Beeldvormers Belangrijke begrafenissen

De diensten van McCain en Franklin hadden één ding gemeen: de onuitgenodigde Trump

De rubriek Beeldvormers onderzoekt hoe een foto onze kijk op de werkelijkheid bepaalt. Deze week: de begrafenissen van Aretha Franklin en John McCain.

Cindy McCain legt haar hoofd op de kist van haar man, Senator John McCain. Foto David Hume Kennerly/AFP

Op zaterdag 1 september, een week geleden, opende de New Yorkse krant Daily News met een voorpagina met portretten van de Republikeinse politicus John McCain en de zangeres Aretha Franklin. Ze waren, zoals niemand zal zijn ontgaan, een paar dagen na elkaar overleden en hun herdenkingsdiensten en begrafenissen overlapten elkaar deels in de nieuwsstroom. Kop van de Daily News: ‘Farewell to the heart & soul of America.’ Stemmige woorden, waarbij niet helemaal duidelijk was hoe hart en ziel hier verdeeld waren. Er was nog meer ruimte op de voorpagina van de krant. De onderste helft van de pagina, onder de vouw, werd ingenomen door een quote in luide typografie: ‘I cut up my girlfriend.’ Tot zover hart en ziel.

Op de fotoredactie van de Volkskrant kwamen duizenden foto’s binnen van beide herdenkingsdiensten en begrafenissen. Het was snel duidelijk dat de rituelen de rouw om twee Amerikaanse grootheden overstegen. De gemene deler zat hem niet in het feit dat voormalig president Bill Clinton bij de twee herdenkingen op de eerste rij zat, of dat de woorden van Barack Obama bij beide diensten klonken (bij Franklin las dominee Al Sharpton een brief van het voormalige presidentiële paar voor), maar het zat hem in de naam die niet genoemd werd, de ‘President Non Grata’ volgens The Washington Post, de ‘onuitgenodigde’ volgens The New Yorker.

Vooral de dienst ter ere van John McCain werd (alweer volgens The New Yorker) ‘de grootste verzetsbijeenkomst tot nu toe’. De strijd tussen de huidige bewoner van het Witte Huis en de familie McCain werd ook op beeldniveau gevoerd. Halverwege de opvallende speech van dochter Meghan McCain (over het Amerika van vader John dat helemaal niet ‘greater’ moet worden gemaakt, want ‘it is already great’) gooide het Witte Huis er een persbericht uit. De president, die met een ‘Make America Great Again’-pet vertrok richting golfbaan (voor de 154ste keer sinds de inauguratie; het wordt bijgehouden). Al vrij snel verschenen de rouwende dochter en de president op weg naar zijn golfbaan in een tweeluik, dat verspreid werd via sociale media.

De kist waarin Aretha Franklin ligt, komt aan bij the Greater Grace Temple voor haar uitvaart. Foto Mike Segar/REUTERS

Op 31 augustus fotografeerde Mike Segar van Reuters het moment dat de kist van Aretha Franklin de Greater Grace Temple in Detroit wordt binnengedragen. De weerkaatsing van de zon op de kist, verguld met 24-karaats goud, veroorzaakt een flare in de lens, iets wat op persfoto’s eigenlijk taboe is, maar hier, in de sfeer van de bijeenkomst, een ingreep van boven leek.

Op 2 september fotografeerde David Hume Kennerly de begrafenis van John McCain in Annapolis, Maryland. Hij legde het moment vast dat weduwe Cindy McCain haar hoofd op de zwarte glimmende kist legt. Het is een echo van een foto die een paar dagen daarvoor gemaakt was en wijd verspreid werd. Van boven gefotografeerd in het regeringsgebouw van de staat Arizona: het moment dat Cindy McCain haar hoofd op de met de Amerikaanse vlag bedekte kist legt. Hoe monumentaal Amerikaans wil je het hebben? Op de laatste rustplaats in Annapolis was fotograaf Kennerly kennelijk door de familie uitgenodigd om fotografisch verslag doen; zijn foto’s komen met een dubbele credit: fotograaf en familie. Kennerly, Pulitzer-winnaar, fotografeert al decennia in het centrum van de macht. Hij was al officiële Witte Huis-fotograaf onder Gerald Ford (1974-1977). De familie wist precies wat ze deed. Bij leven haalde McCain het Witte Huis niet, maar zijn laatste dagen op aarde zouden presidentieel worden.

Afgelopen week verscheen ook de eerste trailer online van het nieuwe, en laatste, seizoen van House of Cards. Ook hier een begrafenis; hoewel we alleen een grafsteen zagen. Die van de fictieve president Frank Underwood, die hier samen met zijn vertolker werd begraven. We moesten ook even aan hem denken: Kevin Spacey, de onuitgenodigde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.