OmslagDe Pest

De covers van Camus’ pest pendelen tussen horror en soberheid

De pest, met en zonder horror.

Ontwerp Michael Ayrton, Hamish Hamilton, 1948.

Wat is dat voor een vreemd ding op The Plague, die verfrommelde vlek met bloedspatten? Kijk naar die verkrampte pootjes en je hebt de clou: aha, het zal een rat verbeelden, aanstichter van de dodelijke epidemie die huishoudt in de roman La peste (1947) van Albert Camus.

De illustratie van Michael Ayrton, in 1948 gebruikt voor de eerste Engelse uitgave en daarna in versoberde vorm voor diverse Penguin-edities, is een beetje een zoekplaatje. Akelig is het wel, en daarmee past Ayrtons rat in de omslagtraditie van La peste, die voortdurend pendelt tussen horrorbeelden en neutrale illustraties.

Nederlandse uitgaven vertoonden een voorkeur voor de tweede optie. Willy Corsari’s vertaling De pest, ook uit 1948 en tientallen keren herdrukt, is het bekendst geworden in het abstracte Cobra-achtige omslag van schilder Jaap Jungcurt en typograaf Karel Beunis.

Ontwerp Jaap Jungcurt en Karel Beunis, De Bezige Bij, 1967.

Franse lezers kregen na de sobere eerste druk dramatische omslagen voorgeschoteld: op de Livre de Poche-uitgave van 1966 trekken vette zwarte ratten een Noord-Afrikaanse stad in, gadegeslagen door een ontstelde figuur die de verteller van de roman zou kunnen voorstellen. Latere Folio-pockets van La peste hielden het op één reusachtig knaagdier dat de stad in quarantaine houdt.

Livre de Poche, 1966.
Folio, 1988.

Ook uitgevers in de VS pendelden tussen expliciet en ingetogen. Van de bebloede zeis – klassiek attribuut van Magere Hein – in 1961 op de cover van The Modern Library tot Helen Yentus’ non-figuratieve (en toch ook griezelige) ontwerp voor Vintage in 1991.

The Modern Library, 1961.
Ontwerp Helen Yentus, Vintage, 1991.

Jan Pieter van der Sterre maakte in 1992 een nieuwe vertaling voor De Bezige Bij, die na 44 jaar die van Corsari verving. Voor de twaalfde druk van deze vertaling ontwierp Robert Jan van Noort alias Pankra afgelopen najaar een nieuw omslag. De veertiende druk haalde vorige week zowaar de derde plaats in CPNB’s Bestseller 60 – is die pandemie toch nog érgens goed voor.

Bij Pankra geen ratten of zeisen, maar verfstroken. ‘Die staan voor de bulten of vlekken van de pest, vandaar de huidskleur op de achtergrond. Je kunt er ook een groep mensen in zien, de een meer aangetast dan de ander.’

Ontwerp Pankra, De Bezige Bij, 2019.

Albert Camus: De pest

Omslagontwerp Pankra. De Bezige Bij; € 15.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden