De derde film van Martin McDonagh was de grote winnaar bij de Golden Globes

Wederopstaan met een western

De Engels-Ierse regisseur en scenarist Martin McDonagh vertelt hoe hij faalde en terugkwam, met Golden Globes-winnaar Three Billboards Outside Ebbing, Missouri.

Frances McDormand, Peter Dinklage, en regisseur Martin McDonagh

De Ier Martin McDonagh was, tot voor kort, toch vooral bekend en gevierd als toneelschrijver en toneelregisseur. En veel minder vanwege zijn sporadische uitstappen naar de filmwereld. Zijn debuutspeelfilm In Bruges (2008, met Colin Farrell) had flair en zat vol vaart, en bezorgde McDonagh een Oscarnominatie voor beste script. Maar bij zijn vier jaar later gepresenteerde tweede film, een Hollywood-thriller over een talentloze Ierse filmscenarist (wederom Farrell) die ruzie krijgt met een maffiabaas, leek McDonagh als scenarist alweer uitgeschreven. Uit de Volkskrant-recensie: Seven Psychopaths verzandt in te weinig leuke, over-geacteerde namaak-Tarantino.

'Ik faalde', zegt de 47-jarige regisseur en scenarist nu. 'Voor ik aan deze film begon, heb ik mijn twee eerdere films nog eens achter elkaar bekeken, om te zien wat me beviel aan In Bruges en niet beviel aan Seven Psychopaths. Bij In Bruges ging ik mee met het hoofdpersonage, en dat personage bezat ook een droeve kant, het was geen slapstick, niet enkel grappig. Terwijl Seven Psychopaths... dat was allemaal meta, alles speelde zich boven de hoofden van de personages af. Soms heb je een paar jaar nodig, wat afstand, voordat je zulke gebreken ziet.'

Voor hij begon te schrijven aan zijn in september bij de wereldpremière in Venetië bejubelde en met de prijs voor beste script bekroonde misdaadtragikomedie Three Billboards Outside Ebbing, Missouri, leerde McDonagh dus enkele lessen: 'wat ruimte voor stilte, voor droefheid, en voor scènes waarin het níét gaat om die drie extra grappen.' Afgelopen weekend was zijn derde speelfilm de grote winnaar bij de Golden Globes: beste film, beste script, beste vrouwelijke hoofdrol (Frances McDormand), beste mannelijke bijrol (Sam Rockwell).

Lees hier de recensie van de film three billboards.

Globe voor racistische agent

Naast Frances McDormand won ook Sam Rockwell (49) een Golden Globe voor zijn spel in Three Billboards Outside Ebbing, Missouri. De Amerikaan speelt een racistische agent, die gedurende de film omslaat. Rockwell prees regisseur Martin McDonagh bij de wereldpremière in Venetië: 'Martin is zeer intelligent. Dat zei Christopher Walken ooit tegen me, en het is zo. Acteurs zijn net kinderen, weet je. Het is een vreemd beroep. Niet alle regisseurs begrijpen acteurs. Maar Martin doet dat wel. Hij heeft compassie.'

McDonagh kwam op het idee voor de film toen hij door Amerika trok, en langs de weg billboards zag over een onopgelost misdrijf. 'Pijnlijke, bozige billboards. En ik vroeg me af: wie heeft ze opgehangen, wie zit erachter? Ik besloot dat het een moeder was, en zo dook het personage Mildred vanzelf op. Vervolgens had ik iets nodig om haar te confronteren en kwam ik op het idee voor die gestoorde, racistische agent.' De gescheiden moeder Mildred, ontevreden over de aandacht voor haar gruwelijk verkrachte en vermoorde dochter, klaagt de politie van het stadje Ebbing, Missouri aan.

'Ik schreef met Frances in gedachten. Ik kon en kan me gewoon niet voorstellen dat een andere actrice deze rol zou spelen. Er zit iets in Frances... een kracht waar je rekening mee houdt. Ze kan uitstekend uit de voeten met humor, maar ze zet het nooit te sterk aan. Het is bijna alsof ze het komische in haar dialoog verwerpt, alsof ze je níet wil laten lachen - wat het juist grappiger maakt. En ze komt uit de arbeidersklasse, net als ik. Een wereld die ik in Three Billboards niet neerbuigend of als karikatuur wilde verbeelden. Dat ze iets van John Wayne in haar loopje legde, was haar eigen idee. Zo'n iconische figuur die de stad binnengaat om de gevestigde orde aan te pakken. Ik denk dat Frances de film meer als een western zag dan ik in mijn hoofd had.'

McDonagh deed geen onderzoek naar de politie- of algehele cultuur van Missouri. 'Nee, je verzint het gewoon. Dat klinkt lichtzinniger dan bedoeld: ik breng veel tijd door in Amerika, ik luister en kijk graag naar mensen, in diners of onderweg in de bus. Ik let erop dat mijn dialoog nooit onecht klinkt. Het gaat me wel makkelijk af, het schrijven van dialoog: vaak is het alsof er twee mensen in mijn hoofd zitten te praten en ik snel moet tikken om ze bij te houden. Het zal mijn theaterachtergrond zijn.'

Zijn positie in de Britse en Amerikaanse toneelwereld, waar hij onder anderen Christopher Walken naar een Tony-award regisseerde, maakt ook dat de Ier zich relatief onafhankelijk opstelt als filmmaker. 'We zeiden tegen de studio: zo en zo wordt de film, en we willen verder geen inhoudelijke opmerkingen. Ik heb het altijd prima gevonden om een film anders maar níét te maken.'