TV-recensie Afflicted

De chronisch zieken van de Netflix-serie ‘Afflicted’ verdienen compassie en begrip

De documentairereeks Afflicted geeft een aangrijpend beeld van de wereld van chronisch zieken. Maar de makers krijgen ook kritiek.

Bekah is ziek. Ze heeft pijn, is altijd moe, en soms, vertelt ze, proeft ze bloed. Verschillende doktoren kwamen met verschillende diagnoses, zelf gelooft Bekah dat ze na besmetting door een Lymebacterie overgevoelig is geworden voor schimmels. Met haar vriend bouwde ze een schimmelvrij kamp in de Amerikaanse woestijn, vol futuristisch ogende apparatuur; machines die pijn moeten verminderen, buizen met ontsmettende ozon.

Bekah is een van de hoofdpersonen in de intrigerende documentairereeks Afflicted van Netflix. Afflicted (‘geteisterd’) volgt zeven chronisch zieke mensen voor wie de reguliere geneeskunde weinig kan betekenen. Naast pijn en vermoeidheid kampen ze met een palet aan klachten, van spiertrillingen en misselijkheid tot dissociatie. De meesten hebben de afgelopen jaren verschillende, soms tegenstrijdige diagnoses gekregen: ziekte van Lyme, chronisch vermoeidheidssyndroom, kwikvergiftiging, mestcel activatie syndroom, meervoudige chemische overgevoeligheid, elektro-hypersensitiviteit, angststoornis, depressie. Ondertussen blijven ze ziek.

Jill, cognitief psycholoog, kan niet meer tegen chemische stoffen en draagt nu een gasmasker in de metro. Carmen gelooft dat haar klachten door elektromagnetische straling worden veroorzaakt, Jake en Star kregen allebei het Lymelabel en zoeken hun heil in de alternatieve geneeskunde. Pilar, die na blootstelling aan een gaslek een overgevoeligheid voor schoonmaakmiddel en parfum ontwikkelde, komt al jaren haar kamer niet uit.

Afflicted toont hun kleine, vaak geïsoleerde wereld, gestructureerd rond rituelen die de klachten moeten bezweren. Relaties staan ondertussen op springen: partners raken wanhopig, of, nog funester, wantrouwen de diagnoses.

Hoe de documentairemakers zelf over de patiënten oordelen, wordt niet duidelijk. We zien artsen zeggen dat aandoeningen ‘tussen de oren’ zitten, waarop andere artsen juist over de ziekmakende werking van chemische stoffen uitweiden. Uiteindelijk draait de serie misschien niet om specifieke labels, maar om het lijden dat voortkomt uit het niet weten. En dat niemand snapt wat deze mensen precies teistert, betekent niet dat ze niets mankeert.

Althans: dat was mijn eerste conclusie na Afflicted.

De gevolgde patiënten zelf zijn woedend over de manier waarop ze zijn neergezet, ontdekte ik bij mijn research voor dit stukje. Jake, Pilar, Jill en anderen schrijven uitgebreide blogposts over hoe de makers hen in hun ogen misleid hebben. Hun grootste bezwaar is de montage: artsenquotes over ziek zijn als product van het brein, worden onder intieme opnamen van hun dagelijks lijden gezet. Zo lijkt het of ze gek zijn, schrijven ze. Daarbij zou Netflix medische gegevens hebben weggelaten om hun klachten nog vager te doen lijken, en de scepsis van familieleden hebben aangezet. Ondertussen krijgen de ‘Afflicted Seven’, zoals de groep zichzelf nu noemt, dagelijks haatberichtjes: kijkers noemen hen aanstellers of leugenaars, adviseren hun partners bij hen weg te gaan. Monica Lewinsky neemt het per tweet voor de Afflicted Seven op: ‘Het spijt me voor jullie dat jullie verraden werden.’

Afgaande op de patiëntenblogs is Netflix inderdaad onzorgvuldig te werk gegaan. Toch laat Afflicted redelijk wat ruimte voor interpretatie door kijkers. Dat die kijkers, blijkbaar, massaal een stel aanstellers zien, bewijst des te meer dat deze chronisch zieken, ook in de medische wereld, compassie en begrip verdienen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.