Na de klap is een ontroerend en hoopgevend eerbetoon aan de menselijke veerkracht. Als dit jaar ons iets heeft geleerd, is dat we zelfs de meest onvoorstelbare gebeurtenissen aankunnen – en doorgaan, altijd doorgaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden