Taal Zin van de week

De creativiteit van Holleeder uit zich in taal: ‘Astrid heb een spin in d’r hoofd; in de Jordaan zeggen we: ze is wappie’

V staat elke week stil bij de mooiste, lelijkste of anderszins opvallendste zin.

Willem Holleeder en zijn advocaat Sander Janssen tijdens de strafeis van het Openbaar Ministerie. Beeld ANP

Welke zin? De sleutelzin uit het slotpleidooi van mediamaatje Willem Holleeder, die deze week voor de rechtbank zijn handen waste in vermoorde onschuld.

Waarom die zin? Vanwege de ongedwongen creativiteit die vrijkwam toen de verdachte sprak over zijn zus Astrid. Er werd een lade in zijn brein opengetrokken, waaruit wat opmerkelijke uitdrukkingen tevoorschijn kwamen.

Zoals? Allereerst die spinnen in dat hoofd. Van Dale kent de uitdrukking nog niet, maar dat zal vast spoedig veranderen. Het betekent natuurlijk iets als ‘Ze is een beetje wazig’, of ‘de weg kwijt’. De uitdrukking belandde al wel in de vaderlandse literatuur: in De mooiste kleur die niet bestaat, een roman van Maartje Laterveer uit 2012. ‘Je hebt spinnen in je hoofd', zegt hoofdpersoon Julia. ‘Je gelooft in een sprookje dat nooit heeft bestaan en ook nooit zal bestaan.’ Alsof sommige sprookjes wél bestaan, maar dat terzijde.

En verder? Dat weinig rechtsstatelijke ‘wappie’, een heerlijk woord. Ook hier laat Van Dale de rechter in de steek, maar in straattaal betekent het zoiets als ‘gek’ en vaak ook ‘dronken’ of ‘stoned’. Familie van ‘waus’.

Waar haalde Holleeder dat vandaan? ‘Bij ons in de Jordaan’, zei hij, maar daaraan kun je horen dat hij al een tijdje niet meer buiten is geweest. Volgens de digitale urban dictionary leeft de term ook een paar duizend kilometer westwaarts, in de Bronx van New York. Daar betekent het ‘dronken’, als in: ‘I was so wappie, last night I fucked my mother in law’.

Des te verrassender een column in tv-gids EO Visie, waarin de onberispelijke Tijs van den Brink vorig jaar zijn vakantie in Italië beschreef. In een kerk in San Marino zag hij een paar nonnen zingen. Hij schrok van zijn eerste gedachte: ‘Zo hé, die zijn wappie...’ Helemaal van de straat, die Tijs.

Dus we mogen de schrijver W.F. Holleeder wel dankbaar zijn? Inderdaad. Of hij een gewelddadige moordenaar is, laten we aan de rechter. Maar wettig en overtuigend is bewezen: hij is een geweldige woordenaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.