Tv-recensie Emma Curvers

De docu Waco: Madman or Messiah wuift sekteleden niet weg als waanzinnigen

Waco nodigt uit je in iedereen in te leven, ook de sekteleden.

Eerst wringt het, de tweeslachtigheid in de titel Waco: Madman or Messiah. Zou de tweedelige documentaire (op dinsdag- en woensdagavond te zien bij de VPRO) de optie openhouden dat David Koresh, de sekteleider die zich in 1993 met 75 van zijn volgelingen de dood in stortte, inderdaad de messias was? Ja, in zekere zin wel. En dat blijkt een verhelderend idee.

Het merendeel van de negen overlevenden vertelt nog altijd vol vuur over hem. Koresh, die eruitzag als een jonge Bee Gee, voegde zich eind jaren tachtig bij de Branch Davidians-kerk in Waco, Texas en bezwangerde daar naar verluidt hun 70-jarige leider Lois Roden. ‘Ik ben God!, zei hij, en eerlijk is eerlijk, het was een wonderlijke prestatie. Aangezien God zelf – in de persoon van Koresh – was gearriveerd en hij ook nog eens aardig bleek te kunnen gitaarspelen, werd leider Roden kort erna op straat uit een busje gezet.

Koresh baseerde gaandeweg op het boek Openbaring een eigen leer, die in de film wordt verbeeld in een He-Man-achtige tekenfilm. Volgens Koresh stond er dat de zeven zegels moesten worden opengebroken door hemzelf, het Lam Gods, om Gods koninkrijk op aarde te openbaren. Ook moesten er 24 ouderlingen worden gebaard door maagden, waarvan Koresh uiteraard de vader moest zijn. Bent u er nog? Nou, de FBI en het ATF ook niet.

Beeld uit de documentaire Waco: Madman or Messiah.

Het ATF (Alcohol-, Tabak- en Vuurwapenbureau) belegerde de tent toen bekend werd dat er illegale wapens werden vervaardigd (volgens Koresh nodig voor de apocalyptische gebeurtenissen die zich rond het vijfde zegel zouden voltrekken). Bij hun inval werden vier agenten gedood. De FBI nam het over – de film put dankbaar uit de opnames die zij van hun onderhandeling met Koresh maakten, en een overvloed aan bloedstollende originele beelden. Vlak nadat de FBI een poging deed tot een ontruiming, 51 dagen na de inval, brandde het complex van de Branch Davidians af, met 76 leden erin.

Alle ingrediënten van de sensationele sektemix zijn aanwezig; een ongrijpbare leider, blinde devotie, seks en een flagrante kletskoektheorie – tenminste, ik ga uit van kletskoek tot de apocalyps zich aandient. Maar het sterkste aan Waco: Madman or Messiah is dat de film ook de gelovigen genadig is – gelovigen die door de FBI en de media snel werden weggezet als waanzinnigen.

In de documentaire betoogt bijbelwetenschapper en apocalypskundige Phil Arnold dat veel ellende voorkomen had kunnen worden als de FBI zich eens in de kletskoek had verdiept. In End of Days, de podcast die de BBC over de sekte maakte, geeft ook de voormalig Brits ambassadeur Lord Renwick kritiek op de aanval. Zoals journalist Dick Reavis zegt: ‘We schieten voor we begrijpen. Dat brengt ons in de problemen.’

Branch Davidian-lid Kat Schroeder gelooft nog altijd in Koresh: ‘De FBI wilde ons niet begrijpen. Ze hadden er geen benul van dat iedereen in dat gebouw Gods wil voor die van mensen stelde.’ Waco nodigt uit je in iedereen in te leven, ook de sekteleden, en komt zo misschien wel dichterbij het begrijpen van een onbegrijpelijke gebeurtenis. Want kletskoek kan nog altijd coherente kletskoek zijn. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden