columnherien wensink

De coronapas moet zo snel mogelijk weg, maar niet voor Hans Teeuwen

null Beeld

Wekelijks neemt Bor Beekman, Robert van Gijssel, Merlijn Kerkhof, Anna van Leeuwen of Herien Wensink stelling in de wereld van film, ­muziek, theater of beeldende kunst.

Herien Wensink

Ja, de coronapas werkt discriminatie en uitsluiting in de cultuursector in de hand. Maar op een heel andere manier dan QR-sceptische artiesten al sinds de invoering luid verkondigen.

De gangbare argumenten zijn bekend: ‘vaccinatiedwang’ is fout, ongevaccineerden mogen niet worden buitengesloten, zelf heeft de artiest trouwens ook zo zijn twijfels en bovendien een heilig ontzag voor zijn eigen immuunsysteem (of welke andere soundbites deze zelfverklaarde kritische geesten maar ontlenen aan op hol geslagen algoritmen). Bij Hans Teeuwen, Fresku en Douwe Bob leidde dit tot het besluit om maar helemaal niet op te treden. Een vuist maken door niets te doen. (Waarmee bandleden en technici van een inkomen, en wel-gevaccineerden van een langverwachte avond uit werden beroofd.)

Maar bij alle tamtam en heldendrang wordt een veel schrijnender geval van uitsluiting over het hoofd gezien. Dat is dit: dat theaters, bioscopen, musea en andere cultuurinstellingen als gevolg van de pas nóg ontoegankelijker zijn geworden voor minima en andere kwetsbare groepen.

Woensdag schreef de Volkskrant dat de terugkeer van het publiek naar de theaters moeizaam gaat. Met aftrek van de vouchers voor verplaatste voorstellingen is de voorverkoop nog slechts eenderde van die van 2019. Hardcore liefhebbers die de weg weten, ja, die melden zich wel weer, mét pas. Maar wat als je geen smartphone hebt? Of de Nederlandse taal niet (goed) machtig bent?

Nu waren deze groepen altijd moeilijk te bereiken voor theaters, die van oudsher gelden als clubhuis voor de elite. Maar daar is in de jaren vóór corona met grote krachtinspanning in geïnvesteerd. Sinds het pionierswerk van Adelheid Roosen en haar wijkjury investeert elk zichzelf respecterend theater inmiddels in ‘nieuw publiek’ en contact met ‘de wijken’, met minima en minderheidsgroeperingen. Daar zijn complete afdelingen voor opgetuigd. En ja, daar wordt ook gekeken naar te hoge toegangsprijzen, de vaak onbegrijpelijke wervingsteksten op websites of in brochures en andere obstakels. Dat alles hielp, een beetje.

En nu wordt al die inspanning, en het voorzichtige resultaat, met de grond gelijkgemaakt door de naschokken van een pandemie die sowieso de kloof tussen rijk en arm verontrustend heeft vergroot. Fresku wilde alleen optreden ‘voor iedereen’, zei hij. Het is de vraag in hoeverre dat – sympathieke – voornemen houdbaar is. Want wie is precies die ‘iedereen’?

In het theater was het vroeger juist chic om te stellen dat deze kunstvorm niet ‘voor iedereen’ was. Gelukkig is er nu meer oog voor de groep die misschien best wel wil komen, maar geen idee heeft hoe of wat. Maar de voor hen toch al aanzienlijke drempel voor theaterbezoek is sinds de invoering van de CoronaCheck-app alleen maar hoger geworden.

Demissionair cultuurminister Ingrid van Engelshoven herhaalde tijdens een recent Kamerdebat nog maar eens dat ze ‘niemand zal laten vallen’. Daarmee doelde ze op instellingen en zzp’ers in de sector – en die zijn óók heel belangrijk. Maar zoals we eerder zagen bij dit kabinet, wordt opnieuw een kwetsbare groep over het hoofd gezien. Laat echt gewetensvolle artiesten nu eens voor hen op de barricaden gaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden