VerzamelrecensieAfzender Boulevard

De coronavariant van Theater Boulevard levert allerlei moois op

Het grote thema op Afzender Boulevard: afstand houden en toch verbonden blijven. Dat blijkt te werken.

Applaus door Circus Ronaldo. Beeld Karin Jonkers
Applaus door Circus Ronaldo.Beeld Karin Jonkers

Even in het centrum van Den Bosch een bibliotheek binnenlopen en kijk, in een hoekje staat een stenen wasbak met glazen plaat erboven. Voor je het weet zit je aandachtig een paar minuten met zachte zeep de handen te wassen van Trynstje, een vrolijke vrouw die gewoon een paar boeken wilde lenen. Haar gehavende nagelriempjes verraden tuinwerk. ‘Dit heb ik zo lang gemist’, fluistert ze ontroerd. We wisselen van rol.

Simpel maar effectief

Washing Hands van Lotte van den Berg en haar team Building Conversation is een van de eenvoudige maar doeltreffende installaties waarmee theatermakers in Den Bosch aanrakingen in coronatijd mogelijk maken. Het jaarlijkse Theaterfestival Boulevard kon op grote schaal niet doorgaan. Maar onder de naam Afzender Boulevard plopt tot en met 16 augustus de inventiviteit overal op. Francesca Lazzeri (lid van het Brabantse collectief Wild Vlees) heeft haar intrek genomen in de immense hal van het volledig gestripte KPN-gebouw. Waar de PTT vroeger telefoonlijnen doorverbond en straks sociale huurappartementen komen, staan we nu oog in oog met één performer, in dit geval de in 2017 afgestudeerde mimespeler Rob Smorenberg.

Het beeld is luguber – zijn plastic omhulsel zuigt langzaam vacuüm. Alsof hij als levend wezen geseald in een abri hangt. Gelukkig ademt hij door een slangetje. Wanneer hij vraagt hem aan te raken, blijkt plots toch een verrassende vorm van intimiteit mogelijk, door alle kunststof heen. Toch doet het tegelijk denken aan al het dierenvlees dat dagelijks geseald de schappen vult. Dit lichaam mogen we verlossen, maar hoe zit het met de rest? Precies die dubbelheid maakt My shadow used to have a density fascinerend.

Meedoen

Speelser gaat het eraan toe tijdens Tent& van The100Hands. Choreograaf en danser Jasper Džuki Jelen prepareert ons via ademhalingsoefeningen voor contact met vreemden. Eerst vertoeven we nog in isolement in kartonnen tentjes. Maar als we eenmaal vrolijk door het gras voor Bastion Sint-Anthonie mogen dartelen, helpt een steekspel met stokken van 2,5 meter ons om afstand te houden en tegelijk verbonden te blijven. Soms lijkt het iets te veel op een spiritueel tentenkamp. Niet voor niets klapt een maaltijdbezorger van verbazing bijna op een boom langs het fietspad. Maar grappig is het wel. Zeker als Džuki Jelen vraagt om ‘je partner goed in de gaten te blijven houden’ en deelnemer Peter nuchter opmerkt: ‘O, die is al elf jaar geleden vertrokken.’

Meedoen is ook de beste opdracht tijdens Social Disdancing van Theater Artemis en regisseur Sem Jonkers. Met winkelwagentjes, muntjes, luchtballonnen en een toeterende Jumbo-band proberen we op luchtig brommende tubatonen en jazzy klarinet uit de chaos een choreografie te maken van het botsend metaal. Helemaal georganiseerd lukt dat nog niet. Maar we houden afstand en voelen ons toch, wederom, verbonden als groep.

Hemelse zang

Tot slot geeft het componistenduo Strijbos & Van Rijswijk ons in een knap gemaakte ambient-klankwandeling genoeg ademruimte om onze longen weer vol te zuigen. Eigenlijk loopt Your Trembling Mile van het weidse Zuiderpark aan de rand van het centrum naar de kronkelende Dieze bij het Griffieplein en het Design Museum. Maar de wandeling werkt mooier als je haar in tegengestelde richting loopt. Stemmen van waternimfen lokken je van onder stenen bruggetjes het drukke centrum uit, met zijn Hellegat en Judastoren. Daar krijgen de vier sopranen steeds meer ruimte en volume. Hun stemmen weerkaatsen via stadswallen en oranje stroken plexiglas met speakertjes. Ondanks hun fysieke afwezigheid gaan ze een verbond aan met alles in hun omgeving. Eenmaal aangekomen bij de ruime cirkel in het weldadige park lijken de stadsnimfen op te klimmen langs de Italiaanse populieren – een ontwerp van MTD Landschapsarchitecten. Alsof je in een openluchtkathedraal getuige bent van hemelse zang.

Zijn door er niet te zijn

Hoe het Vlaamse Circus Ronaldo tijdens Afzender Boulevard 28 keer per dag een afgelaste voorstelling speelt.

De pipowagens zijn gearriveerd, de tent staat, de acrobaten masseren hun kuiten, maar helaas, de voorstelling Applaus mag vanwege coronarestricties niet worden gespeeld. Vooruit, de Vlamingen zijn er toch. Ze kunnen niet weg: hun tractor pruttelt ritmisch. Dus maken familieleden uit het karakteristieke Ronaldo-geslacht ons in kleine groepjes achter de schermen – dat wil zeggen, tussen scheerlijnen en in hun nostalgische onderkomens – deelgenoot van het leven van een circusartiest zonder applaus. Het houtsnijwerk in hun circuswagens, de geprepareerde clownsjas, de foto’s van optredende voorouders, de grondgebonden huiskameel: alles wordt schoorvoetend met een droefgeestige lach aan ons gepresenteerd. We zijn getuige van generatieconflicten, depressieve gedachten en jeugdige toekomstdromen. Alles is even breekbaar als ontroerend. En dan klinkt toch applaus. Is het de regen? De krakende elpee? Of zijn wij het zelf?

THEATER

Afzender Boulevard

★★★★☆

Your Trembling Mile

Door Strijbos & Van Rijswijk. 8/8, van Zuiderpark tot Griffieplein, Den Bosch.

★★★★☆

My shadow used to have a density

Door Francesca Lazzeri. 8/8, voormalig KPN-complex, Den Bosch.

★★★★☆

Applaus

Door Circus Ronaldo. 10/8, Hertog Hendriksingel, Den Bosch.

★★★☆☆

Social Disdancing

Door Theater Artemis. 8/8, Jumbo City, Hofvijver, Den Bosch.

★★★☆☆

Tent&

Door The100Hands. Bastion Sint-Anthonie, Den Bosch.

8/8 en 10/8 op diverse locaties in Den Bosch.

Daar t/m 16/8.

Afzender Boulevard, Your Trembling Mile van Strijbos & Van Rijswijk. Beeld Karin Jonkers
Afzender Boulevard, Your Trembling Mile van Strijbos & Van Rijswijk.Beeld Karin Jonkers
My shadow used to have a density van Francesca Lazzeri. Beeld Karin Jonkers
My shadow used to have a density van Francesca Lazzeri.Beeld Karin Jonkers

Aanvullingen & verbeteringen

In een eerdere versie van dit artikel stond dat Jetse Batelaan de regisseur van Social Disdancing is. Dat moet zijn: Sem Jonkers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden